Birləşmiş Ştatlarla Azərbaycan arasında münasibətlər hazırda keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Müstəqillik əldə etdikdən sonra Azərbaycan ABŞ-la əlaqələrin inkişafına xüsusi önəm vermiş, Vaşinqtonun etibarlı tərəfdaşı kimi çıxış etmişdir. İkitərəfli münasibətlər ötən dövrdə müxtəlif mərhələlərdən keçmiş, əməkdaşlıq və zaman-zaman gərginlik elementləri ilə müşayiət olunmuşdur.
Xüsusilə Bayden–Blinken administrasiyası dövründə Azərbaycana münasibətdə adekvat olmayan yanaşmalar müşahidə olunmuş, Əfqanıstan əməliyyatlarının başa çatmasından sonra 907-ci düzəlişin icrasının qüvvədə saxlanılması siyasi təzyiq aləti kimi istifadə edilmişdir. Bununla belə, Azərbaycan milli maraqlara əsaslanan müstəqil siyasəti sayəsində bütün təzyiq və təhdidləri neytrallaşdırmağı bacarmış, suveren mövqeyini qətiyyətlə qorumuşdur.
2025-ci ildə Donald Trampın yenidən ABŞ Prezidenti seçilməsindən sonra isə münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyması üçün real perspektivlər formalaşmışdır. Prezident İlham Əliyev və Prezident Donald Tramp arasında qarşılıqlı anlaşma və praqmatik əməkdaşlıq yanaşması iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsi üçün əlverişli zəmin yaradır. Enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik, iqtisadi əməkdaşlıq və terrorizmlə mübarizə sahələrində ortaq maraqlar liderlər səviyyəsində aparılan dialoqun gələcəyə hesablandığını göstərir.
Donald Trampın birinci prezidentliyi dövründə Azərbaycanla münasibətlərə xüsusi diqqət yetirilməsi və qarşılıqlı etimad mühitinin formalaşdırılması hazırkı mərhələdə əlaqələrin daha da inkişafı üçün əsaslı baza rolunu oynayır. Enerji və təhlükəsizlik sahələrində birgə təşəbbüslər, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində addımlar tərəfdaşlığın qarşılıqlı fayda prinsipinə söykəndiyini təsdiqləyir.
Azərbaycan bu gün regionda sülh və təhlükəsizliyin əsas təminatçılarından biri kimi çıxış edir. Eyni zamanda, müəllifi və təşəbbüskarı olduğu qlobal əhəmiyyətli enerji və nəqliyyat layihələri ilə Cənubi Qafqazın və daha geniş coğrafiyanın inkişafına mühüm töhfələr verir. Hazırkı mərhələdə ABŞ administrasiyasının Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini, regional rolunu və qlobal miqyasda artan çəkisini obyektiv şəkildə dəyərləndirməsi ikitərəfli münasibətlərdə yeni dinamika yaradır.
ABŞ Prezidentinin Azərbaycanla əməkdaşlığı həm təhlükəsizlik, həm də iqtisadi sahələrdə yüksək qiymətləndirməsi münasibətlərin strateji xarakterini bir daha nümayiş etdirir. Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin olunmasına verilən önəm isə regional sabitliyin və inkişafın əsas şərtlərindən biri kimi çıxış edir.
Amerika Birləşmiş Ştatlarının Vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin Azərbaycana səfəri Bakı ilə Vaşinqton arasında siyasi dialoqun möhkəm və etibarlı təməl üzərində inkişaf etdiyini bir daha təsdiqləyir. Bu səfər iki ölkə arasında qarşılıqlı hörmətə, bərabərhüquqlu əməkdaşlığa və ortaq maraqlara əsaslanan münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.
Hər iki tərəfin strateji tərəfdaşlığın əhəmiyyətini açıq şəkildə bəyan etməsi siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi üçün geniş imkanlar yaradır. Enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və nəqliyyat-kommunikasiya layihələri bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini təşkil edir.
Tramp administrasiyasının atdığı addımlar isə ABŞ-ın Cənubi Qafqaz siyasətində daha praqmatik və maraqlara əsaslanan yanaşmanın ön plana çəkildiyini göstərir. Bu yanaşma regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsinə, iqtisadi inteqrasiyanın genişlənməsinə və Azərbaycanla münasibətlərin daha da inkişafına xidmət edir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin yeni mərhələsi yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun təhlükəsizliyi və rifahı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Cənubi Qafqazda sülhün möhkəmləndirilməsi, iqtisadi inteqrasiyanın genişlənməsi və təhlükəsizlik mexanizmlərinin gücləndirilməsi həm ABŞ-ın, həm də region dövlətlərinin strateji maraqlarına cavab verir. Yeni mərhələ qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq prinsipləri əsasında formalaşaraq daha dayanıqlı və perspektivli əməkdaşlıq modelinin əsasını qoyur.
Şamo Qasımov
Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədr müavini
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB