“Göstəricilər ölkədə nağdsız iqtisadiyyatın mərhələli şəkildə inkişaf etdiyini göstərir” - EKSPERT DANIŞDI
“Nağdsız ödəniş sistemlərinin inkişafı müasir iqtisadiyyatın əsas göstəricilərindən biri hesab olunur. Son illərdə ölkədə bank kartlarının sayında müşahidə olunan artım maliyyə sistemində baş verən struktur dəyişikliklərin mühüm indikatoru kimi qiymətləndirilir. Statistik göstəricilərə əsasən, kart sayının illik 10 faizdən çox artması əhalinin bank xidmətlərinə çıxış imkanlarının genişləndiyini və maliyyə münasibətlərinin getdikcə rəqəmsal platformalara keçdiyini göstərir”.
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında iqtisadçı ekspert Asif İbrahimov bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu dinamika ilk növbədə vətəndaşların bank sisteminə etimadının yüksəlməsi ilə izah olunur. Əvvəllər əsasən nağd şəkildə həyata keçirilən əməliyyatlar tədricən elektron ödəniş vasitələri ilə əvəzlənir. Bu proses maliyyə inklüzivliyinin genişlənməsi, əməkhaqqı və sosial ödənişlərin daha şəffaf formada həyata keçirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Xüsusilə debet kartlarının artımı rəsmi gəlirlərin iqtisadi dövriyyədə rolunun gücləndiyini göstərir. Maaş, pensiya və sosial ödənişlərin bank hesabları vasitəsilə həyata keçirilməsi həm kölgə iqtisadiyyatının azalmasına, həm də maliyyə axınlarının izlənməsinin asanlaşmasına şərait yaradır. Bu isə dövlətin fiskal nəzarət imkanlarını genişləndirən əsas amillərdəndir.
Bununla yanaşı, kart sayının artması nağdsız iqtisadiyyatın tam formalaşması demək deyil. Bir şəxsin bir neçə kartdan istifadə etməsi statistik artımı yüksəldə bilər. Bu səbəbdən əsas göstərici kartların sayı deyil, onların aktiv istifadə səviyyəsi və əməliyyatların həcmi hesab olunur. Məhz nağdsız əməliyyatların təxminən 20 faiz artması vətəndaşların kartlardan gündəlik alış-verişdə, xidmət ödənişlərində və elektron ticarətdə daha fəal istifadə etdiyini göstərir.
Nağdsız ödənişlərin genişlənməsi iqtisadi şəffaflığın artmasına da müsbət təsir edir. Elektron əməliyyatlar vergi uçotunun dəqiqliyini artırır, qeyri-rəsmi dövriyyəni azaldır və maliyyə intizamını gücləndirir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi sabitlik və dayanıqlı inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Digər tərəfdən, kredit kartlarının sayında azalma müşahidə olunması diqqət çəkən tendensiyadır. Bu, həm əhalinin borclanma risklərinə daha ehtiyatlı yanaşması, həm də bank sektorunda kredit siyasətinin sərtləşdirilməsi ilə bağlı ola bilər. Kredit kartlarının azalması bəzi hallarda iqtisadi aktivliyin zəifləməsi kimi dəyərləndirilsə də, maliyyə sabitliyi baxımından müsbət hal hesab olunur. Çünki həddindən artıq borclanmanın qarşısının alınması həm vətəndaşların maliyyə dayanıqlığını, həm də bank sektorunun risk balansını qoruyur.
Ümumilikdə, mövcud göstəricilər ölkədə nağdsız iqtisadiyyatın mərhələli şəkildə inkişaf etdiyini göstərir. Rəqəmsal ödəniş infrastrukturunun genişlənməsi ilə elektron ticarət, onlayn xidmətlər və mobil bankçılıq istifadəçilərinin sayı artır. Lakin real vəziyyətin tam qiymətləndirilməsi üçün əlavə indikatorların – əməliyyat tezliyi, regionlar üzrə yayılma səviyyəsi və ümumi dövriyyədə nağdsız ödənişlərin payı kimi göstəricilərin də təhlili vacibdir.
Regionlarda infrastrukturun inkişafı və əhalinin maliyyə savadlılığının artırılması bu prosesin sürətlənməsində mühüm rol oynayır. Nəticə etibarilə, əsas məqsəd yalnız kartların sayını artırmaq deyil, onların gündəlik iqtisadi fəaliyyətin ayrılmaz hissəsinə çevrilməsini təmin etməkdir. Bu istiqamətdə irəliləyiş iqtisadi şəffaflığın artmasına və daha dayanıqlı maliyyə modelinin formalaşmasına gətirib çıxarır”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
