"Hesab edirəm ki, süni intellektin təhsil sisteminə inteqrasiyası müasir təhsilin qarşısında yeni imkanlar açan mühüm prosesdir. Bu texnologiya düzgün və məqsədyönlü tətbiq olunduğu halda şagirdlərin öyrənmə imkanlarını genişləndirə, təhsilin fərdiləşdirilməsinə və tədrisin daha səmərəli təşkilinə ciddi töhfə verə bilər". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında təhsil mütəxəssisi Əlmusa Atamalıyev deyib.
Onun sözlərinə görə, lakin süni intellektdən nəzarətsiz və düşünülməmiş istifadə müəyyən risklər də yaradır:
"Ən mühüm üstünlüklərdən biri təhsilin fərdiləşdirilməsi imkanının artmasıdır. Hər bir şagirdin bilik səviyyəsi, öyrənmə sürəti və müəyyən mövzular üzrə çətinlikləri fərqlidir. Süni intellekt şagirdin ehtiyaclarına uyğun əlavə izahlar, nümunələr, tapşırıqlar və öyrənmə materialları təqdim etməklə fərdi öyrənmə prosesini dəstəkləyə bilər. Bu, xüsusilə müəyyən fənlərdə çətinlik çəkən şagirdlərin mövzunu daha yaxşı mənimsəməsinə kömək edə bilər.
Digər mühüm üstünlük informasiyaya çıxış imkanlarının genişlənməsidir. Şagird mürəkkəb elmi anlayışları daha sadə dildə izah etdirə, müxtəlif nümunələr əldə edə, mövzu ilə bağlı əlavə suallar verə və özünü yoxlamaq üçün tapşırıqlardan istifadə edə bilər. Bu baxımdan süni intellekt şagird üçün əlavə öyrənmə resursuna çevrilə bilər.
Eyni zamanda, süni intellekt müəllimlərin fəaliyyətinə də dəstək verə bilər. Müəllimlər dərs materiallarının hazırlanması, müxtəlif səviyyəli tapşırıqların hazırlanması və şagirdlərin fərdi ehtiyaclarına uyğun tədris yanaşmalarının müəyyənləşdirilməsi zamanı bu texnologiyadan yardımçı vasitə kimi istifadə edə bilərlər. Lakin burada əsas prinsip dəyişməməlidir: süni intellekt müəllimi əvəz edən deyil, müəllimin imkanlarını genişləndirən texnologiya olmalıdır.
Bununla yanaşı, süni intellektin təhsildə istifadəsinin müəyyən riskləri də var. Ən ciddi risklərdən biri şagirdin hazır cavaba həddindən artıq öyrəşməsidir. Əgər şagird araşdırmaq, düşünmək, müqayisə etmək və nəticə çıxarmaq əvəzinə bütün tapşırıqları süni intellektə həvalə edərsə, zamanla onun müstəqil düşünmə və problem həll etmə bacarıqları zəifləyə bilər.
Digər mühüm məsələ məlumatların etibarlılığıdır. Süni intellekt tərəfindən təqdim olunan hər bir məlumatı avtomatik olaraq doğru hesab etmək olmaz. Bəzi hallarda sistem yanlış, natamam və ya kontekstdən kənar məlumat təqdim edə bilər. Buna görə də şagirdlərə yalnız süni intellektdən istifadə etməyi deyil, əldə etdikləri məlumatı yoxlamağı, müxtəlif mənbələrlə müqayisə etməyi və mənbənin etibarlılığını qiymətləndirməyi də öyrətmək lazımdır.
Akademik dürüstlük də diqqət tələb edən məsələlərdəndir. Şagirdin esse, layihə və ya ev tapşırığını tamamilə süni intellektə hazırlatması onun real bilik və bacarıqlarının obyektiv qiymətləndirilməsini çətinləşdirir. Buna görə təhsil müəssisələrində süni intellektdən istifadənin hansı hallarda məqbul, hansı hallarda isə yolverilməz olduğunu müəyyən edən aydın qaydaların formalaşdırılması vacibdir.
Mən hesab edirəm ki, burada əsas yanaşma süni intellekti qadağan etmək deyil, şagirdlərdə onun düzgün və məsuliyyətli istifadəsi ilə bağlı rəqəmsal savadlılıq formalaşdırmaqdır. Şagird bilməlidir ki, süni intellekt onun əvəzinə düşünən bir mexanizm deyil. Əksinə, ondan düzgün istifadə etdikdə düşünmə, araşdırma və öyrənmə prosesini gücləndirən bir vasitədir.
Bu səbəbdən gələcəyin təhsil sistemində əsas bacarıqlardan biri süni intellektdən istifadə etmək deyil, ondan düzgün istifadə etmək olacaq. Şagird hazır cavabı əldə etməklə kifayətlənməməli, həmin cavabı təhlil etməli, yoxlamalı, mənbələrlə müqayisə etməli və öz düşüncəsini ortaya qoymalıdır.
Mənim fikrimcə, gələcəyin uğurlu şagirdi süni intellektdən ən çox istifadə edən deyil, süni intellektin verdiyi məlumatı ən düzgün şəkildə qiymətləndirən, yoxlayan və öz biliyi ilə birləşdirə bilən şagird olacaq".
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB