İnsan həyatında elə münasibətlər var ki, onların bitdiyini anlamaq üçün mübahisə etməyə, ağır sözlər eşitməyə və ya qapını çırpıb çıxmağa ehtiyac qalmır. Bəzən sadəcə həyat dəyişir. İnsan başqa işə keçir, yeni çevrəyə düşür, fərqli düşünməyə başlayır. Ancaq bir vaxtlar onun həyatında mühüm yer tutan insanlar həmin dəyişiklikləri qəbul edə bilmir. Onlar sanki insanın əvvəlki halını qoruyub saxlamaq istəyirlər.
Maraqlıdır ki, bizi çoxdan tanıyan insanlar bəzən bizi ən az dəyişənlər kimi görürlər. Uşaqlıq dostu illər sonra da bizi əvvəlki zarafatlarımızla xatırlayır, qohumlarımız keçmiş seçimlərimizi nümunə göstərir, köhnə tanışlarımız isə yeni qərarlarımızı təəccüblə qarşılayırlar. Sanki insanın illər ərzində qazandığı təcrübə, dəyişən düşüncələri və fərqli baxışları onun haqqında formalaşmış köhnə təsəvvürdən daha az əhəmiyyət daşıyır.
Bu münasibətin qəribə tərəfi ondadır ki, bəzən insan özünü yenidən tanıtmağa məcbur qalır. Artıq əvvəlki kimi düşünmədiyini, bəzi məsələlərə başqa cür yanaşdığını, seçimlərinin dəyişdiyini izah etməli olur. Halbuki dəyişmək həyatın təbii hissəsidir. İnsan bir vaxtlar müdafiə etdiyi fikirdən imtina edə, əvvəllər istəmədiyi bir həyat tərzini seçə və ya uzun müddət arzuladığı məqsəddən uzaqlaşa bilər.
Lakin ətrafımızdakıların hamısı bu dəyişikliyə eyni rahatlıqla yanaşmır. Çünki insanı müəyyən bir xarakterdə, davranışda və ya rolda görmək münasibətləri asanlaşdırır. Sakit insan həmişə sakit, güzəştə gedən insan həmişə güzəştə gedən, hər kəsə kömək edən insan isə daim əlçatan hesab olunur. Həmin şəxs bir gün fərqli davrananda onun dəyişdiyini qəbul etmək əvəzinə, bəziləri onu əvvəlki vəziyyətinə qaytarmağa çalışır.
Beləliklə, keçmiş bəzən xatirə olmaqdan çıxır, insanın üzərinə qoyulan görünməz öhdəliyə çevrilir. Sən əvvəllər belə idin, deməli, indi də belə olmalısan. Sən bir vaxtlar buna razılaşmışdın, deməli, yenə razılaşmalısan. Halbuki əvvəlki qərarlar gələcək üçün dəyişməz müqavilə deyil.
Bu məsələ yalnız şəxsi münasibətlərə aid deyil. İş mühitində də insanın əvvəlki mövqeyi onun yeni imkanlarını məhdudlaşdıra bilər. Bir dəfə səhv edən əməkdaş uzun müddət həmin səhvlə xatırlanır, bir vaxtlar uğursuz olan insanın sonrakı nailiyyətləri isə bəzən əvvəlki təsəvvürü dəyişməyə kifayət etmir. İnsanlar yeni məlumatları qəbul etməkdənsə, artıq formalaşdırdıqları fikri qorumağa meyilli ola bilirlər.
Əslində, hər münasibətdə bir-birimizi yenidən tanımaq ehtiyacı var. Çünki qarşımızdakı insanı yalnız keçmişdəki davranışlarına əsasən qiymətləndirmək onun bugünkü kimliyini görməmək deməkdir. Uzun müddət tanımaq həmişə dərindən tanımaq anlamına gəlmir. Bəzən illərlə tanıdığımız insan haqqında bildiklərimiz onun keçmişinə aiddir, indiki düşüncələrinə yox.
İnsan dəyişdikcə bütün münasibətlərini itirməli deyil. Ancaq münasibətlərin davam etməsi üçün qarşı tərəfin də bu dəyişikliyə yer verməsi vacibdir. Keçmişi xatırlamaq gözəldir, amma insanı yalnız keçmişdəki halına bağlamaq onun inkişafına mane ola bilər.
Bəzən ən yaxın münasibətlərdə belə bizdən olduğumuz kimi qalmaq gözlənilir. Halbuki insanın özünə sadiq qalması heç vaxt dəyişməməsi demək deyil. Əksinə, bəzən özünü daha yaxşı tanımaq üçün əvvəlki seçimlərini sorğulamaq, köhnə vərdişlərindən uzaqlaşmaq və başqalarının onun haqqında yaratdığı təsəvvürdən kənara çıxmaq lazımdır.
Çünki insanın həyatı irəli gedir, amma başqalarının yaddaşında onun köhnə versiyası uzun müddət yaşamağa davam edə bilir.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB