İldar Rezyapov: “Moskvada faşist əlaltısı Njde haqda filmin nümayişinə cəhd qəsdən törədilmiş təxribatdır” - ŞƏRH

"İstəyirsinizsə, filmi Ermənistanda göstərin, amma biz öz siyasətinizi burada, Rusiyada, Moskvada tətbiq etməyə imkan verməyəcəyik"

Yanvarın 28-də çoxsaylı şikayətlərdən sonra Moskvada Üçüncü Reyxlə əməkdaşlıq etmiş Qaregin Njde (Qaregin Ter-Arutyunyan) haqqında filmin ictimai nümayişi dayandırılıb. Şou Rusiya Erməniləri İttifaqının təşəbbüsü ilə Ermənistan ordusunun yaradılmasının 30-cu ildönümünə həsr olunub. Lakin filmin nümayişindən əvvəl hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları təşkilatçılara gələrək belə nümayişin qanunsuz olması barədə prokurorluğun xəbərdarlığını oxuyublar.

Filmin nümayişindən əvvəl “Rusiya veteranları” Ümumrusiya İctimai Hərəkatı bu vəziyyətlə bağlı İstintaq Komitəsinə və Baş Prokurorluğa sorğu göndərib.

Qaregin Njde tsexakronizmin- erməni millətçi ideologiyası konsepsiyasının banisidir. İkinci Dünya Müharibəsi illərində o, Alman hakimiyyət orqanları ilə əməkdaşlıq edərək, ermənilərdən yığılmış qoşunları Sovet İttifaqına qarşı döyüşməyə hazırlayırdı.

Son illərdə Rusiya ərazisində dəfələrlə Njdenin şəxsiyyətini şöhrətləndirmək cəhdləri olub. Xüsusilə, bir neçə il əvvəl Krasnodar diyarının Armavir şəhərindəki erməni kilsəsinin ərazisində Njdenin şərəfinə xatirə lövhəsi quraşdırılsa da, sonradan yerli və Moskva deputatlarının fəal etirazlarından sonra o, ləğv edilib.

İrəvanın mərkəzində Njdenin 6 metrlik abidəsi də qoyulub.

2019-cu ilin may ayında Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi “Nasizmin tərənnümü ilə bağlı vəziyyət haqqında” hesabat dərc etdi, burada Qaregin Njdeni “millətçi təriqətin mübahisəli siyasi xadimi” adlandırdı, belə ki, onunla bağlı Üçüncü Reyx ilə əməkdaşlığı haqqında məlumat var. Həmçinin, Njdenin Üçüncü Reyxlə əlaqəsi Rusiya Müdafiə Nazirliyinin məlumatları ilə də təsdiqlənir. 1948-ci ildə Njde SSRİ Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyi yanında Xüsusi Müşavirədə antisovet fəaliyyətinə və faşist Almaniyasına yardıma görə təqsirli bilinərək 25 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

SİA xəbər verir ki, “Rusiya Veteranları” Ümumrusiya İctimai Hərəkatının (OOD) sədri İldar Rezyapov strukturun Rusiya Federasiyasının İstintaq Komitəsi və Baş Prokurorluğuna baş vermiş hadisə ilə bağlı müraciəti haqda “Moskva-Bakı”ya münasibət bildirərkən belə deyib. O, nasizmi şöhrətləndirmək cəhdlərinin yolverilməzliyini aşağıdakıları ifadə edib:

- Nasizmin reabilitasiyası, faşistlərin tərəfində Sovet vətəndaşlarını qətlə yetirənləri, Üçüncü Reyxlə əməkdaşlıq etmiş şəxsləri qurban kimi təqdim etməyə çalışaraq onlara bəraət qazandırmaq cəhdlərini çox diqqətlə izləyirik. Yaxşı, cinayətkardırlarsa, nə cür qurbanlardır?! İndi də gördük ki, Moskvada Rusiya Erməniləri İttifaqı faşist əlalısı Qaregin Njde haqqında film nümayiş etdirməyi planlaşdırır. Bununla bağlı Rusiya İstintaq Komitəsinə və Baş Prokurorluğuna sorğu göndərmişik. Hələ ki, strukturlar müraciətimizə cavab verməyib, lakin biz gözləyirik. Filmin nümayişi planlaşdırılan gün yayımı nəzərdə tutulan yerə şəxsən mən gəldim. İçəri girmək istədim, amma məni içəri buraxmadılar. Giriş ciddi şəkildə siyahılara uyğun olaraq, ümumiyyətlə, yalnız özləri üçün idi.

Nəticədə, görünür, planlaşdırılan şou ilə bağlı mətbuatda məlumatlar yayılmağa başlayandan sonra hadisə yerinə hüquq-mühafizə orqanlarının nümayəndələri gəlib və şou dayandırılıb.

İstəyirsinizsə, filmi Ermənistanda göstərin, amma biz öz siyasətinizi burada, Rusiyada, Moskvada tətbiq etməyə imkan verməyəcəyik.

Axı heç kim hansısa Sovet İttifaqı Qəhrəmanı haqqında film göstərməkdən əziyyət çəkmirdi, etnik ermənilər arasında isə 106 nəfər beləsi var.Yaxşı, millətin fəxri olan belə bir insan haqqında film göstərin. Bu gün bir çoxları Qəhrəmanlar haqqında lazım olduğu qədər çox şey bilmirlər. Bu gün onlar haqqında danışmaq, onları vəsf etmək lazımdır. Amma Ermənilər Birliyi bunu etmədi. Niyə? Deməli, bu qəsdən edilib. Bu, təsadüfi deyil, qəsdən törədilmiş təxribatdır. Bu filmin nümayişinin təxribat olduğunu başa düşərək, yenə də buna getdilər.

Millətlərarası münasibətlərlə belə oynamaq lazım deyil. Bu, şox incə məsələdir. SSRİ etnik zəmində dağıdıldı. Bu gün bu, qəbuledilməzdir, lazım deyil. Və biz belə cəhdləri çox görürük. Məncə, təxribata ehtiyac yox idi. Burada istintaq orqanları, hüquq-mühafizə orqanları birbaşa Rusiya Erməniləri İttifaqının rəhbərliyinə sual verməlidir.

Xatırladım ki, SSRİ məhz milli zəmində, respublikalarda millətçilik əhval-ruhiyyəsini hər cür qızışdırmaqla, SSRİ xalqları arasında münasibətləri antaqonizmə gətirməklə məhv edilib. Bu ssenari indi Rusiya üçün hazırlanmırmı? Son vaxtlar internet resurslarda millətçi təbliğat (yeri gəlmişkən, təkcə erməni deyil) nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb.

Ənənəvi dəyərlərin, inancların, mənəviyyatın, bəşəriyyətin ölkə daxilində və xaricində davamlı olaraq dağıdıcı qüvvələrin hücumuna məruz qaldığı çətin bir dövrdə yaşayırıq. Və faşizmə qarşı barışmaz mübarizə aparan, gələcək nəsillərin həyatı naminə qəhrəmancasına həlak olanlarla paralel olaraq düşmən əlaltılarına haqq qazandırmaq, hətta onları qəhrəman, şəhid kimi vəsf etmək üçün edilən hər belə cəhd insanların şüurunda dəyərsizləşməyə səbəb olur. Əsl şücaət, inanılmaz səylər bahasına faşizmi məğlub edənlərlə mənəvi əlaqənin itirilməsi ... Bütün bunlar yalnız sadə insanların düşmənlərinin əlində oynayır, çünki bu, qaçılmaz olaraq aydın mənəviyyat itkisinə səbəb olur. Biz Njde planşetindən və xalqımızın düşmənləri olan nasist cinayətkarları ilə əməkdaşlıqda ləkələnmiş əlaltıların xatirəsini əbədiləşdirməyin digər nümunələrindən ayrılmalıyıq. Bu, faşizm üzərində Qələbə uğrunda şəhid olanların hamısı qarşısında borcumuzdur.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi, Rusiya Müdafiə Nazirliyi Qaregin Njdeni rəsmi sənədlərdə nasistlərin əlaltısı kimi qeyd edib. Qaregin Njde alovlu millətçidir, bəlkə də çar Rusiyası qarşısında, erməni xalqı qarşısında xidmətləri olub. Amma məsələ ondadır ki, o, Üçüncü Reyxlə qarşılıqlı əlaqədə olub, nəticədə Sovet İttifaqında bir neçə maddə ilə məhkum edilib. Və əgər özünüzü belə əməkdaşlıqla bağlamısınızsa, əllərinizi həmişəlik çirkləndirmisiniz və qəhrəman sayıla bilməzsiniz. Belə çıxır ki, kimsə Rusiya dövlətinin xəttinə qarşı çıxmağa çalışır. Rusiya Federasiyasının prezidenti dəfələrlə nasizmi izzətləndirmək cəhdlərinə qarşı mübarizənin vacibliyini vurğulayıb. Bu mövzu MDB sammitləri çərçivəsində mütəmadi olaraq qaldırılır. Görünür, kimsə narahatdır, çünki o, yenidən bu notda oynamağa qərar verdi. Axı Rusiya ərazisində bu kollaboratoru şöhrətləndirmək cəhdləri təkcə burada və indi deyil, bir neçə ildir ki, davam edir. Biz bu mövzunu araşdırdıq, bilirik ki, Krasnodar diyarının Armavir şəhərində Njdeyə xatirə lövhəsi qoyulub, bu vəziyyət sonda öz həllini tapıb, memorial ləğv edilib. Biz bilirik ki, Ermənistanın özündə Aleksandr Qriboyedovun abidəsinin üzərinə boya tökülməsi halı olub. Kimsə açıq-aydın millətçi kartı oynayır. Biz bu cür cəhdləri izləməyə və dayandırmağa davam edəcəyik.

Tərcümə - Elçin Bayramlı

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “İctimai və dövlət maraqlarının müdafiəsi” istiqaməti çərçivəsində hazırlanıb.