Müasir smartfonların demək olar ki, hamısı litium-ion və ya litium-polimer batareyalarla işləyir. Bu batareyalar yüksək enerji sıxlığına malik olsa da, kimyəvi baxımdan həssasdır və istifadə vərdişlərindən birbaşa asılı olaraq zamanla zəifləyir.
Ən çox müzakirə olunan mövzulardan biri də telefonların tam doluma qədər doldurulmasının (100%) batareyaya zərər verib-verməməsidir. Bir çox istifadəçi telefonunu hər dəfə tam doldurmağı düzgün hesab etsə də, müasir elmi yanaşmalar bu məsələyə daha fərqli baxır.
SİA mövzu ilə bağlı araşdırma edib.
Batareya necə işləyir?
Litium-ion batareyalar enerji yükləmə və boşaltma zamanı kimyəvi reaksiyalar əsasında işləyir. Bu prosesdə batareyanın daxilində ionlar hərəkət edir və enerji saxlanılır və ya istifadə olunur.
Lakin bu proses sonsuz deyil. Hər bir doldurma və boşaltma dövrü batareyanın daxili strukturunda kiçik aşınmalar yaradır. Zamanla bu aşınmalar toplanaraq batareyanın ümumi tutumunun azalmasına səbəb olur.
100%-ə qədər doldurmaq zərərlidirmi?
Telefonu tam 100% doldurmaq dərhal zərərli deyil. Müasir cihazlarda batareya qoruma sistemləri var və onlar cihazı artıq yüklənmədən qoruyur.
Lakin problem əsasən burada yaranır:
Telefon uzun müddət 100% səviyyəsində qaldıqda batareya yüksək gərginlik altında olur. Bu vəziyyət kimyəvi stress yaradır və batareyanın ömrünü tədricən azaldır.
Yəni əsas risk “100%-ə çatmaq” deyil, 100%-də uzun müddət qalmaqdır.
Batareyanın ömrünü azaldan əsas faktorlar
Batareyanın köhnəlməsi təkcə tam doldurma ilə bağlı deyil. Ən mühüm amillərdən biri istilikdir. Telefon şarjda olarkən qızırsa, bu proses daha da sürətlənir. Bundan başqa:
- tez-tez tam boşaltma
- uzun müddət yüksək faizdə saxlama
- keyfiyyətsiz enerji adapterləri
- batareyanın daha tez zəifləməsinə səbəb olur.
Hansı faiz aralığı daha uyğundur?
Müasir texniki araşdırmalar göstərir ki, litium-ion batareyalar üçün ən sağlam işləmə aralığı orta səviyyələrdir. Praktik olaraq telefonun batareyasını daim:
təxminən 20 faiz ilə 80 faiz arasında saxlamaq daha düzgün hesab olunur.
Bu aralıqda batareya:
daha az gərginlik yaşayır
kimyəvi aşınma yavaş gedir
ümumi ömrü daha uzun olur
Telefonu nə zaman enerji mənbəyinə qoşmaq daha düzgündür?
Ən sağlam istifadə üsulu batareyanı tam sıfıra endirməməkdir. Telefonu:
təxminən 20–30 faiz səviyyəsinə düşəndə enerji mənbəyinə qoşmaq
80–90 faiz olduqda ayırmaq
daha balanslı yanaşma hesab olunur.
Bu yanaşma batareyanın “tam dövrlərini” azaltmağa kömək edir və uzun müddətdə tutum itkisini yavaşladır.
Gecə boyu enerji mənbəyində saxlamaq
Bir çox istifadəçi telefonu gecə yatarkən enerji mənbəyinə qoşur. Müasir cihazlar 100 faizə çatdıqdan sonra enerji qəbulunu azaltsa da, tamamilə dayandırmır. Telefon müəyyən aralıqlarla yenidən enerji qəbul edir ki, bu da “mikro dövrlər” yaradır.
Bu vəziyyət qısa müddətdə ciddi problem yaratmasa da, uzun illər ərzində batareyanın köhnəlməsini sürətləndirə bilər.
Müasir telefonlarda qoruma sistemləri
Yeni nəsil smartfonlarda “optimallaşdırılmış enerji doldurma” sistemləri mövcuddur. Bu sistemlər istifadəçinin gündəlik vərdişlərini öyrənərək:
gecə saatlarında enerjini 80 faizə qədər saxlayır
istifadə vaxtına yaxın tam doldurma edir
batareyanı yüksək gərginlikdə uzun müddət saxlamır
Bu texnologiyalar batareya ömrünü uzatmaq üçün əlavə qoruma rolunu oynayır.
Temperaturun rolu
Batareyanın ömrünə təsir edən ən vacib faktorlardan biri də istilikdir. Telefon enerji mənbəyinə qoşulduqda qızırsa, bu kimyəvi aşınmanı sürətləndirir.
Xüsusilə:
- isti mühitdə enerji doldurma
- telefonun üstünü örtmək
- oyun oynayaraq enerji doldurma
- batareya üçün daha zərərli hesab olunur.
Telefonu 100 faiz doldurmaq təkbaşına zərərli deyil, lakin cihazın uzun müddət yüksək doluluq səviyyəsində qalması batareyanın kimyəvi ömrünü azalda bilər.
Ən düzgün yanaşma telefonu daim tam doldurmaq və tam boşaltmaq deyil, onu gündəlik istifadə zamanı orta səviyyədə saxlamaqdır. Təxminən 20–80 faiz aralığında istifadə batareyanın daha uzunömürlü olmasına kömək edir.
Müasir telefonlar əlavə qoruma sistemlərinə malik olsa da, düzgün istifadə vərdişləri yenə də batareyanın sağlam qalmasında əsas rol oynayır.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
