ABŞ və Rusiya nüvə silahlarına məhdudiyyətlərə qarşı çıxdılar

ABŞ və Rusiya nüvə silahlarına məhdudiyyətlərə qarşı çıxdılar

Cenevrədə keçirilən görüşdə ölümcül muxtar silah sistemlərinin (LAWS) qadağan edilməsi və tənzimlənməsi üçün hüquqi cəhətdən məcburi bir razılaşma üzrə danışıqlara başlamaq barədə qərar qəbul etmələri gözlənilir. ABŞ və Rusiyanın muxtar silahların istifadəsi üçün hüquqi cəhətdən məcburi beynəlxalq qaydalar üzrə danışıqlara başlamaq təşəbbüsünə qarşı çıxmaları ehtimal olunur. Reuters agentliyinin məlumatına görə, məsələ 16 noyabr Bazar ertəsi günü Cenevrədə keçiriləcək konfransda müzakirə olunacaq.

Süni intellektin inkişafı birbaşa insan müdaxiləsi olmadan döyüş meydanında fəaliyyət göstərə bilən dronların, robotların, tankların və sualtı qayıqların inkişafını sürətləndirib. Yarımmuxtar süni intellekt sistemləri artıq Ukrayna, Sudan və Yaxın Şərqdə istifadə olunub.

BMT-nin himayəsi altında təşkil edilən görüşdə iştirakçıların ölümcül muxtar silah sistemlərinin (LAWS) qadağan edilməsi və tənzimlənməsi üçün beynəlxalq razılaşma üzrə danışıqlara başlamaq barədə qərar qəbul etmələri gözlənilir.

Müəyyən Adi Silahlar haqqında Konvensiyanın (CCW) iştirakçısı olan 128 dövlətin əksəriyyəti belə bir təşəbbüsü dəstəkləyir. Eyni zamanda, ABŞ, Rusiya və İsrail mövcud beynəlxalq humanitar hüququn bu sahəni tənzimləmək üçün kifayət etdiyinə inanaraq buna qarşı çıxırlar.

BMT, Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi və Papa əvvəllər muxtar silahların təhlükələri barədə xəbərdarlıq etmiş və beynəlxalq məhdudiyyətlərə çağırmışdılar.

Reuters agentliyinin əlaqə saxladığı diplomatlar çətin danışıqlar gözləyirlər. Mümkün nəticələrə hüquqi cəhətdən məcburi və ya məcburi olmayan müqavilə, eləcə də hər iki yanaşmanı birləşdirən kompromis sənədi daxildir.

Beynəlxalq qaydalarla bağlı fikir ayrılıqları
Məhdudiyyətlərin tərəfdarları vurğulayırlar ki, muxtar silah sistemləri gözlənilməz şəkildə hərəkət edə bilər və ölümcül səhvlər riskini yaradır.

Amerika Birləşmiş Ştatları tövsiyələrin hazırlanmasını dəstəkləyir, lakin hüquqi cəhətdən məcburi məhdudiyyətləri deyil. Vaşinqton iddia edir ki, mövcud beynəlxalq hüquq artıq müharibə qaydalarını müəyyən edir və məcburi olmayan müqavilə üzrə danışıqlar üçün beş illik mandat təklif edir.

Eyni zamanda, BQXK hesab edir ki, humanitar hüquq bu cür silahların spesifik risklərini kifayət qədər həll etmir.

Rusiya danışıqlar başlamazdan əvvəl öz mövqeyini açıq şəkildə bildirməyib, lakin əvvəllər hüquqi cəhətdən məcburi olan müqaviləyə qarşı çıxıb. Qərb diplomatının sözlərinə görə, Moskva həmçinin Avropa Birliyinin müdaxiləsini bloklamağı planlaşdırır.

İclasda sədr hüquqi cəhətdən məcburi olan protokol üzrə danışıqlar üçün iki illik mandat təklif edib. Bu arada, Birləşmiş Krallıq, Almaniya və Fransa gələcək sənədin hüquqi qüvvəsini açıq saxlayaraq danışıqlara başlamağı təklif edirlər.

Xatırladaq ki, NATO şərq cinahını dronlar, sensorlar, peyklər və süni intellekt şəbəkəsi ilə gücləndirməyi planlaşdırır ki, bu da potensial Rusiya hücumunu aşkar etməyə və qarşısını almağa kömək etməlidir.

VƏLİ

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə