“Rusiya–Ukrayna müharibəsi iki ölkə arasında baş verən silahlı qarşıdurma kimi görünsə də, onun qlobal iqtisadiyyata təsiri olduqca geniş və çoxşaxəlidir. Müharibə təkcə Rusiya və Ukraynanın iqtisadiyyatına deyil, dünya üzrə enerji bazarlarına, ərzaq təhlükəsizliyinə, logistika zəncirlərinə, investisiya axınlarına və maliyyə bazarlarına ciddi təsir göstərib”. Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Günay Hüseynova bildirib
Onun sözlərinə görə, ilk növbədə bunun əsas səbəbi hər iki ölkənin dünya iqtisadiyyatında mühüm ixracatçı dövlətlər sırasında yer almasıdır:
” Rusiya neft, təbii qaz, kömür, gübrə və müxtəlif sənaye xammallarının əsas ixracatçılarından biridir. Ukrayna isə buğda, qarğıdalı, günəbaxan yağı və digər kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracında aparıcı mövqeyə malikdir. Müharibə nəticəsində bu məhsulların istehsalı və ixracı məhdudlaşdıqca dünya bazarında təklif azalıb, nəticədə qiymətlər yüksəlib. Bu isə idxaldan asılı olan ölkələrdə inflyasiyanın artmasına, ərzaq və enerji qiymətlərinin bahalaşmasına səbəb olub.
Digər mühüm məqam investisiya mühitində yaranan qeyri-müəyyənlikdir. Müharibə riskləri investorların etimadını zəiflədib, beynəlxalq kapital axınlarının azalmasına səbəb olub. Bir çox iri şirkətlər investisiya planlarını təxirə salıb və ya risklərin daha aşağı olduğu ölkələrə yönəldiblər. Bu proses yalnız Rusiya və Ukrayna iqtisadiyyatına deyil, ümumilikdə qlobal iqtisadi artım tempinə də mənfi təsir göstərib.
Müharibənin iqtisadi təsirlərini gücləndirən əsas amillərdən biri də tətbiq olunan beynəlxalq sanksiyalardır. ABŞ, Avropa İttifaqı və digər Qərb ölkələrinin Rusiyaya qarşı tətbiq etdiyi maliyyə, bank, enerji və ticarət sanksiyaları beynəlxalq iqtisadi münasibətlərdə ciddi dəyişikliklərə səbəb olub. Bir sıra ölkələr və şirkətlər Rusiya ilə əməkdaşlığı məhdudlaşdırıb, bu isə həm enerji bazarında, həm də beynəlxalq ticarət marşrutlarında yeni problemlər yaradıb. Logistika xərclərinin artması, daşınmalarda gecikmələr və alternativ marşrutların axtarılması istehsal və ticarət xərclərini yüksəldib.
Bununla yanaşı, məsələnin digər tərəfi də mövcuddur. Müharibə bəzi ölkələr üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradıb. Rusiya və Ukraynadan məhsul idxal edən dövlətlər alternativ ticarət tərəfdaşları axtarmağa başlayıblar. Nəticədə digər ixracatçı ölkələrin dünya bazarındakı payı artıb, yeni bazarlara çıxış imkanları genişlənib. Xüsusilə enerji, kənd təsərrüfatı məhsulları və logistika xidmətləri təqdim edən ölkələr üçün əlavə gəlir mənbələri formalaşıb. Bu isə həmin dövlətlərin ixrac gəlirlərinin və dövlət büdcəsi daxilolmalarının artmasına müsbət təsir göstərib.
Rusiya–Ukrayna müharibəsi regional münaqişə olsa da, onun iqtisadi nəticələri qlobal xarakter daşıyır. Müharibə dünya iqtisadiyyatında inflyasiyanın yüksəlməsinə, investisiya axınlarının zəifləməsinə, enerji və ərzaq bazarlarında qeyri-sabitliyə səbəb olsa da, eyni zamanda bəzi ölkələr üçün yeni ticarət və ixrac imkanları yaradaraq qlobal iqtisadi münasibətlərin yenidən formalaşmasına təkan verib”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB