Övladını erkən nikaha məcbur edən valideynləri hansı cəza gözləyir? - HÜQUQŞÜNAS AÇIQLADI

Övladını erkən nikaha məcbur edən valideynləri hansı cəza gözləyir? - HÜQUQŞÜNAS AÇIQLADI

Son 15-20 ildə ölkədə ən çox müzakirə edilən məsələlərdən biri də erkən nikahlardır. Erkən nikah ictimai problem olmaqla yanaşı, demoqrafik problem kimi də dəyərləndirilməlidir. Aparılan təhlillər göstərir ki, bir çox valideynlər erkən nikahın mənfi nəticələri, yaratdığı fiziki və psixoloji fəsadları, hüquq pozuntuları barədə məlumatlı deyillər. Övladını erkən nikaha məcbur edən valideynləri hansı cəza gözləyir?

Məsələ ilə bağlı hüquqşünas Elnur Məmmədov SİA-ya açıqlamasında bildirib ki, erkən nikah Azərbaycanda yalnız sosial və mənəvi problem deyil, eyni zamanda uşaqların hüquqlarının pozulmasına səbəb olan hüquqi məsələdir:

“Erkən nikah uşağın təhsil, sağlamlıq, təhlükəsiz inkişaf və gələcək həyat imkanlarını məhdudlaşdırır. Buna görə də dövlət qanunvericilik səviyyəsində bu halların qarşısının alınması üçün müxtəlif məsuliyyət tədbirləri müəyyən edib.

Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsinə əsasən, nikah yaşı hər iki cins üçün 18 yaşdır. Qanunvericilik nikah yaşına çatmayan şəxslərin ailə qurmasına yol vermir və belə halların təşkili hüquqi məsuliyyət yaradır.
Valideyn və ya digər şəxslər övladını öz iradəsi əleyhinə erkən nikaha məcbur etdikdə, onların əməlləri konkret hallardan asılı olaraq inzibati və ya cinayət məsuliyyəti yarada bilər. Əgər yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin nikaha daxil olmasına şərait yaradılıbsa və ya bu məqsədlə məcbur etmə, hədə-qorxu və ya zor tətbiq olunubsa, məsuliyyət daha da ağırlaşır.

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin nikaha məcbur edilməsi və ya onun erkən nikaha cəlb olunması ilə bağlı cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutulur. Bu cür əməlləri törədən şəxslər konkret işin hallarından asılı olaraq cərimə, ictimai işlər, azadlığın məhdudlaşdırılması və ya azadlıqdan məhrumetmə cəzası ilə üzləşə bilərlər. Əgər erkən nikah digər cinayət tərkibləri, o cümlədən zor tətbiqi, insan alveri və ya cinsi toxunulmazlığa qarşı cinayətlərlə müşayiət olunursa, daha ağır cəzalar tətbiq edilir.

Bundan əlavə, valideynlərin uşaqların hüquq və mənafelərini qorumaq vəzifəsi mövcuddur. Övladın təhsildən yayındırılması, məcburi nikaha sövq edilməsi və normal inkişafına mane olunması valideyn məsuliyyətinin pozulması kimi qiymətləndirilə bilər və bu, aidiyyəti dövlət orqanlarının müdaxiləsinə əsas verir.
Nəticə etibarilə, erkən nikahın təşviqi və ya buna məcburetmə yalnız ailədaxili məsələ hesab edilə bilməz. Bu, uşağın fundamental hüquqlarının pozulmasıdır və qanunvericilik belə hallara qarşı ciddi hüquqi mexanizmlər nəzərdə tutur. Valideynlər və digər qanuni nümayəndələr bilməlidirlər ki, övladın erkən nikaha məcbur edilməsi onları həm inzibati, həm də cinayət məsuliyyəti ilə üz-üzə qoya bilər. Erkən nikahların qarşısının alınması isə yalnız hüquqi cəza tədbirləri ilə deyil, həm də maarifləndirmə, təhsilin təşviqi və ailələrin məlumatlandırılması yolu ilə mümkündür”.

Müəllif: Arzu Qurbanlı

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə