Sosial media kontent strategiyası: maraqlı məzmundan effektiv kommunikasiyaya

Keyfiyyətli kontent auditoriya marağını necə cəlb edir, etimad yaradır və
təşkilatın reputasiyasını gücləndirir?
Rəqəmsal dünyada sosial media yalnız məlumat paylaşmaq üçün platforma deyil, təşkilatlarla
auditoriya arasında davamlı münasibətlərin qurulduğu mühüm kommunikasiya mühitidir. Lakin
sosial media hesabının mövcudluğu və müntəzəm paylaşımların edilməsi uğurlu kommunikasiya
üçün kifayət deyil. Əsas məsələ auditoriyaya hansı məzmunun təqdim olunması, bu məzmunun
nə dərəcədə faydalı olması və qarşıya qoyulan məqsədlərə necə xidmət etməsidir.
Sosial medianın effektivliyi böyük ölçüdə kontentin keyfiyyətindən, aktuallığından və
auditoriyanın maraqlarına uyğunluğundan asılıdır. Məhz buna görə də müasir PR və SMM
fəaliyyətində Content Strategy (Kontent strategiyası) xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Kontent strategiyası təşkilatın kommunikasiya məqsədlərinə uyğun olaraq hansı məzmunun,
kimlər üçün, hansı platformada, nə vaxt və hansı formada hazırlanıb yayımlanacağını müəyyən
edən sistemli yanaşmadır.
1. Sosial media kontenti nədir?
Social Media Content – sosial media platformalarında auditoriyaya təqdim olunan bütün növ
məzmunlardır. Bura aşağıdakılar daxildir:
 Mətn və məlumatlandırıcı paylaşımlar;
 Fotoşəkillər və qrafik dizaynlar;
 İnfoqrafikalar;
 Videoçarxlar və Reels;
 Canlı yayımlar;
 Sorğular və interaktiv paylaşımlar;
 Hekayələr (Stories);
 İstifadəçilərin yaratdığı məzmun (User-Generated Content);
 Maarifləndirici məqalələr və müsahibələr.
Kontentin əsas məqsədi yalnız məlumat ötürmək deyil. O, auditoriyanın diqqətini cəlb etməli,
maraq yaratmalı, fayda verməli və təşkilatla auditoriya arasında qarşılıqlı əlaqəni
gücləndirməlidir.
Məsələn, xəstəxananın sosial media hesabında yalnız həkimlərin qəbul qrafikini və tibbi
xidmətlərin siyahısını paylaşmaq kifayət deyil. Sağlamlıq mövzusunda maarifləndirici məqalələr,
həkim müsahibələri, profilaktik tövsiyələr və tibbi texnologiyalar haqqında videolar da təqdim
edilməlidir.
2. Kontentin əsas növləri

Effektiv sosial media strategiyası müxtəlif kontent formatlarının düzgün və məqsədyönlü
istifadəsinə əsaslanır.
2.1. Maarifləndirici kontent (Educational Content)
Maarifləndirici kontentin məqsədi auditoriyaya yeni biliklər vermək, müəyyən mövzunu izah
etmək və faydalı məlumat təqdim etməkdir. Nümunələr:
 Sağlam həyat tərzi haqqında məqalələr;
 Xəstəliklərin profilaktikası barədə məlumatlar;
 Həkimlərin tövsiyələri;
 Tibbi müayinələrin əhəmiyyəti;
 Müxtəlif sağlamlıq problemləri haqqında izahlı videoçarxlar.
Bu kontent növü xüsusilə səhiyyə müəssisələri üçün əhəmiyyətlidir. Çünki o, təşkilatın yalnız
xidmət göstərən deyil, həm də cəmiyyəti maarifləndirən qurum kimi tanınmasına kömək edir.
2.2. İnformativ kontent (Informational Content)
Bu kontent təşkilatın fəaliyyəti, xidmətləri, yenilikləri və tədbirləri haqqında məlumat verməyə
xidmət edir. Nümunələr:
 Yeni tibbi avadanlıqlar haqqında məlumat;
 Həkimlərin televiziya çıxışları;
 Elmi-praktik konfranslar;
 Təlim və seminarlar;
 Yeni xidmətlərin təqdimatı;
 Təşkilati yeniliklər.
İnformativ kontent auditoriyanın təşkilatın fəaliyyəti haqqında məlumatlılığını artırır.
2.3. Əyləncəli kontent (Entertaining Content)
Əyləncəli kontentin məqsədi auditoriyanın diqqətini cəlb etmək, emosional əlaqə yaratmaq və
sosial media səhifəsinin daha dinamik olmasını təmin etməkdir. Nümunələr:
 Maraqlı faktlar;
 Mövzuya uyğun viktorinalar;
 Sağlamlıqla bağlı qısa testlər;
 Bayram və xüsusi günlərə həsr olunan yaradıcı paylaşımlar.
Əyləncəli kontent xüsusilə səhiyyə sahəsində etik və peşəkar çərçivədə hazırlanmalıdır.
2.4. İnteraktiv kontent (Interactive Content)
İnteraktiv kontent auditoriyanı passiv izləyicidən aktiv iştirakçıya çevirir.

Nümunələr:
 Sorğular;
 Sual-cavab sessiyaları;
 Quiz və testlər;
 Canlı yayımlar;
 İzləyicilərin suallarının cavablandırılması.
Məsələn, sosial media hesabında “Profilaktik müayinələr haqqında nə qədər məlumatlısınız?”
mövzusunda sorğu keçirmək auditoriyanın maraqlarını öyrənməyə imkan verir.
2.5. Etibar yaradan kontent (Trust-Building Content)
Bu kontentin əsas məqsədi təşkilatın peşəkarlığını, şəffaflığını və etibarlılığını nümayiş
etdirməkdir. Nümunələr:
 Həkimlərin peşəkar fəaliyyəti;
 Elmi nailiyyətlər;
 Uğurlu tibbi nəticələr haqqında razılaşdırılmış məlumatlar;
 Beynəlxalq sertifikatlar və akkreditasiyalar;
 Tibbi konfranslarda iştirak;
 Pasiyent rəyləri və hekayələri (müvafiq razılıq və məxfilik şərtlərinə əməl etməklə).
Bu kontent təşkilatın reputasiyasının formalaşmasına töhfə verir.
3. Kontent strategiyası nədir və nə üçün vacibdir?
Kontent strategiyası təsadüfi paylaşımların əvəzinə əvvəlcədən müəyyən edilmiş məqsədlər
əsasında planlaşdırılmış kommunikasiya fəaliyyətidir. Strategiya təşkilatın sosial media
fəaliyyətinə istiqamət verir və bütün paylaşımların vahid kommunikasiya məqsədinə xidmət
etməsini təmin edir. Yaxşı hazırlanmış kontent strategiyası aşağıdakı nəticələrə kömək edir:
 Brendin tanınmasının artırılması (Brand Awareness);
 Auditoriyanın əhatə dairəsinin genişləndirilməsi (Reach);
 İzləyicilərlə qarşılıqlı əlaqənin gücləndirilməsi (Engagement);
 Auditoriyanın etimadının qazanılması;
 Təşkilatın reputasiyasının möhkəmləndirilməsi;
 Sayta keçidlərin və müraciətlərin artırılması;
 Təşkilatın kommunikasiya məqsədlərinin reallaşdırılması.
Əsas məqam ondan ibarətdir ki, hər paylaşımın konkret məqsədi olmalıdır.
4. Effektiv kontent strategiyası necə hazırlanır?
Kontent strategiyasının hazırlanması bir neçə ardıcıl mərhələdən ibarətdir.

Birinci mərhələ – məqsədlərin müəyyənləşdirilməsi
İlk növbədə sosial media fəaliyyətinin məqsədi müəyyən edilməlidir. Məsələn:
 Təşkilatın tanınmasını artırmaq;
 Auditoriyanı maarifləndirmək;
 Yeni xidmətlər haqqında məlumat vermək;
 Auditoriya ilə qarşılıqlı əlaqəni gücləndirmək;
 Reputasiyanı möhkəmləndirmək;
 Sayta və digər kommunikasiya kanallarına keçidləri artırmaq.
Məqsədlər konkret və ölçülə bilən olmalıdır.
İkinci mərhələ – hədəf auditoriyanın müəyyən edilməsi
Kontent hazırlanmazdan əvvəl onun kimlər üçün nəzərdə tutulduğu bilinməlidir.
Target Audience – hədəf auditoriya təşkilatın kommunikasiya fəaliyyətində əsas diqqət yetirdiyi
insan qrupudur. Auditoriyanı müəyyən edərkən aşağıdakılar araşdırılır:
 Yaş qrupları;
 Maraqlar;
 Ehtiyaclar;
 Davranış xüsusiyyətləri;
 İstifadə etdikləri sosial media platformaları;
 Məlumat əldə etmək vərdişləri.
Məsələn, səhiyyə müəssisəsinin auditoriyasına müxtəlif yaş qruplarından olan insanlar,
pasiyentlər, tibb mütəxəssisləri, əməkdaşlar və onların ailə üzvləri daxil ola bilər.
Hər auditoriya qrupunun informasiya ehtiyacları fərqli olduğundan kontentin dili, təqdimat
forması və mövzusu da buna uyğun seçilməlidir.
Üçüncü mərhələ – kontent istiqamətlərinin seçilməsi
Təşkilatın fəaliyyətinə uyğun əsas kontent istiqamətləri müəyyən edilməlidir. Məsələn, tibb
müəssisəsi üçün:
1. Sağlamlıq və tibbi maarifləndirmə;
2. Həkimlərin peşəkar fəaliyyəti;
3. Tibbi xidmətlər və texnologiyalar;
4. Elmi və tədris fəaliyyəti;
5. Pasiyentlərin məlumatlandırılması;
6. Təşkilatın sosial və ictimai fəaliyyəti;
7. Əlamətdar günlər və beynəlxalq səhiyyə tarixləri.

Bu istiqamətlər sosial media səhifəsinin məzmun baxımından balanslı olmasına kömək edir.
Dördüncü mərhələ – platformaya uyğun kontent hazırlanması
Hər sosial media platformasının öz auditoriyası, xüsusiyyətləri və kontent formatları var.
Məsələn:
Facebook – ətraflı məlumatlar, xəbərlər, məqalələr, fotoalbomlar və tədbirlər haqqında
paylaşımlar.
Instagram – vizual kontent, Reels, Stories, infoqrafikalar və qısa maarifləndirici videolar.
TikTok – qısa, dinamik, sadə dildə təqdim olunan maarifləndirici videolar.
YouTube – geniş müsahibələr, həkim çıxışları, maarifləndirici videolar və tədbirlərin qeydləri.
LinkedIn – peşəkar nailiyyətlər, institusional yeniliklər, elmi fəaliyyət və korporativ
kommunikasiya.
Eyni məlumat müxtəlif platformalarda fərqli formatlarda təqdim oluna bilər. Buna Content
Repurposing – kontentin müxtəlif formatlara uyğunlaşdırılması deyilir.
Beşinci mərhələ – kontent təqviminin hazırlanması
Content Calendar – kontent təqvimi sosial media paylaşımlarının əvvəlcədən planlaşdırılmasını
təmin edən iş alətidir.
Təqvimdə aşağıdakılar qeyd olunur:
 Paylaşımın tarixi;
 Mövzusu və başlığı;
 Kontentin növü;
 İstifadə ediləcək platforma;
 Vizual material;
 Mətnin hazırlanmasına cavabdeh şəxs;
 Paylaşımın məqsədi;
 Nəticələrin qiymətləndirilməsi.
Kontent təqvimi PR komandasının işini sistemləşdirir, vaxt itkisinin qarşısını alır və vacib
mövzuların unudulmamasına kömək edir.
5. Keyfiyyətli kontentin əsas xüsusiyyətləri

Kontentin uğurlu olması üçün onun yalnız gözəl dizayn edilməsi kifayət deyil. Məzmun
müəyyən keyfiyyət meyarlarına cavab verməlidir.
1. Auditoriyaya uyğunluq
Məzmun auditoriyanın maraqlarına və ehtiyaclarına cavab verməlidir.
2. Faydalılıq
Hər paylaşım oxucuya yeni məlumat, bilik və ya praktik fayda təqdim etməlidir.
3. Aydınlıq və sadəlik
Mürəkkəb məlumatlar anlaşılan dildə təqdim edilməlidir. Xüsusilə tibbi mövzularda peşəkar
terminlər zərurət olmadıqda sadələşdirilməlidir.
4. Orijinallıq
Kontent təşkilatın öz fəaliyyətini, dəyərlərini və fərqləndirici xüsusiyyətlərini əks etdirməlidir.
5. Vizual keyfiyyət
Fotoşəkillər, videolar, rənglər və qrafik elementlər vahid vizual üsluba uyğun olmalıdır.
6. Davamlılıq
Paylaşımlar müəyyən edilmiş kommunikasiya planına uyğun və müntəzəm yayımlanmalıdır.
7. Etibarlılıq
Məlumatlar dəqiq, yoxlanılmış və etibarlı mənbələrə əsaslanmalıdır.
6. Reach və Engagement nədir?
Sosial media kontentinin effektivliyini qiymətləndirmək üçün iki mühüm göstərici mövcuddur.
Reach – Əhatə dairəsi
Reach müəyyən paylaşımın çatdığı unikal istifadəçilərin sayını göstərir. Məsələn, bir
maarifləndirici video 10 000 fərqli istifadəçiyə çatıbsa, onun əhatə dairəsi 10 000 nəfərdir.
Engagement – Qarşılıqlı əlaqə
Engagement auditoriyanın paylaşım ilə qarşılıqlı əlaqəsini ifadə edir.

Bura daxildir:
 Bəyənmələr;
 Şərhlər;
 Paylaşmalar;
 Saxlanılmalar;
 Digər interaktiv reaksiyalar.
Reach kontentin neçə nəfərə çatdığını, Engagement isə auditoriyanın həmin kontentə necə
reaksiya verdiyini göstərir.
Yüksək əhatə dairəsi həmişə yüksək qarşılıqlı əlaqə demək deyil. Eyni zamanda çoxlu bəyənmə
də kontentin təşkilatın məqsədlərinə tam nail olduğunu göstərmir.
Buna görə PR mütəxəssisi göstəriciləri birlikdə təhlil etməlidir.
7. Kontent marketinqində 80/20 yanaşması
Kontent strategiyasında tez-tez istifadə edilən yanaşmalardan biri 80/20 prinsipidir.
Bu yanaşmaya əsasən:
 Kontentin təxminən 80 faizi auditoriyaya fayda verən, maarifləndirici, məlumatlandırıcı
və maraqlı məzmunlardan ibarət olur.
 Təxminən 20 faizi isə təşkilatın xidmətlərinin, məhsullarının və fəaliyyətinin birbaşa
təqdimatına yönəldilir.
Məsələn, xəstəxananın sosial media səhifəsində paylaşımların əksəriyyəti sağlamlıq
mövzularına, həkim tövsiyələrinə və profilaktikaya həsr oluna bilər. Daha kiçik hissəsi isə tibbi
xidmətlərin və yeni imkanların təqdimatına ayrılar.
Bu prinsip dəyişməz qayda deyil, kontent balansını qorumaq üçün istifadə edilən praktik
yanaşmadır.
8. Call to Action – auditoriyanı hərəkətə çağırmaq
CTA (Call to Action) – istifadəçini konkret addım atmağa təşviq edən çağırışdır.
Sosial media paylaşımlarının sonunda CTA istifadə etmək auditoriyanın növbəti addımını
müəyyənləşdirməyə kömək edir.
Nümunələr:
 Ətraflı məlumat üçün rəsmi saytımıza daxil olun.
 Məqaləni dostlarınızla paylaşın.

 Mövzu ilə bağlı suallarınızı şərhlərdə qeyd edin.
 Həkim qəbuluna yazılmaq üçün Çağrı Mərkəzimizlə əlaqə saxlayın.
 Maarifləndirici videomuzu izləyin.
CTA-nın məqsədi paylaşımın kommunikasiya hədəfinə uyğun olmalıdır.
9. Səhiyyə müəssisələri üçün praktiki kontent strategiyası
Tibb müəssisələrinin sosial media fəaliyyətində kontent strategiyası həm maarifləndirmə, həm
reputasiya, həm də institusional kommunikasiya baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Məsələn, Mərkəzi Gömrük Hospitalının sosial media fəaliyyətində aşağıdakı kontent
istiqamətləri tətbiq oluna bilər:
Maarifləndirici kontent: Həkimlərin iştirakı ilə ürək-damar xəstəlikləri, şəkərli diabet,
allergiyalar və profilaktik müayinələr haqqında videolar.
Peşəkar kontent: Həkimlərin beynəlxalq konfranslarda iştirakı, elmi məqalələri, sertifikatları və
peşəkar nailiyyətləri.
İnstitusional kontent: Hospitalın tibbi xidmətləri, müasir avadanlıqları, yeni texnologiyaları və
struktur bölmələrinin fəaliyyəti.
Tədris və elmi kontent: Seminarlar, simpoziumlar, rezidentlərin fəaliyyəti və elmi-praktik
tədbirlər.
İnteraktiv kontent: Sağlamlıqla bağlı sual-cavablar, sorğular və həkimlərlə canlı yayımlar.
Reputasiya kontenti: Keyfiyyət standartları, beynəlxalq əməkdaşlıq, tibbi nailiyyətlər və ictimai
əhəmiyyətli layihələr.
Belə yanaşma sosial media hesablarının yalnız xəbər paylaşan platforma deyil, həm də etibarlı
səhiyyə məlumatı təqdim edən kommunikasiya kanalına çevrilməsinə imkan verir.
10. Kontent strategiyasının nəticələrini necə ölçmək olar?
Hazırlanan kontentin effektivliyi müntəzəm olaraq qiymətləndirilməlidir.
Bunun üçün əsas KPI (Key Performance Indicators) – əsas fəaliyyət göstəricilərindən istifadə
edilir.
Göstərici Nəyi ölçür?
Reach Paylaşımın çatdığı unikal istifadəçilər
Impressions Paylaşımın ümumi göstərilmə sayı

Engagement Rate Auditoriyanın qarşılıqlı əlaqə səviyyəsi
Video Views Videoya baxış sayı
Saves Paylaşımın saxlanılma sayı
Shares Paylaşımın paylaşılma sayı
Link Clicks Linkə kliklərin sayı
Follower Growth İzləyicilərin artımı
Conversions Məqsədli hərəkətlərin sayı
Bu göstəricilərin təhlili hansı mövzuların, formatların və kommunikasiya yanaşmalarının daha
effektiv olduğunu müəyyən etməyə kömək edir.
Lakin nəticələr yalnız rəqəmlərlə qiymətləndirilməməlidir. Auditoriyanın rəyləri, sualları,
münasibəti və təşkilatın reputasiyasına təsiri də nəzərə alınmalıdır.
Sosial mediada uğurlu kommunikasiya təsadüfi paylaşımlarla deyil, düşünülmüş kontent
strategiyası ilə formalaşır.
Keyfiyyətli kontent auditoriyanın diqqətini cəlb edir, faydalı məlumat təqdim edir, qarşılıqlı
əlaqəni gücləndirir və təşkilata olan etimadın formalaşmasına kömək edir.
Müasir PR mütəxəssisi kontent hazırlayarkən yalnız “Nə paylaşaq?” sualını deyil, həm də “Bu
paylaşım kimə lazımdır?”, “Hansı problemi həll edir?” və “Təşkilatın kommunikasiya məqsədinə
necə xidmət edir?” suallarını verməlidir.
Yadda saxlayaq: Sosial mediada uğurlu kontent sadəcə görünən deyil, auditoriya üçün
dəyər yaradan kontentdir.

Dilarə Zamanova
Mərkəzi Gömrük Hospitalının
PR mütəxəssisi