Son günlər Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bir sıra banklarda ABŞ dollarının satışına tətbiq edilən məhdudiyyətlər cəmiyyətdə geniş müzakirələrə səbəb olub.
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib:
Vətəndaşlar bildirirlər ki, bank filiallarında və mobil tətbiqlərdə dollar almaq istəyərkən müxtəlif limitlərlə qarşılaşırlar və bu vəziyyət narazılıq yaradır.
Banklarda dollar alışına qoyulan limitlər vətəndaşlara necə təsir edir?
Əsas şikayətlərdən biri odur ki, bəzi banklar müştərilərə yalnız kiçik məbləğdə – məsələn, 100 və ya 200 dollar civarında valyuta satır. Daha sonra isə sistemdə limitin dolduğu göstərilir və eyni gün ərzində yenidən dollar almaq mümkün olmur. Bu hal xüsusilə xarici ödənişləri olan vətəndaşları çətin vəziyyətə salır.
Vətəndaşların sözlərinə görə, problem yalnız filiallarda deyil, onlayn bankçılıq xidmətlərində də müşahidə olunur. Mobil tətbiqlər vasitəsilə dollar almaq istəyən şəxslər tez-tez “əməliyyat mümkün deyil” və ya “limit bitib” kimi bildirişlərlə qarşılaşırlar. Bu isə bank xidmətlərinə olan etimadın azalmasına səbəb olur.
Onlayn bank xidmətlərində yaranan məhdudiyyətlər hansı narahatlıqları doğurur?
Maliyyə ekspertləri bildirirlər ki, belə məhdudiyyətlər adətən bazarda xarici valyutaya
tələbin artdığı dövrlərdə tətbiq edilir. İnsanlar məzənnədə mümkün dəyişikliklərdən ehtiyat edərək yığımlarını dollar şəklində saxlamağa üstünlük verdikdə bankların valyuta ehtiyatlarına əlavə təzyiq yaranır.
Digər tərəfdən, bank sektorunun nümayəndələri bildirirlər ki, limitlər tam qadağa deyil, sadəcə satışın tənzimlənməsi məqsədi daşıyır. Banklar gündəlik və ya aylıq kvotalar vasitəsilə mövcud valyuta ehtiyatlarının daha balanslı paylanmasına çalışdıqlarını qeyd edirlər.
Dollar tələbinin artması bank siyasətinə necə təsir edir?
Bəzi iqtisadçılar hesab edir ki, psixoloji faktorlar bu prosesdə mühüm rol oynayır. Sosial şəbəkələrdə yayılan xəbərlər və şayiələr insanlar arasında “dollar qıtlığı” qorxusu yaradır və nəticədə tələb daha da artır. Bu isə bazarda süni gərginlik formalaşdırır.
Mərkəzi Bank tərəfindən isə rəsmi olaraq ölkədə valyuta təminatı ilə bağlı ciddi problem olmadığı dəfələrlə vurğulanıb. Rəsmilər bildirirlər ki, Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları yüksək səviyyədədir və manatın sabitliyi qorunur.
Banklar limitləri hansı məqsədlə tətbiq etdiklərini bildirirlər?
Ekspertlər əlavə edir ki, banklararası valyuta bazarında əməliyyatlar davam edir və iri şirkətlər üçün dollar alışında ciddi məhdudiyyət müşahidə olunmur. Məhdudiyyətlər əsasən fiziki şəxslərin pərakəndə alışlarına yönəlib.
Bununla belə, vətəndaşlar banklar arasında fərqli qaydaların tətbiq edilməsindən də narazıdırlar. Bəzi banklarda dollar almaq mümkün olduğu halda, digərlərində limitlərin daha sərt olması suallar doğurur və vahid yanaşmanın olmaması tənqid edilir.
Sosial psixoloji amillər valyuta bazarına necə təsir göstərir?
İqtisadi müşahidəçilər hesab edir ki, şəffaf məlumatlandırma bu kimi halların qarşısını almaqda mühüm rol oynaya bilər. Banklar limitlərin səbəblərini açıq şəkildə izah etdikdə ictimai narahatlıq əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Eyni zamanda qeyd olunur ki, mövsümi faktorlar da valyuta tələbinə təsir edir. Xaricə səyahətlərin artdığı dövrlərdə, təhsil ödənişləri və beynəlxalq
alış-veriş mövsümündə dollar tələbi ənənəvi olaraq yüksəlir.
Rəsmi qurumlar valyuta ehtiyatları barədə hansı mövqeni bildirir?
Analitiklərin fikrincə, bazarda uzunmüddətli sabitliyin qorunması üçün həm banklar, həm də tənzimləyici qurumlar arasında koordinasiya vacibdir. Valyuta bazarında balansın saxlanması maliyyə sisteminin dayanıqlılığı baxımından əsas şərtlərdən biridir.
Vətəndaşlar isə bank xidmətlərinin daha əlçatan və proqnozlaşdırıla bilən olmasını istəyirlər. Onların fikrincə, şəxsi vəsaitlərini istədikləri valyutada sərbəst şəkildə əldə edə bilmələri
maliyyə azadlığının vacib göstəricisidir.
Mövzu ətrafında müzakirələrin davam etməsi göstərir ki, valyuta bazarında baş verən dəyişikliklər cəmiyyət tərəfindən diqqətlə izlənilir. Yaxın dövrdə bankların və rəsmi qurumların atacağı addımlar bu narazılıqların azalmasında həlledici rol oynaya bilər”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
.jpg)

.jpg)

USD
EUR
GBP
RUB