Prezident İlham Əliyevin bu çıxışı regional sülh modelinin təqdimatı və qlobal ictimaiyyətə ünvanlanmış mesajlar toplusudur

Prezident İlham Əliyevin 4 fevral 2026-cı ildə Əbu-Dabidə “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimindəki çıxışı həm məzmun, həm də siyasi-mənəvi yük baxımından çoxqatlı və strateji xarakter daşıyır. Bu çıxış təkcə təşəkkür nitqi deyil, eyni zamanda Azərbaycanın son illərdə keçdiyi mürəkkəb, lakin nəticəyönümlü yolun konseptual xülasəsi, regional sülh modelinin təqdimatı və qlobal ictimaiyyətə ünvanlanmış mesajlar toplusudur.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının giriş hissəsində Şeyx Zayedin şəxsiyyətinə və irsinə xüsusi vurğu etməsi təsadüfi deyil. Dövlət başçısı bu mükafatı fərdi nailiyyətdən daha çox, liderlik fəlsəfəsinin – uzaqgörənliyin, humanizmin və dövlət quruculuğunun qiymətləndirilməsi kimi təqdim edir. Şeyx Zayed nümunəsi vasitəsilə İlham Əliyev göstərir ki, güclü dövlət yalnız iqtisadi və hərbi imkanlarla deyil, insan mərkəzli yanaşma ilə qurulur. Bu paralel, eyni zamanda, Azərbaycanın idarəçilik modelinə verilən dolayı beynəlxalq qiymət kimi də oxunur.

Şeyx Məhəmməd bin Zayedin siyasətinə toxunulması çıxışda mühüm analitik xətt yaradır. Prezident İlham Əliyev BƏƏ-ni ənənə ilə müasirliyin harmoniyasını qura bilmiş nadir dövlətlərdən biri kimi təqdim edir. Bu yanaşma dolayısı ilə Azərbaycanın da öz milli-mənəvi dəyərlərinə sadiq qalaraq modernləşmə yolunu seçdiyini göstərir. Burada verilən mesaj aydındır: sabitlik və inkişaf üçün kimlikdən imtina yox, kimliyi gücləndirən müasirləşmə lazımdır.

Çıxışın mühüm hissələrindən biri Əl-Əzhərin böyük imamı və Roma Papasına təşəkkürlə bağlıdır. Bu, mükafatın yalnız siyasi deyil, mənəvi-etik platforma olduğunu təsdiqləyir. Prezident İlham Əliyev bu məqamda Azərbaycanı dinlərarası dialoqu dəstəkləyən, sivilizasiyalar arasında körpü rolunu oynayan ölkə kimi təqdim edir. Xüsusilə, Azərbaycan–Ermənistan sülhünün bu qlobal dini liderlər tərəfindən dəstəklənməsi sülh prosesinə universal legitimlik qazandırır.

Çıxışın əsas ideya oxu şübhəsiz ki, Azərbaycan–Ermənistan arasında əldə olunmuş sülhdür. Prezidentin “biz sülh şəraitində yaşamağı öyrənirik” fikri təkcə emosional etiraf deyil, tarixi reallığın etirafıdır. Bu cümlə ilə o, Azərbaycanın müstəqillik tarixində ilk dəfə müharibəsiz mərhələyə daxil olduğunu beynəlxalq auditoriyaya açıq şəkildə bəyan edir.

Vaşinqton Zirvə Görüşünə xüsusi vurğu edilməsi və ABŞ Prezidenti Donald Trampın rolunun qeyd olunması sülh prosesinin qlobal güclər tərəfindən dəstəkləndiyini nümayiş etdirir. Bu, sülh sazişinin dönməzliyinə dair mühüm siyasi siqnaldır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışının analitik cəhətdən ən güclü tərəflərindən biri sülhün real nəticələrlə əsaslandırılmasıdır. Yük daşımalarına qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması, Ermənistana neft məhsullarının ixracı və ticarət əlaqələrinin genişlənməsi göstərir ki, sülh yalnız kağız üzərində razılaşma deyil, iqtisadi və humanitar inteqrasiyaya keçid mərhələsidir. Bu yanaşma sülhün dayanıqlığını təmin edən əsas faktorlardan biri kimi təqdim olunur.

Çıxışın kulminasiya nöqtəsi Prezidentin Azərbaycan nümunəsini digər münaqişə bölgələri üçün “öyrənilməli model” kimi təqdim etməsidir. Bu, artıq Azərbaycanın passiv iştirakçı deyil, təcrübə ixrac edən sülh aktoru statusuna yüksəldiyini göstərir. Burada əsas şərt kimi güclü siyasi iradə və beynəlxalq dəstək göstərilir ki, bu da realpolitik yanaşmanın ifadəsidir.

Çıxışın sonunda Əbu-Dabinin sülh prosesində tutduğu yerin xatırladılması mərasimi güclü simvolik çərçivəyə salır. Sülhə aparan son razılaşmanın məhz burada əldə olunması və indi eyni məkanda “İnsan Qardaşlığı” mükafatının təqdim edilməsi tarixi dairənin tamamlanması təsiri yaradır.

Prezident İlham Əliyevin bu çıxışı Azərbaycanın müharibədən sülhə, qarşıdurmadan əməkdaşlığa keçidinin ideoloji manifestidir. Bu nitqdə liderlik, humanizm, siyasi realizm və qlobal məsuliyyət bir xətt üzərində birləşir. “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” bu kontekstdə təkcə cənab Prezident İlham Əliyevə deyil, Azərbaycanın, onun rəhbərliyi ilə seçdiyi yola verilən beynəlxalq etimadın və yüksək qiymətin ifadəsidir.

Jalə Əliyeva,

Milli Məclisin deputatı

Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə