Azərbaycanın neft hekayəsi sadəcə quyuların qazılması deyil, böyük bir xalqın dirçəliş dastanıdır. Bu dastan laboratoriyalarda, dənizin sərt dalğaları arasında və uzaqgörən siyasi masalarda yazılıb.
Məmmədəliyevdən Başlayan Yol
Hər şey elm və zəka ilə başladı. Akademik Yusif Məmmədəliyevin kəşf etdiyi yüksək oktanlı benzin İkinci Dünya müharibəsinin taleyini dəyişdi. Bu, Azərbaycanın neft-kimya sahəsindəki gücünün ilk böyük nümayişi idi. Həmin elmi təməl 1970-80-ci illərdə Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə sənaye sıçrayışına çevrildi. Məhz o illərdə Xəzərin dərinliklərinə "əl uzatmaq" üçün Dərin Özüllər Zavodu tikildi. Bu gün dənizdə gördüyümüz o nəhəng platformalar həmin uzaqgörənliyin bəhrəsidir.
Dənizdəki "Canlı" Statistika
Bu gün Azərbaycanın neft hasilatının 65-70%-i məhz dəniz yataqlarının payına düşür. Rəqəmlər konkret və iddialıdır: Respublikamızda ümumilikdə 81 yataq var ki, onlardan 58-i hazırda aktiv istismardadır. 1980-ci ildə "Günəşli" yatağının əsas hissəsinin istismara verilməsi ilə dəniz hasilatı yeni zirvəyə qalxdı. Ardınca gələn "8 Mart", "Azəri" və "Çıraq" yataqları ölkənin enerji xəritəsini yenidən cızdı. Quruda isə 70-ə yaxın kəşfiyyat sahəsi hələ də öz növbəsini gözləyir.
"Süleyman Vəzirov" və "İsrafil Hüseynov" adına gəmilər sadəcə ad deyil, dənizin dibi ilə enerji körpüləri quran nəhəng mühəndislik möcüzələridir. Üzən qazma qurğuları ilə aparılan geoloji araşdırmalar nəticəsində ən perspektivli yataqlar məhz bu polad nəhənglərin köməyi ilə aşkar edilib.
"Əsrin Müqaviləsi" 1994-cü ildə Azərbaycan iqtisadiyyatı ən ağır və maliyyəsiz günlərini yaşayanda Heydər Əliyevin neft strategiyası xilaskar rolunu oynadı. "Əsrin Müqaviləsi" bağlandı və bu strateji yolun davamı kimi "Şahdəniz" yatağı dünya bazarlarına açıldı. Bakı-Tiflis-Ceyhan kəməri ilə Azərbaycan nefti dünyaya çıxdı, 2020-ci ildə isə bu zəncirin ən mühüm halqası olan TAP layihəsi tamamlandı.
Azərbaycanın enerji müstəqilliyinin zirvə nöqtəsi oldu. Bu kəmər təkcə bir boru xətti deyil, Xəzər qazını birbaşa Avropanın qəlbinə -İtaliyaya qədər daşıyan nəhəng bir layihədir.
Xəzər dənizindəki nəhəng platformalar, müasir gəmi parkı və minlərlə kilometr uzanan boru kəmərləri təkcə resurs ixracı deyil, həm də dövlətin iqtisadi suverenliyinin təminatıdır.
Südabə Mətanətli
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
.jpg)
USD
EUR
GBP
RUB
