"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın noyabrın 12-də Dublin şəhərində baş tutmuş görüşü Cənubi Qafqazda davamlı sülhün və təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılması prosesində mühüm mərhələlərdən biri kimi diqqət çəkir".
Bu fikirləri SİA-ya açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Kamran Bayramov söyləyib.

Deputat bildirib ki, regionda tarixi dəyişikliklərin baş verdiyi və yeni geosiyasi reallıqların yarandığı bir dövrdə bu cür birbaşa təmaslar tərəflər arasında mövcud olan həm ziddiyyətlərin aradan qaldırılması, həm də praktiki məzmun daşıyan məsələlərin tənzimlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Dublin görüşündə sülh prosesinin məhz praktiki müstəviyə keçməsi, kommunikasiya xətlərinin açılması, nəqliyyat əlaqələrinin bərpası və dövlətlərarası sərhədlərin delimitasiyası kimi əhəmiyyətli istiqamətlərin müzakirə olunması tərəflərin ümumi iradəsini qiymətləndirmək və gələcək addımların konturlarını cızmaq üçün əsaslı zəmin yaradır:
"Azərbaycan dövləti hər zaman münaqişənin hərbi-siyasi mərhələsinin arxada qaldığını, post-münaqişə dövrünün isə beynəlxalq hüquq norma və prinsiplərinə, xüsusilə də suverenlik və ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınmasına əsaslanan ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində tənzimlənməli olduğunu bəyan edib. Bu kontekstdə sülh müqaviləsinin mətninin razılaşdırılması istiqamətində atılan addımlar artıq nəzəri müzakirələr müstəvisindən çıxaraq konkret hüquqi öhdəliklərin formalaşdırılması mərhələsinə qədəm qoyub ki, bu da prosesin dönməzliyini təmin edən əsas amillərdəndir. Tərəflər arasında sülh müqaviləsinin imzalanması üçün hələ də həllini gözləyən bəzi hüquqi və siyasi detalların mövcud olmasına baxmayaraq, yüksək səviyyədə keçirilən görüşlər həmin maneələrin aradan qaldırılması üçün siyasi iradənin mövcudluğunu nümayiş etdirir. Sülh prosesinin praktiki mərhələsi yalnız kağız üzərində sənədin imzalanması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda əhalinin sülhə hazırlanması, qarşılıqlı etimad mühitinin yaradılması və hər iki ölkənin cəmiyyətlərində sülhün alternativsizliyinin dərk edilməsi kimi mürəkkəb sosial-psixoloji və siyasi komponentləri də əhatə edir.
Dublin görüşündə bu məsələlərin fonunda müzakirə olunan digər strateji istiqamət isə nəqliyyat əlaqələrinin bərpası və regionun iqtisadi potensialının hərəkətə gətirilməsidir. Zəngəzur dəhlizi kimi regional və qlobal əhəmiyyət daşıyan nəqliyyat-kommunikasiya layihələrinin gerçəkləşməsi Cənubi Qafqazın Avropa ilə Asiya arasında əsas tranzit qovşağına çevrilməsinə şərait yaradır. Azərbaycan öz suveren əraziləri çərçivəsində nəqliyyat infrastrukturunun yaradılmasını uğurla davam etdirməklə yanaşı, regional kommunikasiyaların açılmasında hər zaman konstruktiv mövqe nümayiş etdirib və bu proseslərin region ölkələrin təhlükəsizliyinə və iqtisadi rifahına xidmət etməsini vacib sayır. Nəqliyyat əlaqələrinin bərpası həm də regionda iqtisadi inteqrasiyanı sürətləndirən, hərbi qarşıdurma risklərini minimuma endirən və qarşılıqlı iqtisadi asılılıq vasitəsilə sabitliyi möhkəmləndirən başlıca amildir.
İkitərəfli münasibətlərin normallaşma yolunda qarşılaşdığı ən həssas və mürəkkəb məsələlərdən biri olan sərhədlərin delimitasiyası və demarkasiyası prosesi də Dublin görüşünün əsas müzakirə mövzularından biri olub. Uzun illər boyu mübahisəli və qeyri-müəyyən qalan sərhəd xətlərinin beynəlxalq hüquq normalarına uyğun olaraq müəyyənləşdirilməsi həm təhlükəsizlik baxımından, həm də hər iki dövlətin suveren sərhədləri daxilində dinc yanaşı yaşamasının təmin edilməsi üçün şərtdir. Son dövrlərdə sərhədin müəyyən hissələrində əldə olunmuş razılaşmalar və delimitasiya komissiyalarının fəaliyyəti göstərir ki, tərəflər ən mürəkkəb məsələləri belə birtərəfli iddialarla deyil, konstruktiv dialoq və kompromislər əsasında həll etməyə qadirdirlər. Lakin bu prosesin uğurla başa çatdırılması üçün Ermənistan tərəfinin sərhəd məsələsində destruktiv ritorikadan tamamilə əl çəkməsi, hüquqi reallıqlarla barışması və beynəlxalq səviyyədə tanınmış xəritələrə əsaslanan prinsiplərə sadiq qalması tələb olunur. Azərbaycan tərəfi hər zaman beynəlxalq hüququn hamılıqla qəbul edilmiş norma və prinsiplərinə, xüsusən də dövlətlərin ərazi bütövlüyü və sərhədlərin toxunulmazlığı prinsipinə əsaslanaraq regionda uzunmüddətli sülhün bərqərar olunmasının tərəfdarıdır.
Dublin görüşü bir daha sübut etdi ki, Cənubi Qafqazda gələcək inkişafın təmin edilməsi müharibə ritorikasının deyil, qarşılıqlı maraqların nəzərə alındığı rəsmi diplomatik dialoqun və praktiki addımların genişləndirilməsindən asılıdır. Azərbaycanın qətiyyətli siyasəti və güclü strateji mövqeyi sayəsində regionda yaranmış bu tarixi fürsət pəncərəsindən səmərəli istifadə olunması təkcə Bakı və İrəvan münasibətlərinin deyil, həm də bütövlükdə regionun təhlükəsizlik və iqtisadi tərəqqi gələcəyinin müəyyənləşdirilməsində həlledici rol oynayacaqdır".
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə




USD
EUR
GBP
RUB