Saçınızı darayarkən və ya yuyarkən əvvəlkindən daha çox töküldüyünü görürsünüz? Bəzən bu dəyişiklik gərgin həyat dövründən bir neçə ay sonra başlayır. Güclü emosional və fiziki stress saçların böyümə dövrünü dəyişərək müvəqqəti tökülməyə səbəb ola bilər. Bununla belə, hər saç tökülməsini stresslə əlaqələndirmək düzgün deyil. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında nevroloq Röyanə Quluzadə deyib.
O bildirib ki, saçlar böyümə, keçid və istirahət mərhələlərindən keçir. Güclü stressdən sonra saçların bir hissəsi vaxtından əvvəl istirahət mərhələsinə keçir və müəyyən müddətdən sonra tökülür. Bu vəziyyət telogen effluvium adlanır:
“Tökülmə adətən başın bütün nahiyələrində müşahidə olunur. Saçların ümumi həcmi azalır, yuyunarkən və darayarkən tökülmə daha çox nəzərə çarpır. Ayrı-ayrı dairəvi saçsız sahələr bu vəziyyət üçün tipik deyil.
Saçlar niyə stress keçdikdən sonra tökülür?
Stressin təsiri dərhal görünmür. Tökülmə çox vaxt hadisədən təxminən 2–3 ay sonra başlayır. Buna görə insan artıq özünü yaxşı hiss etdiyi vaxt saçlarının niyə töküldüyünü anlamaya bilər.
Yaxınını itirmək, ağır iş gərginliyi, yüksək hərarətli xəstəlik, əməliyyat və sürətli arıqlama belə tökülməyə təkan verə bilər. Davam edən stress tökülmənin uzanmasına səbəb ola bilər.
Yuxusuzluq saç tökülməsini artırırmı?
Bəzi araşdırmalarda saç tökülməsi olan insanlarda yuxu keyfiyyətinin daha pis olduğu göstərilib. Məsələn, ocaqlı alopesiyası olan şəxslərlə aparılmış tədqiqatda yuxu pozuntuları daha çox müşahidə olunub. Lakin bu nəticə yuxusuzluğun birbaşa saç tökülməsinə səbəb olduğunu sübut etmir.
Əlaqə qarşılıqlı ola bilər: saç tökülməsi insanın narahatlığını artıraraq yuxusunu poza bilər. Yuxunu yaxşılaşdırmaq ümumi sağlamlıq və stressin idarə olunması üçün faydalıdır, amma bunun təkbaşına saçları bərpa edəcəyinə zəmanət vermək olmaz.
Hər saç tökülməsi stressdən yaranmır
Dəmir çatışmazlığı, qalxanabənzər vəz xəstəlikləri, irsi saç seyrəlməsi və bəzi dərmanlar da saç tökülməsinə səbəb ola bilər. Eyni insanda bir neçə səbəb birlikdə mövcud ola bilər.
Həkim şikayətləri və müayinə nəticələrini qiymətləndirərək dəmir ehtiyatının, qalxanabənzər vəzin fəaliyyətinin və digər göstəricilərin yoxlanmasına ehtiyacı müəyyənləşdirir. Analizlər fərdi qaydada seçilməlidir.
Nə etmək olar?
Yuxu rejimini sabitləşdirin. Yetkinlərin əksəriyyəti üçün gecə 7–9 saat yuxu tövsiyə olunur. Hər gün oxşar saatlarda yatıb oyanmaq, axşam kofeini azaltmaq və yatmazdan əvvəl sakit vaxt ayırmaq faydalıdır.
Uzunmüddətli yuxusuzluq üçün yardım alın. Yuxu problemi gündəlik fəaliyyətə təsir edirsə, həkimə müraciət edin. Xroniki yuxusuzluqda koqnitiv davranış terapiyası — CBT-I — tövsiyə olunan əsas müalicələrdəndir.
Kəskin pəhrizlərdən çəkinin. Sürətli çəki itkisi və qeyri-kafi qidalanma tökülməyə təkan verə bilər. Vitamin və mineral əlavələrinə ehtiyac fərdi qiymətləndirilməlidir.
Müalicəni səbəbə uyğun seçin. Saç tökülməsinin növü dəqiqləşdirilmədən seçilən vasitələr gözlənilən nəticəni verməyə bilər. Dərmanla əlaqədən şübhələnirsinizsə, onu özbaşına dayandırmayın.
Saçlar yenidən bərpa olunurmu?
Stresslə əlaqəli telogen tökülmə çox vaxt müvəqqətidir. Səbəb aradan qalxdıqdan sonra tökülmə tədricən azalır. Saçların əvvəlki dolğunluğunu bərpa etməsi çox vaxt 6–9 ay, bəzən daha uzun çəkir.
Tökülmə güclüdürsə, görünən seyrəlmə və ya dairəvi saçsız sahələr yaranırsa, dermatoloqa müraciət edin. Altı aydan uzun sürən tökülmə əlavə qiymətləndirmə tələb edir. Yuxusuzluq və narahatlıq gündəlik həyatınıza təsir edirsə, bunları da həkiminizlə müzakirə edin”.
Ayşən Vəli
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
