Şəhərin küçələrində hər gün minlərlə insan bir-birinin yanından keçir. Kimi işə tələsir, kimi dayanacaqda avtobus gözləyir, kimi alış-veriş edir. Bu hərəkətliliyin içində isə başqa həyat da davam edir. Binanın qarşısında yatmış bir it, mağazanın yanında yemək axtaran pişik, soyuq havada avtomobilin altında gizlənən sahibsiz heyvanlar... Onlar da şəhərin gündəlik mənzərəsinin bir hissəsidir. Ancaq bu mənzərəyə münasibət heç də birmənalı deyil.
Bir qrup insan küçə heyvanlarını qorumağa çalışır, onlara yemək və su verir, xəstə olanları müalicə etdirmək üçün imkan axtarır. Digərləri isə həmin heyvanları təhlükə, çirklənmə və narahatlıq mənbəyi hesab edir. Bəziləri həyətlərində və ya yaşadıqları binanın yaxınlığında heyvanların olmasına etiraz edir. Beləcə, eyni şəhərdə yaşayan insanlar arasında küçə heyvanları ilə bağlı fərqli yanaşmalar toqquşur.
Əslində, bu mübahisənin arxasında daha böyük problem dayanır: şəhərdə insanlarla heyvanların birgə yaşaması üçün düzgün sistemin qurulmaması.
Küçə heyvanlarının sayı artdıqda məsələ yalnız onların ac qalması ilə məhdudlaşmır. Peyvəndləmə, sterilizasiya, baytarlıq yardımı, sığınacaqlar və təhlükəsiz saxlanma şəraiti kimi məsələlər gündəmə gəlir. Bu istiqamətlərdə ardıcıl tədbirlər görülmədikdə həm heyvanların vəziyyəti ağırlaşır, həm də sakinlərin narahatlığı artır.
Məsələnin digər tərəfi insanların məsuliyyətidir. Bəzən evdə saxlamaq üçün alınan heyvanlar müəyyən müddətdən sonra küçəyə buraxılır. Kiçik və sevimli olduğu üçün seçilən it böyüdükdə, pişik xəstələndikdə və ya ailənin şəraiti dəyişdikdə heyvandan imtina edilir. Halbuki ev heyvanı almaq sadəcə bir seçim deyil, uzunmüddətli öhdəlikdir. Onu küçəyə buraxmaqla problem həll olunmur, sadəcə başqa insanların və heyvanın qarşısına qoyulur.
Digər tərəfdən, küçə heyvanlarına qayğı göstərən insanların da müəyyən qaydalara əməl etməsi vacibdir. Heyvanları yemləmək, onların sağlamlığına diqqət yetirmək və yaşadıqları ərazinin təmizliyini qorumaq bir-birini tamamlamalıdır. Çünki qayğı göstərmək yalnız yemək verməklə bitmir. Bu proses həm də ətraf mühitə və digər sakinlərin hüquqlarına hörmət tələb edir.
Bəzi şəhərlərdə küçə heyvanlarının idarə olunması üçün sığınacaqlar, qeydiyyat sistemləri, sterilizasiya proqramları və sahiblənmə təşəbbüsləri tətbiq edilir. Bu təcrübələr göstərir ki, məsələni yalnız heyvanları küçədən yığışdırmaqla həll etmək mümkün deyil. Davamlı nəticə üçün həm dövlət qurumlarının, həm bələdiyyələrin, həm də vətəndaşların iştirakı lazımdır.
Biz tez-tez şəhərin müasirliyini yeni yollar, binalar, parklar və ticarət mərkəzləri ilə ölçürük. Ancaq şəhərin nə qədər inkişaf etdiyini onun ən həssas canlılara münasibətindən də anlamaq mümkündür. İnsan təhlükəsizliyi ilə heyvanların rifahını bir-birinə qarşı qoymadan hər ikisini qorumaq mümkündür.
Küçə heyvanları özləri üçün şəhər seçməyiblər. Onların bir qismi burada doğulub, bir qismi isə insanların qərarları nəticəsində küçədə qalıb. Buna görə də problemin bütün yükünü heyvanların üzərinə qoymaq nə ədalətlidir, nə də həll yoludur.
Şəhər yalnız insanların yaşadığı məkan deyil, həm də insanın yaratdığı mühitdə həyatını davam etdirməyə çalışan digər canlıların evidir. Əsl məsuliyyət isə bu ortaq məkanı hamı üçün təhlükəsiz edə bilməkdir.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
