Aleksandr Nosoviç: “SSRİ-nin dağılması İsveç və Finlandiyanı NATO-ya itələdi”
İsveç və Finlandiyanın NATO-ya daxil olması Rusiya üçün o zaman kritik olacaq ki, bundan sonra 1999 və 2004-cü illərdə Polşa və Baltikyanı dövlətlərdə olduğu kimi, alyansın standartlarına uyğun olaraq hərbiləşdirmə aparılsın.
SİA xəbər verir ki, bu fikirləri “Caliber” analitik mərkəzinə rusiyalı politoloq, RuBaltic.Ru analitik portalının baş redaktoru Aleksandr Nosoviç deyib.
A.Nosoviçin fikrincə, bu ölkələrin alyansa sadəcə daxil olması sadə səbəbə görə kritik deyil ki, onlar uzun müddətdir NATO ilə əməkdaşlığı inkişaf etdirirlər və faktiki olaraq neytral deyillər.
Rusiyalı politoloq vurğulayır: “İsveç və Finlandiyanın neytrallıqdan çıxması Sovet İttifaqının dağılmasından sonra tədricən olub. SSRİ dağılandan sonra bu ölkələr üçün neytrallıq, ümumiyyətlə, lazımsız oldu. Və sonra bu Skandinaviya ölkələri Qərb birliyinə çox fəal şəkildə inteqrasiya edirlər. Finlandiya Avropa İttifaqına 90-cı illərin ortalarından qoşulub və Aİ olan yerdə NATO var. Avropaya inteqrasiya Aİ səviyyəsində iqtisadi və siyasi inteqrasiya ilə yanaşı, NATO səviyyəsində də hərbi inteqrasiyanı nəzərdə tutur. Əgər İsveç və Finlandiya AB-yə daxil olmaqla NATO-ya qoşulmayıbsa, bu, yalnız qaydanı təsdiqləyən istisnadır. Lakin onların alyansla qarşılıqlı əlaqəsi ildən-ilə dərinləşir və fəallaşırdı. Ümumiyyətlə, bu ölkələr artıq NATO-nun orbitində idilər. Və onlara Ukrayna faktorundan sonra Şimali Atlantika blokuna yalnız formal üzvlük lazım idi. Məsələ burasındadır ki, Rusiyanın xüsusi hərbi əməliyyatına qədər həm Ukrayna, həm də Skandinaviya ölkələri NATO-ya eyni model üzrə inteqrasiya ediblər. Yəni onlar alyansın formal üzvü oldular, lakin blokun faktiki olaraq bu ölkələrdə mövcudluğu ildən-ilə genişlənirdi.
NATO bunu əsasən müsbət cəhətlər kimi qiymətləndirdi- Rusiyanın daha az sərt reaksiyası, məxfilik və bu kimi digər amillər. Amma fevralın 24-dən sonra məlum oldu ki, bu taktikanın kiçik bir mənfi tərəfi var. İşin mənfi tərəfi o idi ki, NATO Ukraynada da olduğu kimi öz Nizamnaməsinin 5-ci maddəsini tətbiq edə bilməz və hərbi əməliyyatlarda iştirak edə bilməzdi. Əgər Ukrayna məsələsində alyans belə bir fədakarlıq edə bilərsə, Skandinaviyada bu, çox böyük itkilərdir, çünki bu, ABŞ və müttəfiqləri üçün Ukraynadan daha vacibdir, çünki o ölkələr Arktikaya çıxışı təmin edir. Buna görə də Rusiyanın skandinaviyalılara münasibətdə onların alyansdakı formal üzvlüyünün olmamasından istifadə etməsi ehtimalını bağlamağa qərar verildi. Mən bunu finlərin və isveçlilərin NATO-ya fəal şəkildə sürüklənməsi ilə əlaqələndirirəm”.
A.Nosoviç onu da əlavə edib ki, İsveç və Finlandiya uzun illərdir fəal şəkildə NATO-ya üzv olmağa can atıblar və 24 fevral hadisələri bu prosesi leqallaşdırmaq və rəsmiləşdirmək üçün sadəcə bəhanə olub. “Buna görə də biz qəti şəkildə deyə bilərik ki, Rusiya İsveç və Finlandiyanı NATO-ya üzv olmağa məcbur etməyib. Sovet İttifaqının dağılması onları buna sövq etdi”, - həmsöhbətimiz deyir.
Sonda A.Nosoviç vurğulayıb ki, təbii ki, Rusiyadan NATO hərbi bazasının onun sərhədləri yaxınlığında yerləşdirilməsi ehtimalına cavab gözləmək lazımdır.
“Rusiya rəsmiləri artıq xəbərdarlıq ediblər ki, İsveç və Finlandiyanın NATO-ya daxil olduqdan sonra hərbiləşdirilməsi Rusiyanın Baltik dənizi regionunda, qərb hərbi dairəsində əks-militarizasiyasına səbəb olacaq. İndi alyansın Finlandiyanın cənubundakı hərbi bazasından bəhs etdiyimiz üçün bu tədbir avtomatik olaraq Sankt-Peterburq regionunda Rusiya qoşun qrupunun gücləndirilməsini nəzərdə tutur”, - deyə rusiyalı ekspert yekunlaşdırıb.
Tərcümə - Elçin Bayramlı
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB