“Azərbaycan–Britaniya strateji tərəfdaşlığı yeni əməkdaşlıq imkanları açır” - DEPUTAT

“Azərbaycan–Britaniya strateji tərəfdaşlığı yeni əməkdaşlıq imkanları açır” - DEPUTAT

"Noyabrın 12-də Dublində Prezident İlham Əliyev və Britaniya Baş naziri Endi Börnhem Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannaməni imzaladılar. Bəyannamə 1994-cü ildə imzalanmış Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında sənədə və 1998-ci ildəki Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannaməyə istinad edir".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev deyib.

Onun sözlərinə görə, bununla Azərbaycan və Britaniya münasibətlərinin təsadüfi yox, uzun illər boyu qurulmuş bir xətt olduğu göstərilir: "Hamımız bilirik ki, bu münasibətlər 1990-cı illərdə Xəzərin enerji layihələri ilə başlamışdı. İndi isə çərçivə xeyli genişlənir.

Siyasi baxımdan ən çəkili bənd sərhədlərin toxunulmazlığına, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə hörmətlə bağlıdır. Bakı illərdir ki, mövqeyini məhz beynəlxalq hüquq üzərində qurub. Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü olan Britaniyanın bu prinsipləri yenidən təsdiqləməsi Azərbaycan üçün əhəmiyyətlidir.

Sənəddə 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqtonda keçirilən Sülh Zirvəsinin əhəmiyyəti də vurğulanır. Ermənistanla münasibətlərin normallaşması istiqamətindəki növbəti addımlar alqışlanır. London burada vasitəçi olmağa çalışmır. O, sadəcə mövcud sülh prosesini tanıyır və dəstəkləyir. Bu, ehtiyatlı, amma düzgün mövqedir. Üstəlik, sənəddə ikitərəfli dialoqa dəstək xüsusi qeyd olunur. Bu isə Bakının uzun müddət israr etdiyi yanaşmaya – “Sülh birbaşa danışıqlarla qurulmalıdır” prinsipinə uyğundur.

Sənədin birinci bölməsi müdafiəyə və təhlükəsizliyə həsr olunub. Tərəflər birgə təlimlər, potensialın artırılması və müdafiə sənayesində əməkdaşlıq imkanlarına baxacaqlar.

Sənədin ən əsaslı hissəsi iqtisadi bölmədir. Burada üç əsas istiqamət var.

Birincisi, enerji. Azərbaycan və Britaniya uzun illər neft və qaz sahəsində əməkdaşlıq edib. İndi isə söhbət bərpa olunan enerjidən, yaşıl maliyyələşdirmədən və aşağı karbonlu texnologiyalardan gedir. Bu, hər iki tərəfə sərfəlidir. Bakı neft-qaz gəlirlərindən asılılığı azaltmaq istəyir, London isə iqlim hədəfləri üçün yeni layihələr axtarır.

İkincisi, nəqliyyat. Britaniya Orta Dəhlizin inkişafını dəstəkləyəcək. Rusiya üzərindən keçən marşrutlara etibar azaldıqca, Xəzər və Cənubi Qafqaz üzərindən keçən yol daha vacib olur. Azərbaycan da bu yolun açar ölkələrindən biridir.

Üçüncüsü, maliyyə. Kiçik və orta biznesin inkişafı, ticarət maliyyəsi və beynəlxalq bazarlara çıxış kimi mövzular London maliyyə bazarının təcrübəsinə maraqdan xəbər verir.

Praktik baxımdan ən vacib məqam isə Ticarət və İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiyaya verilən roldur. Sənədlərin taleyi çox vaxt onları kimin və necə icra etməsindən asılıdır. Komissiya bu baxımdan əsas sınaq olacaq.

Üçüncü bölmə daha sakit görünür, amma uzunmüddətli təsiri böyük ola bilər. Ali və peşə təhsili, rəqəmsal bacarıqlar, süni intellekt, həyat elmləri və dövlət qulluqçularının təlimi sahələrində əməkdaşlıq nəzərdə tutulur. Bu o deməkdir ki, tərəflər münasibətləri yalnız enerji və təhlükəsizliyə söykəmək istəmir. Britaniya universitetləri Azərbaycan gəncləri üçün həmişə cəlbedici olub. Yeni çərçivə bu əlaqələri daha sistemli edə bilər.

Bəyannamə geniş əhatəlidir və diplomatik cəhətdən ehtiyatla yazılıb. Onun əsas gücü siyasi mesajdadır. Bakı tərəfdaşlıqlarını şaxələndirir, London isə regionda mövqeyini gücləndirmək istəyir. Dublindəki imza bu qarşılıqlı marağın rəsmi təsdiqidir".

Müəllif: Lətifə Musayeva

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə