Yaşın artması təkcə qırışların yaranması, saçların ağarması və ya hərəkətlərin yavaşıması demək deyil. Dişlərin yerinin dəyişməsi, boyun qısalması, gecələr tez-tez tualetə qalxmaq və ya qeyri-adi nahiyələrdə tüklərin çıxması kimi bir çox xırda dəyişikliklər də yaşlanmanın əlaməti ola bilər.
SİA-nın xarici mətbuata istinadən verdiyi xəbərə görə, mütəxəssislərin fikrincə, bu dəyişikliklərin bir hissəsi təbii prosesdir, digər hissəsi isə düzgün qidalanma, fiziki aktivlik və müntəzəm tibbi müayinələrlə yavaşıdıla bilər.
Yaş artdıqca görmə, eşitmə, yaddaş, saçların vəziyyəti, əzələ gücü və sümük quruluşu kimi bir çox sistemdə dəyişikliklər başlayır. Bu dəyişikliklərin bəziləri qaçılmaz bioloji prosesin tərkib hissəsidir, digərləri isə həyat tərzindən asılı olaraq sürətlənə və ya ləngiyə bilər.
Mütəxəssislər yaşlanmanı iki əsas qrupa ayırırlar: hüceyrələrin təbii şəkildə köhnəlməsi nəticəsində baş verən “birincili yaşlanma” və qidalanma, fiziki aktivlik, siqaret istifadəsi, yuxu rejimi və stress kimi xarici amillərin təsiri ilə formalaşan “ikincili yaşlanma”.
Yaşlanma prosesini tamamilə dayandırmaq mümkün deyil. Lakin əzələ kütləsinin azalması, sümüklərin zəifləməsi, duruş pozğunluqları, ağız və diş sağlamlığı problemləri, eləcə də gündəlik həyatda yaranan bəzi çətinliklər sağlam həyat tərzi sayəsində minimuma endirilə bilər.
Mütəmadi idmanla məşğul olmaq, kifayət qədər zülal, kalsium və D vitamini qəbul etmək, diş həkimi müayinələrindən keçmək, yuxu rejiminə əməl etmək və xroniki xəstəlikləri nəzarətdə saxlamaq bu dövrün daha sağlam keçməsinə kömək edir.
Dişlər yaş artdıqca tam sabit qalmır. Zamanla alt ön dişlərdə sıxlaşma, üst dişlər arasında aralanma və ya çənə xəttində kiçik dəyişikliklər müşahidə oluna bilər.
Bunun səbəbi yalnız yaş deyil. Diş itkisi, diş əti xəstəlikləri, çənə sümüyünün zəifləməsi, diş qıcama və ya sıxma vərdişi, eləcə də illərlə davam edən çeynəmə təzyiqi dişlərin mövqeyinin dəyişməsinə səbəb ola bilər.
Lətifə Abdıyeva
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB