Dünyanın gözündə Azərbaycan və Gürcüstan - AKTUAL

Baş nazirin Amerikaya, spikerin isə Brüsselə səfəri nəyi dəyişəcək?

BMT Baş Assambleyasının son sessiyası Gürcüstan hökuməti üçün özünü və respublikasını vurğulamaq üçün bir fürsətə çevrilib. Son bir neçə ildə Aİ ölkələri və ABŞ Gürcüstan hökumətinin siyasətini yenidən formalaşdırmaq cəhdlərini, diplomatik təcrid və iqtisadi sanksiyalarla hədələmələrini gizlətməyiblər. Buna görə də, yüksək beynəlxalq səviyyədə çıxış etmək üçün hər hansı bir fürsət Tbilisi üçün son dərəcə vacibdir. Lakin diqqəti cəlb etmək üçün çıxış etmək imkanı təmin etmək kifayət deyil; cəlbedici mövzu da vacibdir. Bu da çətin oldu.

Gürcüstan nümayəndə heyətindən əlavə, İrəvan və Bakıdan nümayəndələr də ABŞ-a gəliblər. Hər birinin beynəlxalq ictimaiyyətə danışacaq öz hekayəsi var. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasının iştirakçılarını Azərbaycanla münaqişənin bitməsi sayəsində ölkəsi üçün açılan inanılmaz imkanlar hekayələri ilə valeh edib. Ermənistan liderinin sözlərinə görə, artıq üç süni intellekt mərkəzi yaradılıb ki, bunlardan ikisi irimiqyaslı investisiya layihələridir və onun "Sülhün Kəsişməsi" təşəbbüsünün əsas elementlərindən biri olan "Tramp Yolu" üzərində işlər davam edir.

Azərbaycan nümayəndələri enerji və ətraf mühitin mühafizəsi ilə bağlı müzakirələrdə iştirak ediblər. Bundan əlavə, xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Ukrayna, Macarıstan, İran, Kolumbiya, Bolqarıstan, Sinqapur, Pakistan, Banqladeş və İsveçrə nümayəndələri ilə də bir sıra danışıqlar aparıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp Azərbaycan Prezident Administrasiyasının Xarici Siyasət şöbəsinin müdiri Hikmət Hacıyevlə müsahibəni Truth Social sosial şəbəkəsində yenidən paylaşıb və müsahibədə rəsmi şəxs Amerika liderini sülhməramlı adlandırıb.

Bu arada, Gürcüstanın xarici işlər naziri Maka Boçorişvili də ABŞ ilə əməkdaşlığı vurğulamaq qərarına gəlib. "Gürcüstan uzun müddətdir ki, ABŞ və NATO-nun rəhbərlik etdiyi missiyalara töhfə verib. Bu onilliklər ərzində qurduğumuz tərəfdaşlıqla fəxr edirik", Boçorişvili deyib. Onun keçmiş zamandan istifadə etməsi təsadüfi deyildi. 2024-cü ilin noyabr ayında Gürcüstanda hökumət əleyhinə etirazların yatırılması fonunda ölkələr arasında strateji tərəfdaşlıq dayandırıldı. Tbilisinin müqaviləni yeniləmək cəhdləri indiyə qədər uğursuz olub. 2025-ci ilin iyul ayından bəri amerikalıların Qafqaz respublikasında səfiri belə olmayıb. Eyni hekayə Avropa İttifaqına da aiddir. Boçorişvili Gürcüstanın hələ də təşkilata qoşulmaq istədiyini bildirib, lakin Aİ-nin Gürcüstanı öz sıralarında görmək istəmədiyini qeyd etməyib. 2024-cü ilin yayında Tbilisinin Avropaya inteqrasiyası sözdə "xarici agent" qanunu və Avropada qəbul edilən "Gürcü Arzusu" hökumətinin ümumiyyətlə avtoritar siyasəti səbəbindən dondurulub. Lakin Boçorişvili əmindir ki, Ermənistan və Azərbaycan arasındakı sülh Cənubi Qafqazın qlobal səhnədəki əhəmiyyətini və bununla birlikdə Gürcüstanın investisiya cəlbediciliyini artırır.

Baş nazir İrakli Kobaxidze öz növbəsində İsveçrənin vitse-prezidenti və xarici işlər naziri İqnazio Kassis və Nauru prezidenti David Adeanq ilə danışıqlar aparıb. Kobaxidze Abxaziya və Cənubi Osetiyanın müstəqilliyini tanımaqdan imtina etdiyinə görə Adeanqa təşəkkür edib, bundan sonra Gürcüstan və Nauru diplomatik münasibətlər qurublar.

Bu arada, Parlamentin sədri Şalva Papuaşvili iki AB ölkəsinə turneyə çıxıb. O, əvvəlcə Belçikaya, daha sonra isə Lüksemburqa səfər edib. "Əgər biz Avropa dəyərlərini bölüşmək və beynəlxalq əməkdaşlığı həyata keçirmək istəyiriksə, yeganə cavab dialoqdur. Buna görə də, açıqlığımız və təklifimiz həmişə mövcud olub, o cümlədən 2024-cü ilin iyul ayında Avropa İttifaqı birtərəfli şəkildə dialoqu dayandırdığı zaman. Bu gün biz onu bərpa etməyə hazırıq", - Papuaşvili Brüsseldə bildirib. Eyni zamanda, Gürcüstan hakimiyyəti xarici tərəfdaşlarını məmnun etmək üçün daxili siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirmək niyyətində deyil. Prezident partiyası "Xalqın Gücü"nün icraçı katibi Quram Maçaraşvilinin dediyi kimi, ABŞ və Aİ-nin də heç kimin gizlətməyə belə çalışmadığı ciddi problemləri var, lakin bu, onların müttəfiqlik münasibətlərinə mane olmur.

"Gürcü Arzusu” hökuməti Azərbaycan hakimiyyəti ilə eyni cür davranılmasını istərdi. Heç kim şübhə etmir ki, Bakının Aİ ilə təkcə iqtisadiyyatda deyil, həm də təhlükəsizlikdə praqmatik münasibətlər qurması çətinlik yaratmır. "Lakin Kobaxidze və onun komandası başa düşmür ki, gürcülərlə azərbaycanlılar arasında fundamental fərq var: İlham Əliyev heç vaxt Avropa İttifaqına qoşulmaq istəməyib. Gürcüstan liderləri isə hara səyahət etmələrindən asılı olmayaraq, Qərbin diplomatik təcridini qıra bilməyəcəklər. Tbilisinin kifayət qədər yaxşı təklifi yoxdur. Lakin Kobaxidzenin hələ də tənqidçilərini ruhlandırmaq üçün bir fürsəti var: o, sentyabrın 24-də BMT Baş Assambleyasında çıxış edəcək.

V.SALAH