Nosebo effekti: Mənfi gözləntilər real həyatda xəstəliklərə necə səbəb olur...

Sadəcə bir neçə diqqətsiz ifadə insanın özünü pis hiss etməsinə səbəb ola bilər...

...Xəstənin mənfi gözləntiləri, nosebo effekti səbəbindən onun rifahını əslində pisləşdirə bilər.

SİA xəbər verir ki, bu barədə The Guardian qəzeti elm köşə yazarı Helen Pilçerə istinadən bildirib.

Bu fenomen plasebonun tam əksidir və insan zehni ilə bədəndəki fizioloji proseslər arasında sıx əlaqəni nümayiş etdirir.

Tədqiqatçılar vurğulayıblar ki, mənfi düşüncələr yalnız infeksiyaların simptomlarını təqlid etməklə yanaşı, həm də xəstəliklərin gedişatını əhəmiyyətli dərəcədə uzada bilər. Nümunə olaraq, Pilçer ərinə içdiyi pivədəki guya zəhərli çirklənmə barədə zarafatla danışdığı şəxsi təcrübəni misal gətirir.

Heç bir real təhlükə olmasa da, kişi dərhal ürəkbulanma hiss etdi. Elmi məlumatlar problemin miqyasını təsdiqləyir. Koronavirus peyvəndinin 12 klinik sınağının təhlili göstərdi ki, iştirakçılarda yan təsirlərin təxminən 76 faizi dərmanın tərkibindən deyil, nosebo effektindən qaynaqlanır.

Müəllif izah edib ki, ““nosebo effekti” mənfi gözləntilər mənfi sağlamlıq nəticələrinə səbəb olduqda baş verir”.

Oxşar reaksiyalar laboratoriya şəraitində qeydə alınıb, burada xəstələr sadəcə tamamilə zərərsiz maddələrin mənfi təsirlərinə inandıqları üçün artan ağrı və ya nəfəs darlığı yaşayırdılar. Sosial media da daxil olmaqla müasir texnologiyalar bu cür simptomların əhali arasında yayılmasını sürətləndirir.

Bu, pandemiya zamanı yeniyetmələr arasında kütləvi tiklərin yayılmasında özünü göstərdi.

Zehnin bədənə təsiri Harvard və Stanforddakı təcrübələrlə də təsdiqlənir.

Subyektlərdə hormonal və ya qan şəkəri səviyyələri qidanın kalori miqdarı və ya vaxtın keçməsi haqqında aldıqları məlumatlardan asılı olaraq dəyişirdi.

Heyvanlar üzərində aparılan tədqiqatlar həmçinin beyindəki sinir fəaliyyəti ilə immun funksiyası arasında birbaşa əlaqə olduğunu aşkar edib.

Mütəxəssislər psixoloji amilləri diaqnoz və müalicənin vacib bir hissəsi kimi nəzərə almaq üçün köhnəlmiş tibbi baxışların yenidən nəzərdən keçirilməsinə çağırırlar.

Əli Babayev

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə