"Bu, iki ölkənin qlobal sülh nizamı qarşısında ortaq məsuliyyət daşıdığını göstərir” - ŞƏRH

"Martın 15-də Səudiyyə Ərəbistanı Krallığının xarici işlər naziri şahzadə Feysəl bin Fərhan Əl Səudun Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramova etdiyi telefon zəngi bir daha iki ölkə arasındakı sıx əlaqənin və yüksək etimadın bariz nümunəsinə çevrildi. Nazirlər bu danışıq zamanı Yaxın Şərqdəki təhlükəsizlik mənzərəsini, region ölkələrinin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmət edilməsinin vacibliyini, gərginliyin daha da artırılmamasının zəruriliyini və iki ölkə arasındakı əməkdaşlığın inkişaf perspektivlərini müzakirə etdilər. Atılmış bu addım, əslində, onilliklər boyu formalaşan dərin dostluq münasibətlərinin müasir ifadəsindən başqa bir şey deyil".

Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında deputat Naqif Həmzəyev deyib.

Onun sözlərinə görə, Azərbaycan ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı münasibətlərin kökü çox-çox əvvəllərə uzanır:

"Səudiyyə Ərəbistanı Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyini 30 dekabr 1991-ci ildə tanımış, iki ölkə arasında diplomatik əlaqələr isə 1992-ci ilin fevral ayının 24-də qurulmuşdur. O vaxtdan bu yana keçən otuz ildən artıq bir müddət ərzində ikitərəfli münasibətlər sürətlə inkişaf edərək siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar müstəviləri əhatə edən tam mənalı strateji tərəfdaşlığa çevrilmişdir. Bu tərəfdaşlığı şərtləndirən başlıca amil isə iki xalqın ortaq ruhani kimliyidir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının milli bayramı münasibətilə ünvanladığı təbrik məktubunda qeyd edib ki, qardaş xalqları birləşdirən ortaq mənəvi dəyərlər, dini-mədəni köklər və möhkəm dostluq Azərbaycan–Səudiyyə Ərəbistanı əlaqələrini şərtləndirən başlıca amillərdəndir. Cənab Prezident həmçinin vurğulayıb: "Etibarlı tərəfdaşımız olan Səudiyyə Ərəbistanı ilə qarşılıqlı etimad və dəstəyə əsaslanan münasibətlərimizin bugünkü səviyyəsi bizi sevindirir."

Azərbaycan–Səudiyyə Ərəbistanı münasibətlərinin güclü mənbələrindən biri iki ölkənin ali rəhbərliyi arasında mövcud olan isti şəxsi münasibətlərdir. Prezident İlham Əliyev ilə Krallığın rəhbərliyi arasında qurulan bu səmimi dialoq hər bir görüşdə, hər bir məktubda, hər bir rəsmi əlaqədə açıq-aydın hiss olunur. Ölkəmizin dövlət başçısı dəfələrlə vurğulamışdır ki, Səudiyyə Ərəbistanı ilə münasibətlərin inkişafı Azərbaycanın əsas xarici siyasət prioritetlərindən birini təşkil edir. Bu siyasi iradə, öz növbəsində, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi, yeni sənədlərin imzalanması və birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.

İki ölkə arasındakı iqtisadi münasibətlər son illərdə xüsusilə dinamik xarakter almışdır. Ər-Riyadda Azərbaycan Hökuməti ilə Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı Hökuməti arasında iqtisadiyyat, ticarət, investisiya, texnologiya, mədəniyyət, idman və gənclər sahələrində əməkdaşlığa dair Müştərək Komissiyanın 8-ci iclası keçirilmiş, iclasın yekununda dənizçilərin sertifikatlarının qarşılıqlı tanınması, bitki mühafizəsi və karantin sahəsində əməkdaşlıq, həmçinin kiçik və orta sahibkarlıq sahəsində əməkdaşlıq istiqamətlərini əhatə edən anlaşma memorandumları imzalanmışdır. Enerji sektoru bu əməkdaşlığın ən mühüm sütunlarından birini təşkil edir. Səudiyyə Ərəbistanının "ACWA Power" şirkəti artıq Azərbaycanda Abşeron və Xızı rayonlarında 240 MVt gücündə külək elektrik stansiyası inşa edir. Bundan əlavə, "ACWA Power", SOCAR və BƏƏ-nin "Masdar" şirkəti Xəzər dənizində 3,5 qiqavat gücündə dəniz külək elektrik stansiyası layihəsi üzərində birgə işləyirlər.

İqtisadi əlaqələrlə yanaşı, xalqlar arasındakı birbaşa münasibətlər də get-gedə dərinləşir. Səudiyyə Ərəbistanından Azərbaycana gələn turistlərin sayı 2024-cü ildə 98 113 nəfər təşkil etmiş və bu göstərici 2023-cü illə müqayisədə 20 faizdən çox artım deməkdir. Bu dinamika yalnız turizm statistikası deyil, eyni zamanda iki xalq arasındakı mədəni yaxınlığın və qarşılıqlı marağın canlı göstəricisidir. İki ölkə arasında 12 sənəd imzalanmış, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisində Azərbaycan–Səudiyyə Ərəbistanı parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupu da fəaliyyət göstərir. Bütün bunlar göstərir ki, tərəfdaşlıq dövlətlərarası münasibətlərlə məhdudlaşmır, cəmiyyətin müxtəlif qatlarını əhatə edir.

Azərbaycan ilə Səudiyyə Ərəbistanı ikitərəfli formatla yanaşı, çoxtərəfli beynəlxalq platformalarda da sıx əməkdaşlıq edir. Hər iki ölkə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının fəal üzvü olaraq ortaq dəyərlər çərçivəsində birgə mövqe sərgiləyir. Azərbaycanın geniş alternativ enerji potensialına malik olduğu, bu sahədə artıq Səudiyyə Ərəbistanının "ACWA Power" şirkəti ilə birgə bərpaolunan enerji layihələrinin reallaşdırılmasının böyük əhəmiyyət daşıdığı beynəlxalq tədbirlərdə xüsusi olaraq vurğulanır. 2024-cü ildə Bakıda keçirilən COP29 Konfransı da bu əməkdaşlığın bariz nümunəsi oldu — Azərbaycanın COP29 sədrliyinə beynəlxalq dəstəyin ifadə edildiyi bu böyük tədbirə Körfəz ölkələri də xüsusi önəm verdi.

Səudiyyə Ərəbistanının Azərbaycandakı səfiri iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı üçün geniş imkanların mövcud olduğunu vurğulamış, siyasi əlaqələri yüksək qiymətləndirmişdir. Bu qiymətləndirmə boş sözlər deyil — iki ölkə arasındakı investisiya axını, birgə enerji layihələri, ticarət dövriyyəsinin artımı hamısı birlikdə gələcəyə inamla baxmağa əsas verir. Martın 15-də baş tutan telefon danışığı da məhz bu genişmiqyaslı əməkdaşlığın bir halqasıdır. Nazirlər Yaxın Şərqdəki gərginlik barədə narahatlıqlarını bölüşərkən, eyni zamanda regional sülh, suverenlik və ərazi bütövlüyünə hörmət kimi universal prinsiplərə bağlılıqlarını bir daha təsdiqləyiblər. Bu isə Azərbaycan və Səudiyyə Ərəbistanının yalnız ikitərəfli maraqlar baxımından deyil, həm də daha geniş regional və qlobal sülh nizamı qarşısında ortaq məsuliyyət daşıdığını göstərir. Qardaş xalqların qardaş dövlətlər olaraq qurduğu bu tərəfdaşlıq möhkəm tarixi bünövrə, siyasi iradə, iqtisadi maraq və mənəvi yaxınlıq üzərində dayanır. Bu tərəfdaşlığın gələcəyi isə — liderlərin şəxsi münasibətlərinin istiləşdiyi, birgə layihələrin çoxaldığı, xalqlar arasında körpülərin genişləndiyi — parlaq görünür".