“Azərbaycanın aqrar sektoru iqlim dəyişikliklərinin təsiri altında getdikcə daha mürəkkəb çağırışlarla üzləşir və mövcud vəziyyətin çoxşaxəli şəkildə təhlili zərurətə çevrilir”.
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.
Onun sözlərinə görə, son 25 ilin statistik göstəriciləri ölkədə orta temperaturun 1,1–1,5°C artdığını, yağıntıların isə 13–14% azaldığını ortaya qoyur:
” Bu tendensiyalar kənd təsərrüfatı üçün strateji əhəmiyyət daşıyan torpaq və su resurslarının dayanıqlığını ciddi şəkildə zəiflədir. Ölkə torpaq fondunun 55%-dən çoxu kənd təsərrüfatına yararlı olsa da, həmin ərazilərin böyük hissəsinin quraq zonalarda yerləşməsi suvarma sistemlərindən asılılığı artırır. Bununla yanaşı, normadan artıq otarılma, ağır texnikanın qeyri-rasional istifadəsi və sənaye çirklənməsi torpaq deqradasiyasını daha da sürətləndirən əsas amillər kimi çıxış edir.
Dövlət siyasəti səviyyəsində bu problemlərin aradan qaldırılması istiqamətində müəyyən addımlar atılır. Xüsusilə, COP29 kontekstində formalaşan siyasi iradə subsidiyalaşdırma mexanizmlərində öz əksini tapmışdır. 2025-ci ildən etibarən müasir suvarma sistemləri tətbiq edilən əkin sahələrinə əlavə subsidiya ayrılması, tarlaqoruyucu zolaqların yaradılmasına maliyyə dəstəyi və işğaldan azad olunmuş ərazilərdə daha yüksək subsidiya məbləğlərinin müəyyənləşdirilməsi bu istiqamətdə müsbət dinamikanın göstəricisidir. Lakin mövcud dəstək mexanizmləri hələ də sektorun real ehtiyacları ilə müqayisədə məhdud xarakter daşıyır.
Texnoloji yeniliklərin tətbiqi aqrar sektorun adaptasiya potensialını artıran mühüm istiqamətlərdən biridir. Son illərdə üzvi gübrələr, biohumus, torf və faydalı mikroorqanizmlər əsasında torpaq münbitliyinin bərpasına yönəlmiş təşəbbüslər diqqət çəkir. Eyni zamanda, dəqiq əkinçilik texnologiyalarının tətbiqi resurslardan daha səmərəli istifadəni təmin etməklə məhsuldarlığın artırılmasına xidmət edir. Bu yanaşma iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşma baxımından perspektivli hesab olunur.
Beynəlxalq əməkdaşlıq da bu sahədə mühüm rol oynayır. Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutunun müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarla birgə həyata keçirdiyi layihələr, eləcə də BMT İnkişaf Proqramı və Fövqəladə Hallar Nazirliyinin əməkdaşlığı çərçivəsində reallaşdırılan təşəbbüslər regional səviyyədə risklərin azaldılmasına yönəlib. Xüsusilə Böyük Qafqaz bölgəsində su çatışmazlığı və daşqın təhlükələrinin idarə olunması istiqamətində görülən işlər bu baxımdan əhəmiyyətlidir.
Bununla belə, mövcud siyasət və təşəbbüslərin effektivliyini məhdudlaşdıran bir sıra sistem problemləri qalmaqdadır. Ekoloji monitorinq mexanizmlərinin yetərincə inkişaf etməməsi torpaq və su resurslarında baş verən dəyişikliklərin dəqiq qiymətləndirilməsinə mane olur. Fermerlərin məhsul sığortasına marağının aşağı olması, otarma sistemlərinin beynəlxalq standartlara uyğun qurulmaması və torpaq inventarizasiyasının tam başa çatdırılmaması sektorda struktur boşluqların mövcudluğunu göstərir.
Azərbaycanda aqrar sahədə iqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizə istiqamətində siyasi iradə və ilkin institusional addımlar mövcuddur. Lakin bu tədbirlərin sistemli xarakter alması, geniş miqyasda tətbiqi və xüsusilə kiçik fermer təsərrüfatlarının bu proseslərə inteqrasiyası hələ də əsas çağırış olaraq qalır. Davamlı və inklüziv inkişafın təmin olunması üçün kompleks yanaşma və struktur islahatların dərinləşdirilməsi zəruridir”
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
