”Təqaüd alan tələbələrin sayının artırılması sosial baxımdan inklüzivlik və təhsilə çıxış imkanlarının genişləndirilməsi kimi müsbət nəticələr doğursa da, bu addımın maliyyə mexanizmləri nəzərə alınmadan atılması bir sıra struktur problemlər yarada bilər”. Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu artım paralel şəkildə təqaüdlər üçün ayrılan ümumi büdcə vəsaitinin artırılması ilə müşayiət olunmadıqda, mövcud təqaüdlərin məbləğinin yüksəldilməsi faktiki olaraq mümkünsüzləşir:
”Maliyyə baxımından sabit və ya məhdud büdcə şəraitində təqaüd alan tələbələrin sayının çoxaldılması eyni resursların daha geniş auditoriya arasında bölüşdürülməsi anlamına gəlir. Bu isə adambaşına düşən vəsaitin azalmasına və ya ən azı onun real dəyərinin qorunub saxlanılmasına yönəlmiş qərarların qəbul edilməsinə səbəb olur. Nəticədə, dövlət və ya müvafiq icraedici qurumlar ya mövcud təqaüd məbləğini dəyişməz saxlayır, ya da onun artırılmasını növbəti illərə təxirə salmaq məcburiyyətində qalır.
Digər tərəfdən, bu tendensiya təqaüd siyasətinin əsas məqsədləri ilə bağlı suallar yaradır. Əgər təqaüdlər sosial müdafiə aləti kimi nəzərdə tutulursa, onların məbləği tələbələrin real yaşayış xərclərini qismən də olsa kompensasiya etməlidir. Lakin məhdud maliyyə resursları şəraitində kəmiyyət artımı keyfiyyətin zəifləməsi ilə nəticələnirsə, bu, sosial siyasətin effektivliyini azaldır.
Bununla yanaşı, alternativ ssenarilər də mövcuddur. Təqaüdlər üçün ayrılan ümumi büdcə vəsaitinin artırılması, xərclərin prioritetləşdirilməsi və ya vəsaitlərin daha səmərəli bölüşdürülməsi həm təqaüd alanların sayını artırmağa, həm də təqaüd məbləğlərini yüksəltməyə imkan verə bilər. Bu isə təhsil sahəsində aparılan sosial siyasətin daha balanslı və dayanıqlı şəkildə qurulmasını təmin edər.
Təqaüd alan tələbələrin sayının artması avtomatik olaraq təqaüd məbləğlərinin yüksəldilməsinə mane olan amil kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu məsələ daha çox dövlətin büdcə imkanları, maliyyə idarəçiliyi və sosial siyasətdə müəyyən etdiyi strateji prioritetlərdən asılıdır. Elmi yanaşma tələb edir ki, kəmiyyət və keyfiyyət arasında tarazlıq qorunsun və təqaüd sistemi uzunmüddətli perspektivdə həm sosial ədaləti, həm də maliyyə davamlılığını təmin etsin”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
