"Kontakt linzaların gözlərdə uzun müddət, xüsusilə günlərlə çıxarılmadan saxlanılması (fasiləsiz istifadə), buynuz qişanın anatomik və fizioloji bütövlüyünü ciddi şəkildə təhdid edən kəskin və xroniki fəsadlara yol açır. Müasir hidrogel və silikon-hidrogel materiallarının yüksək oksigen keçiriciliyinə malik olmasına baxmayaraq, qapalı göz qapaqları altında linza infeksion və hipoksik ağırlaşmalar üçün əlverişli bir inkubator rolunu oynayır".
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında həkim, terapevt Fidan Həsənli bildirib.
Onun sözlərinə görə, avaskulyar bir toxuma olan buynuz qişa oksigeni birbaşa atmosferdən və göz yaşı təbəqəsindən diffuziya yolu ilə alır. Linza günlərlə göz kənarında qaldıqda, xüsusilə yuxu zamanı buynuz qişanın oksigen təchizatı kritik həddə düşür və hüceyrə tənəffüsü aerob yoldan anaerob qlikoliz yoluna keçir. Toxumada süd turşusunun toplanması stromanın osmotik təzyiqini artırır və suyun endoteldən stromaya keçməsinə, yəni korneal ödemə səbəb olur. Bu patofizioloji proses epitelial mikrosistlər, vakuollar və endotelial şişkinliklərlə nəticələnir ki, xəstə də klinika daxilində dumanlı görmə və işıq ətrafında rəngli halqalar şikayəti ilə müraciət edir:
"Fasiləsiz linza istifadəsinin ən təhlükəli fəsadı infeksion və mikrobial keratit riskinin normal rejimli istifadəyə nisbətən kəskin şəkildə artmasıdır. Hipoksiya epitel hüceyrələrinin soyulmasını sürətləndirərək daxili müdafiə baryerini pozur və linza səthində yaranan bioplyonka patogenlərin buynuz qişaya yapışmasını asanlaşdırır. Xüsusilə Pseudomonas aeruginosa kimi aqressiv törədicilərin ifraz etdiyi proteolitik fermentlər qısa müddətdə korneal perforasiyaya səbəb ola bilər, krant suyu ilə təmas isə müalicəyə son dərəce rezistent olan Acanthamoeba keratitini tətikləyir. Bununla yanaşı, linza altında ilişib qalmış qram-mənfi bakteriyaların endotoksinlərinə qarşı buynuz qişanın immun-iltihabi reaksiyası nəticəsində Kontakt Linza ilə Bağlı Kəskin Göz Sindromu inkişaf edir və xəstə gecə yuxudan qəfil birtərəfli kəskin ağrı, fotofobiya və sulanma ilə oyanır.
Xroniki oksigen çatışmazlığının yaratdığı işemiya toxumada damar artımını stimullaşdıran faktorların (başda VEGF) ifrazına yol açır və korneal neovaskulyarizasiya prosesini başladır. Limb nahiyəsindəki kapilyarlar buynuz qişanın stromasına doğru irəliləyərək pannus formalaşdırır və bu damarların sızması zamanla korneal lipid infiltrasiyasına və daimi görmə itkisinə səbəb olur. Üst qapaq konyunktivasının linzanın kənarları ilə xroniki mexaniki sürtünməsi və linza üzərində denaturasiyaya uğramış protein çöküntülərinin immunoloji stimulyasiyası isə Kontakt Linza ilə Bağlı Papilyar Konyunktivit törədir ki, bu da konyunktivada nəhəng papillaların yaranması, yad cisim hissi və selikli ifrazatla özünü büruzə verir.
Kliniki taktikada hər hansı bir fəsad aşkarlandıqda linza istifadəsi dərhal tam dayandırılmalıdır. Epitelial defektlərin və infiltratların dərəcəsini təyin etmək üçün mütləq floressein boyanması aparılmalı və yarıqlı çıraqda müayinə olunmalıdır. İnfeksion şübhə varsa, kortikosteroidlərdən qaçınılmalı, təcili olaraq geniş spektrli flüorxinolon qrupu antibiotik damlaları başlanmalıdır, yalnız endotoksik iltihab təsdiqlənərsə antibiotik fonunda qısa kurslu steroidlər təyin edilə bilər. Pasiyentə birmənalı olaraq izah edilməlidir ki, silikon-hidrogel linzaların üzərində extended wear qeydi olsa belə, bioloji baxımdan gözün gecə boyu linzasız tənəffüs etməsi şərtdir".
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB