“Bu il mövsümi meyvələrin qiymətlərinin əvvəlki illərlə müqayisədə daha yüksək olması bir sıra amillərin eyni vaxtda təsiri ilə bağlıdır. Qiymət artımının əsas səbəblərindən biri qeyri-sabit hava şəraiti və intensiv yağıntılardır. Yaz və yay aylarında müşahidə olunan normadan artıq yağışlar bir çox bölgələrdə meyvə ağaclarının çiçəklənmə və tozlanma prosesinə mənfi təsir göstərib. Nəticədə məhsuldarlıq azalıb, bəzi hallarda isə güclü yağış və dolu birbaşa məhsul itkisinə səbəb olub”.
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.
Onun sözlərinə görə, mütəxəssislərin fikrincə, son illərdə iqlim dəyişikliklərinin təsiri kənd təsərrüfatında daha aydın hiss olunur:
”Temperatur dəyişiklikləri, uzunmüddətli yağıntılar və hava şəraitinin qeyri-sabitliyi meyvələrin yetişmə dövrünü dəyişdirir. Bu isə bazarda təklif və tələbin tarazlığını pozur. Məhsulun həcmi azaldıqda bazara çıxarılan meyvənin miqdarı da aşağı düşür və nəticədə qiymətlər yüksəlir. Xüsusilə tez xarab olan mövsümi meyvələrdə bu proses daha qabarıq şəkildə özünü göstərir.
Qiymət artımına təsir edən digər mühüm faktor isə istehsal və logistika xərclərinin yüksəlməsidir. Son dövrlərdə nəqliyyat xidmətlərinin bahalaşması, yanacaq xərclərinin artması və məhsulun bölgələrdən bazarlara daşınması üçün tələb olunan əlavə vəsait son satış qiymətinə təsir göstərir. Fermerlər və topdansatışçılar artan xərcləri qarşılamaq üçün məhsulu daha yüksək qiymətə satmağa məcbur qalırlar.
Bundan əlavə, gübrələrin, pestisidlərin, suvarma avadanlıqlarının və digər kənd təsərrüfatı vasitələrinin qiymətindəki artım da məhsulun maya dəyərini yüksəldir. Bu məhsulların bir hissəsinin idxaldan asılı olması dünya bazarlarında baş verən qiymət dəyişikliklərinin yerli bazara da təsir etməsinə səbəb olur. Eyni zamanda kənd təsərrüfatında işçi qüvvəsinin qiymətinin artması, məhsulun yığılması və saxlanılması ilə bağlı əlavə xərclər də yekun qiymətin formalaşmasında mühüm rol oynayır.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, iqlim dəyişikliklərinin təsiri yaxın illərdə də davam edə bilər. Buna görə kənd təsərrüfatında müasir suvarma sistemlərinin tətbiqi, iqlimə davamlı sortların yetişdirilməsi və fermerlərə dəstək mexanizmlərinin genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu tədbirlər həm məhsuldarlığın qorunmasına, həm də bazarda qiymət sabitliyinin təmin olunmasına kömək edə bilər.
Bu il mövsümi meyvələrin bahalaşması təkcə hava şəraiti ilə deyil, həm də istehsal, nəqliyyat, logistika və əmək xərclərinin artması ilə bağlıdır. Bütün bu amillərin birgə təsiri nəticəsində bazarda təklif azalır, maya dəyəri yüksəlir və son nəticədə istehlakçılar meyvələri daha yüksək qiymətə almaq məcburiyyətində qalırlar”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB