Fransanın üzqarası – İslamofobiya - RAKURS

Avropanın bir hissəsi olan Fransada islamofobiya və islamofob meyillər hər gün artmaqdadır. Bu ölkədə məscidlərə hücumlarla yanaşı, karikaturalar yayımlanır, müsəlmanların müqəddəs yerləri təhqir edilir, Quran kitabı yandırılır. Demokratiyadan dəm vuran Fransa cəmiyyəti isə prosesi pisləyən hər hansı bəyanat vermir, susur. Əksinə, hakimiyyət və qeyri-hökumət strukturları çirkin və iyrənc kampaniyanı ifadə, söz azadlığı ilə pərdələməyə çalışırlar. Üstəlik də, həm bu hallar təşviq edilir, həm də bu aktları törədənlər mühafizə olunurlar.

İslamofoblarınflaqmanı olan Fransa Məhəmməd peyğəmbərin karikaturasını yayan ilk ölkə olub. Ölkənin “Charlie Hebdo” jurnalının hədəfi İslam dəyərlərini təhqir etmək və müsəlmanları təxribatlara çəkməkdir. Son dövrlər müsəlmanların ibadət azadlığını məhdudlaşdıran qanunlar da qəbul edilib. Bu, ölkədə müsəlmanlara münasibətin hansı səviyyədə, islamofobiyanın nə qədər güclü olduğunu əks etdirir. İki gün öncə Tunis vətəndaşı İmam Mahcub Məhcubi Fransadan deportasiya edilib, daha doğrusu vətəninə qovulub. Fransa hakimiyyəti onu fevral ayında məsciddə etdiyi xütbələrdə “terrorizmi tərifləməkdə” ittiham edib. Onun həbsindən deportasiyaya qədər 12 saatdan az vaxt keçib.

“Ekstremist imam Mahcub Mahcubi həbsindən 12 saat keçməmiş ölkəni tərk edib” deyən Fransanın daxili işlər naziri Gerald Darmanin “Bu, immiqrasiya qanununun ölkəni necə qovulmasının qeyri-mümkün olduğunun nümayişidir".

Tunisli imam nədə günahkar idi? Onun üçrəngli bayrağın “şeytani” və “Allah yanında heç bir dəyəri yoxdur” ifadələri internetdə yayılıb. "Biz bu çürümüş cəmiyyəti sarsıtmalı olacağıq" deyən imamın bu sözlər məktəbə və uşaqlara azğınlıq öyrədən müəllimlərə ünvanlanıb. Qarda Prokurorluğunun ona qarşı "terrorizmin təbliği və nifrətin qızışdırılması" maddəsi ilə iş açması xəbərini alan Məhcub Məhcubi Fransa bayrağını nəzərdə tutmadığını deyib, əksinə, özünə haqq qazandırmağa çalışıb. Amma müdafiəçisinin verdiyi vəkil müraciəti də ona kömək edə bilməyib.

Bir gün əvvəl ekspertlər imamın ümumiyyətlə deportasiya edilib-edilməməsi ilə bağlı mübahisə edirdilər. Fransa ərazisində qalmasına hələ uzun müddət qalan imam Fransaya 1980-ci illərin ortalarında gəlib. Onun əlində 2029-cu ilə qədər etibarlı olan çoxillik yaşayış icazəsi var idi. Məhzub Məhjubi həm də 11 uşaq atası olub. İlk evliliyində bir fransız qadınla evlənib, beş uşağı olub, sonra yenidən Tunis vətəndaşı ilə evlənib. Köhnə günlərdə hüquqşünaslar əllərində belə kartlar ilə hakimiyyətin ən qəddar əcnəbiləri milli ərazidən çıxarmaq cəhdlərini asanlıqla dəf etdilər. Yeni immiqrasiya qanunu proseduru sadələşdirib. Hətta Mahjubun vəkilinin dərhal verdiyi etiraz da əvvəllər olduğu kimi deportasiyanı dayandırmayıb.

Bundan əlavə, fransız məmurların imam üzərində qurduqları oyunlardaha bitməyib, səlahiyyətlilər imamın “həm də şəxsi həyatında hiyləgər olduğunu” aşkar ediblər. Deportasiya qərarında qeyd edildiyi kimi, Mahcub Mahcubi “həmvətənlisi ilə dini nikah bağlayıb, əvvəlki həyat yoldaşı, Fransa vətəndaşı ilə hələ də boşanmayıb”. Hətta 2007-ci ildə bir fransız qadından boşandıqdan sonra o, yaşayış icazəsi istəyib. Cümə axşamı, fevralın 22-də polis imamın evinə gələrək, onun əl-qolunu qandallayıb və həbsxanaya aparıb. Həmin axşam Mahcub Mahcubi vətəni Tunisə uçan təyyarəyə mindirilib. O, indi Fransa hakimiyyət orqanları ilə bütün hüquqi prosesləri yalnız ölkə hüdudlarından kənarda apara biləcək. Bununla belə, o, artıq öz yaxşı adı uğrunda mübarizə aparacağına və müvafiq olaraq “mübariz və çürümüş cəmiyyətə” qayıtmağa söz verib.

Təbii ki, İmam Məhcubinin ölkədən çıxarılması hələ də qanunvericilikdə, o cümlədən polisin və cəmiyyətin müsəlman ruhanilərə qarşı islamofob münasibətdə dərin dəyişikliklərin baş verdiyini sübut edir. Bu, fransızların əksəriyyətinin islama olam münasibətidir. Ölkədə əcnəbi imamların işi ilə bağlı qanunun müzakirəsi zamanı Fransa vətəndaşlarının 92%-i imamların dərhal ölkədən çıxarılması ideyasını dəstəkləyib. Pessak qəsəbəsindəki məscidin divarlarında antimüsəlman və islamofobiya xarakterli qraffitilərin çəkilməsi Fransanın müsəlman icması arasında narahatlığa səbəb olub. Məscidlər Birliyinin prezidenti Əbdürrəhman Riduan vurğulayıb ki, bu, islamofob qraffitilərin növbəti, dördüncü dalğasıdır. Müsəlmanlara qarşı mesajlar arasında “Fransa fransızlar üçündür” və “ya tabutunuz, ya da çamadanınız” kimi təhdidlər var.

Fransada islama qarşı çıxışlar bununla bitmir. Cinayətkarlar Fransanın nasist işğalına qarşı müqavimətini simvolizə edən Lotaringiya xaçlarını da çəkiblər. Simvol ifrat sağçılar tərəfindən geniş şəkildə istifadə olunur. Onlar müsəlmanların "Fransanı işğal etdikləri" barədə islamofobik hekayələri təbliğ edirlər. Məscidlərə qarşı vandalizm törədilir, Fransanın bir çox şəhərində müsəlman icmaları müxtəlif irqçi hücumlara məruz qalır, qəbiristanlıqlar və biznes sahələri hədəf alınır.

Bir sözlə, Fransa islamofobiya və neokolonializmdən qurtula bilmir, kimsə bu siyasətə qarşı çıxarsa, dərhal cəza üsullarına əl atılır. Xüsusən Fransa müstəmləkəçiliyinə qarşı ardıcıl mübarizə aparan Pakistan əsilli Böyük Britaniya vətəndaşı Məhəmməd Rəbbaninin başına gətirilənlər də buna sübutdur. Rəsmi Paris ona bəzi qadağalar tətbiq edib, hətta dünya mediasında hüquq müdafiəçisinin müdafiəsini əngəlləməyə də çalışır, amma bir sıra beynəlxalq təşkilatlar hüquq müdafiəçisinə dəstək nümayiş etdiriblər.

Fransanın Azərbaycana qarşı bütün istiqamətlərdə hücumu diqqəti çəkir. Paris var gücü ilə çalışır ki, Azərbaycan həqiqətləri beynəlxalq tribunalara yol tapa bilməsin. Məhz Fransa prezidenti Emmanuel Makron hökumətinin tələbi ilə Rəbbaninin BMT-nin Cenevrə ofisində Bakı Təşəbbüs Qrupunun təşkil etdiyi “Neokolonializm: İnsan Haqları, Sülh və Təhlükəsizlik” konfransına buraxılmaması deyilənlərə sübutdur. İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı bəyanatında Fransa hakimiyyətinin fəaliyyətinə müdaxilə etməyə çalışdığı britaniyalı hüquq müdafiəçisi Məhəmməd Rəbbaniyə dəstək nümayiş etdirib.

Qeyd edək ki, Rəbbani Makronun hakimiyyətinin islamofob və neokolonial siyasətini ardıcıl olaraq pisləyən hüquq müdafiəçisi kimi tanınır. İcraçı direktoru olduğu Britaniya İnsan Haqları Təşkilatı - CAGE Fransa hökumətinin siyasətindəki sui-istifadə hallarını sənədləşdirir. CAGE xüsusilə Quantanamo həbsxanasında saxlanılanların, eləcə də məhkəməsiz saxlanılanların acınacaqlı vəziyyətindən danışıb. Təşkilat işgəncə və digər sui-istifadə hallarının müəyyən edilməsində mühüm rol oynayıb və təşkilat təqsirkarların məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün çalışıb. M.Rəbbani dəfələrlə Britaniyanın antiterror qanunlarını da tənqid edib. Fransada islamofobiyanın yayılmasını, insan hüquqlarının kobud şəkildə pozulmasını bəyan etməsi, hökumətin müsəlmanlara qarşı indiki siyasətini təhqiramiz adlandırması hüquq müdafiəçisini dünyada məşhur edib.

Rəbbani hesab edir ki, Fransada müsəlmanlar üçün çox çətindir. Onlar bu ölkənin qaydaları ilə yaşamasa, hər kəsin ondan üz döndərdiyi şəxsə çevrilir. Bu ölkədə müsəlman qız öz dininin tələblərinə uyğun geyindiyi üçün məktəbə buraxılmır və təhsil hüququndan məhrum edilir. Əlbəttə, bu, ikili standartlar siyasətidir.
Bu gün Fransa irqçi siyasət yürüdür və buna qarşı çıxanlar sərt şəkildə cəzalandırılır. Fransa neokolonializmə sadiqdir və buna qarşı mübarizə aparan ölkələri, beynəlxalq təşkilatları özünün “qara siyahı”sına salıb. Parisin bu siyasətinə qarşı Azərbaycan da aktiv iştirak edir. Bakı Qoşulmama Hərəkatına rəhbərlik etdiyi 4 ildə müstəmləkəçilik və neokolonializmlə mübarizə bu hərəkatın gündəmində idi. Azərbaycan təşkilatın sədri kimi belə təşəbbüsləri həmişə dəstəkləyib. Bu səbəbdən də, Paris Bakıya qarşı total hücuma keçib. 2024-cü ildə BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 29-cu sessiyasının (COP29) Azərbaycanda keçirilməsinə qarşı çıxması da bu qəbildəndir. Proseslərin gedişi də onu deməyə əsas verir ki, Makron hökuməti çirkin və riyakar siyasətindən əl çəkməyəcək. Bu mövqeni əksər ekspertlər də bölüşür.

İslamofobiya, müstəmləkəçiliyin özü kimi insanlara qarşı aşağı münasibət bəsləməkdən irəli gəlir. Bu köhnə dünyagörüşü tez bir zamanda aradan qaldırmaq mümkün deyil. Sivil dünyada qatı millətçiləri, şovinistləri cəmiyyətin “üzqarası” sayırlar. İslamofobiya Fransanın üzqarasına çevrilib. Bu ölkədə son illər qatı millətçilər, şovinistlər at oynadırlar. Fransalı millətçilərin hədəfinə tuş gələnlər isə, ilk növbədə, biçarə müsəlmanlardır. Onları aşağılayır, ikinci növ vətəndaş hesab edirlər. Reallıq budur ki, islamofobiya bu ölkədə adi həyat tərzinə çevrilib.

Bu gün dünyada İslama qarşı təzyiqlərin artdığı Fransa müsəlman əhalisi ən çox olan Avropa ölkəsidir. Bu ölkənin əhalisinin 9 faizi müsəlmanlardır. 2020-ci ildən Fransada 89 məscid, 650-yə yaxın ibadət yeri bağlanıb, iki imam deportasiya edilib. Fransa hakimiyyəti 1989-cu ildən başlayaraq, müsəlman əhalisi çox olan şəhərlərdə özlərinin icmalarını yaratmağa başlayıblar. Bu, məhdudlaşdırma siyasətinin bir parçası idi. Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun hakimiyyəti dövründə bu ölkədə islamofobiya daha da artıb. Müsəlmanlar polislər tərəfindən təqib edilir. Elə qanunlar qəbul edilib ki, bütün insanların inancını tanıyır, amma müsəlmanlarınkını yox.

V.VƏLİYEV