Korporativ kommunikasiyalar – təşkilatın səsi, reputasiyası və etibarının idarə edilməsi

Korporativ kommunikasiyalar – təşkilatın səsi, reputasiyası və etibarının idarə edilməsi

Peşəkar PR və strateji kommunikasiya haqqında analitik məqalə
1. Korporativ kommunikasiya nə üçün sadəcə məlumat vermək deyil?
Bir təşkilatın uğuru yalnız onun təqdim etdiyi xidmətlərin keyfiyyəti, maliyyə göstəriciləri və ya texnoloji
imkanları ilə ölçülmür. Onun haqqında insanların nə düşündüyü, ona nə dərəcədə etibar etdiyi və
təşkilatın cəmiyyətlə necə münasibət qurduğu da böyük əhəmiyyət daşıyır.
Məhz burada korporativ kommunikasiyalar ön plana çıxır. Korporativ kommunikasiya təşkilatın özünü
bütün maraqlı tərəflərə necə təqdim etdiyini, onlarla necə münasibət qurduğunu və reputasiyasını necə
idarə etdiyini müəyyən edən strateji fəaliyyətdir. Burada vacib bir fərq var:
 İnformasiya vermək – baş verən hadisə haqqında məlumat çatdırmaqdır.
 Kommunikasiya – məlumatı düzgün auditoriyaya, düzgün zamanda və düzgün formada
çatdırmaqdır.
 Strateji kommunikasiya – bu ünsiyyətin təşkilatın uzunmüddətli məqsədlərinə xidmət etməsini
təmin etməkdir.
Əsl kommunikasiya təşkilatın nə etdiyini deyil, bunun insanlar üçün nə ifadə etdiyini izah edir.
2. Korporativ kommunikasiyanın beş əsas istiqaməti
1. Daxili kommunikasiyalar (Internal Communications)
Təşkilat daxilində rəhbərlik və əməkdaşlar arasında məlumat mübadiləsidir. Buraya daxildir:
 Rəhbərliyin qərarlarının əməkdaşlara çatdırılması;
 Daxili elanlar və məlumatlandırma;
 İşçilərin motivasiyası;
 Korporativ mədəniyyətin formalaşdırılması;
 Dəyişikliklərin izah edilməsi.
Əsas prinsip: əməkdaş təşkilat haqqında vacib məlumatı kənar mənbədən deyil, ilk növbədə öz
təşkilatından almalıdır.

2. Xarici kommunikasiyalar (External Communications)
Təşkilatın xarici auditoriyalarla münasibətlərini əhatə edir. Bura media, pasiyentlər, müştərilər, tərəfdaşlar
və ictimaiyyət daxildir. Əsas məqsəd təşkilat haqqında düzgün, ardıcıl və etibarlı təsəvvür yaratmaqdır.
3. Media ilə əlaqələr (Media Relations)
Jurnalistlərlə peşəkar münasibətlərin qurulması, press-relizlərin hazırlanması, müsahibələrin təşkili və
media sorğularının cavablandırılmasıdır.
4. Böhran kommunikasiyaları (Crisis Communications)

Təşkilatın nüfuzuna təhlükə yaradan hadisələr zamanı düzgün və operativ kommunikasiya strategiyasının
həyata keçirilməsidir.

5. Reputasiya və brend kommunikasiyaları (Reputation & Brand Communications)
Təşkilatın ictimai imicinin, etibarının və uzunmüddətli nüfuzunun formalaşdırılmasıdır.
3. Daxili kommunikasiya zəifdirsə, xarici kommunikasiya da risk altındadır
Bu, korporativ kommunikasiyanın ən vacib prinsiplərindən biridir. Əməkdaşlar təşkilatın ilk
kommunikasiya səfirləridir.
4. Müasir PR mütəxəssisi məlumat yayımlayan şəxs deyil, strateqdir
Əvvəllər PR fəaliyyətinin əsas göstəricilərindən biri mediada yayımlanan materialların sayı hesab edilirdi.
Bu gün isə yanaşma dəyişib.
Müasir PR mütəxəssisi aşağıdakı suallara cavab verməlidir:
 Biz kimə müraciət edirik?
 Auditoriyamız nəyi bilmək istəyir?
 Hansı mesajı çatdırmaq istəyirik?
 Bu mesaj təşkilatın strategiyasına necə xidmət edir?
 Kommunikasiyanın nəticəsini necə ölçəcəyik?
Məsələn, sosial şəbəkədə 100 min nəfərin gördüyü paylaşım mütləq uğurlu kommunikasiya demək deyil.
Əgər həmin paylaşım auditoriyada etibar yaratmayıbsa, məlumatlandırmayıbsa və təşkilatın məqsədinə
xidmət etməyibsə, yüksək baxış sayı təkbaşına uğur göstəricisi sayıla bilməz.
Bu səbəbdən müasir kommunikasiya mütəxəssisi analitik düşünməyi, auditoriyanı tanımağı, məlumatları
təhlil etməyi və nəticələri ölçməyi bacarmalıdır.
5. Böhran zamanı kommunikasiya
Təşkilatın reputasiyası sakit dövrlərdə formalaşır, böhran zamanı isə ciddi sınaqdan keçir.
PR mütəxəssisi nə etməlidir?

1. Hadisə haqqında yayılan məlumatları izləməlidir (Monitoring).
2. Faktları aidiyyəti şöbələrdən dəqiqləşdirməlidir.
3. Rəhbərliklə koordinasiyalı şəkildə mövqe müəyyən etməlidir.
4. Təsdiqlənmiş məlumat əsasında ictimaiyyətə açıqlama verməlidir.
5. Sualları cavablandırmalı və vəziyyətin inkişafını izləməlidir.
Burada ən böyük səhv susmaq, məsuliyyətdən yayınmaq və ya təsdiqlənməmiş məlumat yaymaqdır.

Böhran kommunikasiyasının məqsədi yalnız mənfi xəbərləri azaltmaq deyil, insanlara təşkilatın
məsuliyyətli davrandığını göstərməkdir.
Tədqiqatlar da böhran kommunikasiyasının reputasiya, şəffaflıq və maraqlı tərəflərin etimadı ilə sıx bağlı
olduğunu göstərir.
6. Korporativ kommunikasiyaların uğuru necə ölçülür?
PR mütəxəssislərinin tez-tez qarşılaşdığı problemlərdən biri fəaliyyətin nəticələrini düzgün
qiymətləndirməkdir. Məsələn, Facebook-da 50 paylaşım etmək fəaliyyət göstəricisidir. Bəs bu
paylaşımlar nəyi dəyişib?
Bunu ölçmək üçün KPI-lardan (Key Performance Indicators – Əsas Fəaliyyət Göstəriciləri) istifadə
olunur.
Göstərici nəyi ölçür?
Reach Məlumat neçə nəfərə çatıb?
Engagement Auditoriya nə dərəcədə qarşılıqlı əlaqədə olub?
Media coverage Təşkilat haqqında mediada nə qədər məlumat yayımlanıb?
Sentiment İnsanların münasibəti müsbət, mənfi, yoxsa neytraldır?
Brand awareness İnsanlar təşkilatı nə dərəcədə tanıyırlar?
Trust Auditoriyanın təşkilata etimadı necə dəyişib?
Ən vacib fərq budur:
 Output – nə etdik? Məsələn, 20 press-reliz hazırladıq.
 Outtake – auditoriya nəyi başa düşdü və yadda saxladı?
 Outcome – auditoriyanın münasibətində və ya davranışında nə dəyişdi?
Strateji PR fəaliyyətində yalnız paylaşım sayını deyil, real nəticəni ölçmək lazımdır.
7. Gələcəyin korporativ kommunikasiyası – süni intellekt və insan etibarı
Süni intellekt korporativ kommunikasiyaların iş prinsiplərini dəyişir. Artıq AI vasitəsilə:
 Media monitorinqi aparmaq;
 Auditoriyanın münasibətini təhlil etmək;
 Sosial media kontenti hazırlamaq;
 Müxtəlif auditoriyalar üçün mesajları uyğunlaşdırmaq;
 Böhran ehtimallarını müəyyənləşdirməyə kömək edən məlumatları təhlil etmək mümkündür.
Lakin texnologiya PR mütəxəssisinin strateji düşüncəsini, etik məsuliyyətini və insanlarla münasibət
qurmaq bacarığını əvəz etmir.
Xüsusilə səhiyyə sahəsində tibbi məlumatların dəqiqliyi, pasiyent məxfiliyi və etibarlı mənbələrə
əsaslanmaq dəyişməz prinsiplər olaraq qalır.

8. PR mütəxəssisinin yadda saxlamalı olduğu 7 prinsip
1. Dürüstlük – məlumatı təhrif etməmək.
2. Şəffaflıq – vacib məsələləri gizlətməmək.
3. Operativlik – vaxtında məlumat vermək.
4. Ardıcıllıq – bütün kanallarda vahid mesajı qorumaq.
5. Auditoriyanı tanımaq – hər kəsə eyni dildə müraciət etməmək.
6. Dinləmək – yalnız danışmaq deyil, insanların fikirlərini də öyrənmək.
7. Ölçmək – kommunikasiya fəaliyyətinin real nəticəsini qiymətləndirmək.
9. Məqalənin ən vacib nəticəsi
Mənim fikrimcə, korporativ kommunikasiyanın mahiyyətini bir cümlə ilə belə ifadə etmək olar:
Təşkilatın reputasiyası onun özü haqqında dediklərindən daha çox, verdiyi vədlərlə real fəaliyyəti
arasındakı uyğunluqdan formalaşır.
PR mütəxəssisi təşkilatın yalnız səsi deyil, həm də onunla cəmiyyət arasında etibar körpüsüdür. Bu
səbəbdən müasir PR mütəxəssisi jurnalist, redaktor, analitik, strateq, psixoloq və böhran meneceri kimi
düşünməyi bacarmalıdır.

Dilarə Zamanova

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə