“Heyvanların müəyyən yaş həddinə çatmadan kəsilməsinin məhdudlaşdırılması qısa müddətdə ət bazarında qiymət artımı riskini yarada bilər. Çünki belə bir qərar bazara çıxarılan ətlik heyvanların sayına və nəticədə ət təklifinə birbaşa təsir göstərə bilər. Əgər bazarda ətə olan tələb əvvəlki səviyyədə qalarsa, lakin satışa çıxarılan məhsulun həcmi azalarsa, bu, qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər”.
Bunu SİA-ya açıqlamasında Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli bildirib.
Onun sözlərinə görə, yalnız heyvanların kəsim yaşı baxımından yanaşmaq düzgün olmaz:
”Burada heyvandarlıq təsərrüfatlarının mövcud vəziyyəti, fermerlərin maliyyə imkanları, yem qiymətləri, saxlanma şəraiti və istehsal xərcləri də nəzərə alınmalıdır. Heyvanların daha uzun müddət təsərrüfatda saxlanılması əlavə yem, qulluq, baytarlıq xidməti və digər xərclər tələb edir. Bu xərclərin artması isə xüsusilə kiçik və orta fermer təsərrüfatları üçün müəyyən çətinliklər yarada bilər. Fermer əlavə xərcləri qarşılamaq üçün məhsulun satış qiymətini artırmağa məcbur qalarsa, bu, son nəticədə istehlakçının ödədiyi qiymətdə də özünü göstərə bilər.
Digər tərəfdən, heyvanların vaxtından əvvəl kəsilməsinin qarşısının alınması uzunmüddətli perspektivdə müsbət nəticələr verə bilər. Əgər tətbiq olunan qaydalar heyvandarlıqda məhsuldarlığın artırılmasına, damazlıq heyvanların qorunmasına və təsərrüfatlarda heyvan sayının sabit saxlanılmasına xidmət edərsə, gələcəkdə ət istehsalının genişləndirilməsi üçün imkanlar yarana bilər. Bununla belə, bu nəticələr avtomatik şəkildə əldə olunmur. Heyvanların təsərrüfatda daha uzun müddət saxlanılması üçün fermerlərin lazımi yem ehtiyatına, maliyyə dəstəyinə və uyğun saxlama şəraitinə malik olması vacibdir.
Burada əsas məsələ məhdudiyyətlərin hansı mexanizmlə tətbiq olunmasıdır. Əgər qərar qəbul edilərkən mövcud heyvandarlıq təsərrüfatlarının imkanları, bazarın tələbatı və ət istehsalının mövsümi xüsusiyyətləri nəzərə alınmazsa, qısa müddətdə təklifin azalması və qiymətlərin yüksəlməsi ehtimalı arta bilər. Əksinə, tələblərin mərhələli şəkildə tətbiqi, fermerlərin maarifləndirilməsi və onların əlavə xərclərinin azaldılmasına yönələn dəstək tədbirləri mümkün mənfi təsirləri yumşalda bilər.
Eyni zamanda, bazarda ət qiymətlərinin dəyişməsini yalnız heyvanların kəsim yaşına qoyulan tələblərlə əlaqələndirmək də doğru olmaz. Yem və nəqliyyat xərcləri, istehsalın həcmi, idxal imkanları, vasitəçilərin fəaliyyəti və satış zəncirində formalaşan əlavə xərclər də qiymətlərə təsir edən amillər sırasındadır. Buna görə də belə bir qərarın bazara real təsirini müəyyənləşdirmək üçün həm təklifdə baş verən dəyişikliklər, həm də fermerlərin xərcləri və istehlakçı tələbatı birlikdə qiymətləndirilməlidir.
Heyvanların müəyyən yaş həddinə çatmadan kəsilməsinin məhdudlaşdırılması düzgün planlaşdırıldığı halda heyvandarlığın davamlı inkişafına töhfə verə bilər. Lakin əsas məqsəd yalnız kəsim prosesinə məhdudiyyət qoymaq deyil, eyni zamanda ət istehsalının davamlılığını qorumaq, fermerlərin iqtisadi maraqlarını nəzərə almaq və əhalinin münasib qiymətə ət məhsulları əldə etməsinə şərait yaratmaq olmalıdır. Bu amillər arasında tarazlıq təmin edilmədiyi təqdirdə, uzunmüddətli fayda əldə etmək məqsədilə tətbiq olunan tədbirlər qısa müddətdə bazarda əlavə qiymət təzyiqi yarada bilər.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
