Türkiyənin yeni Avropa təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı "çox ciddi mülahizələri" var. Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan bildirib ki, Rusiya Ukrayna ilə uzunmüddətli sülh olmadan Qara dənizdə atəşkəsdə maraqlı deyil. O əlavə edib ki, Türkiyənin tərəflərdən birinin atəşkəs bağlamaq istəməməsi nəzərə alınmaqla, tərəflərin anlaşma əldə etməsi üçün əsas yaratmaq barədə fikirləri var. Lakin o, bu fikirləri ətraflı izah etməyib və onları ictimaiyyətlə bölüşməyin hələ tez olduğunu bildirib.
Türkiyə xarici işlər naziri həmçinin bildirib ki, Qara dənizdə atəşkəs probleminin və müharibənin ümumi sonunun əsas səbəbi Donbasdadır. Xüsusilə, Rusiya təslim olmağı tələb edir, lakin Ukrayna bunu etməyəcək. Fidanın sözlərinə görə, Ukrayna ilə Rusiya arasında sülh razılaşması əldə olunarsa, atəşkəs xətti məsələsinə ciddi şəkildə baxılmalıdır. Bundan sonra müzakirə təhlükəsizlik zəmanətlərinə və Avropada ümumi təhlükəsizlik arxitekturasına keçəcək.
Türkiyənin yeni Avropa təhlükəsizlik arxitekturası ilə bağlı "çox ciddi düşüncələri" var. Fidan əlavə edib ki, bunlardan sonra bir sıra başqa suallar da ortaya çıxacaq: Ukraynanın yenidən qurulması zamanı Rusiyaya qarşı sanksiyaların aqibəti necə olacaq? Dondurulmuş Rusiya aktivlərinin aqibəti necə olacaq? "Bütün bu məsələlər hazırda müzakirə olunan müqavilənin məzmununu və onun ayrı-ayrı bəndlərini təşkil edir. Bildiyiniz kimi, bütün bu məsələlər üzrə bütün tərəfləri qane edən şəkildə razılığa gəlmək olduqca çətindir. Bu iş davam edərkən, biz digər məsələləri də həll edirik. Bəlkə də hər şey yoluna düşəcək və ümid edirəm ki, belə olacaq. Axı, müharibəyə qəti son qoymaq vacibdir", - deyə o, yekunlaşdırıb.
Xatırladaq ki, AB Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün növbəti görüşün Avropada keçirilə biləcəyi ehtimalını istisna etməyib. Məlum olduğu kimi, Ukrayna, Rusiya və ABŞ-ın vasitəçi kimi iştirakı ilə üçtərəfli danışıqların sonuncu mərhələsi 10-11 noyabr tarixlərində Əbu-Dabidə baş tutub.
Rusiya Qara dənizlə bağlı ayrıca razılaşmanı rədd edir
Ankara Kiyev və Moskva ilə taxıl daşınmasının bərpasını müzakirə edir, lakin tərəflərin razılaşmaların şərtləri ilə bağlı mövqeləri fərqli olaraq qalır. Rusiya daimi sülh müqaviləsi bağlamadan Qara dənizlə bağlı Ukrayna ilə müvəqqəti razılaşmaya razılaşmayacaq. NTV-nin məlumatına görə, Türkiyə xarici işlər naziri Hakan Fidan bunu 16 noyabrda Brüsseldə keçirilən Regionlararası Təhlükəsizlik və Əlaqə üzrə İkinci Nazirlər Görüşünün ardınca bildirib.
"Biz bunun üçün imkanları araşdırırıq. Həm Ukrayna, həm də Rusiya tərəfləri ilə danışırıq. Bu, mürəkkəb məsələdir, çünki ruslar daimi sülh müqaviləsi olmadan ukraynalılarla Qara dənizlə bağlı müvəqqəti razılaşma istəmirlər", - Fidan qeyd edib. Danışıqların əsas mövzularından biri taxıl daşınmalarının bərpası və beynəlxalq bazarlara çıxışının təmin edilməsidir. Donbas Rusiyanın Ukraynaya qarşı müharibəsinə son qoymaq üçün danışıqlarda ayrıca bir mövzu olaraq qalır. Moskva bölgədə qalan ərazilərin verilməsini tələb edir və bunu öz sərhədlərinin tərifinə daxil edir. Ukrayna isə öz növbəsində bu ərazilərdən imtina edir.
Nazir izah edib ki, rusların fikrincə, hazırda qalan hissə 11-12% təşkil edir, ukraynalılar isə bunun 18% olduğunu təxmin edirlər. Bu ərazidən kənar məsələlər hazırda müəyyən dərəcədə müzakirə olunur. Sülh razılaşması əldə olunarsa, tərəflər Rusiya ilə Ukrayna arasında təmas xəttini müəyyən etməli olacaqlar. O, Donbas məsələsini bu müzakirələrin ən vacib komponenti adlandırıb. Qara dənizin 2026-cı ildə qlobal ticarət üçün ən təhlükəli dəniz yoluna çevrildiyi, hücumlar və ölüm hallarına görə Fars körfəzi və Hörmüz boğazını geridə qoyduğu bildirilir.
VƏLİ
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə




USD
EUR
GBP
RUB