26 avqust – Laçın şəhəri günü Azərbaycanın müasir tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıyan, xalqımızın torpaq həsrətinin sona çatmasını, tarixi ədalətin bərpasını və Böyük Qayıdış prosesinin başlanmasını simvolizə edən əlamətdar gündür. Bu tarix həm də Laçının azadlığı uğrunda mübarizə aparmış qəhrəmanların, Vətən müharibəsində canından keçmiş şəhidlərin və doğma yurduna qayıdan laçınlıların yaddaşında xüsusi yer tutur.
Azərbaycan Prezidentinin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 26 avqust Laçın şəhəri günü kimi təsis edilib. Sərəncamda işğaldan azad edilmiş şəhərlərin günlərinin hər il təntənəli şəkildə qeyd olunması nəzərdə tutulub.
Laçının tarixində yeni səhifə
Laçın Azərbaycanın zəngin tarixə, misilsiz təbiətə və strateji əhəmiyyətə malik rayonlarından biridir. Qarabağın dağlıq ərazisində yerləşən Laçın tarix boyu Azərbaycanın mühüm yaşayış məskənlərindən biri olub. Rayonun dağları, meşələri, çayları və təbii sərvətləri onun həm ekoloji, həm də iqtisadi potensialını müəyyənləşdirir.
Laçının işğalı rayon sakinlərinin həyatında ağır izlər buraxdı. Minlərlə ailə doğma yurd-yuvasından didərgin düşərək Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində məskunlaşmağa məcbur oldu. Uzun illər ərzində laçınlıların ən böyük arzusu doğma torpağa qayıtmaq idi.Bu arzu 2020-ci ildə baş verən Vətən müharibəsinin nəticəsində gerçəkləşməyə başladı.
1 dekabr 2020 – Laçın rayonunun azad edilməsi
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi mərhələyə çevrildi. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində Azərbaycan Ordusu mühüm əraziləri işğaldan azad etdi.
2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonu Azərbaycana qaytarıldı. Prezident İlham Əliyev həmin gün xalqa müraciətində Laçın rayonunun Azərbaycana qaytarılmasını tarixi hadisə kimi qiymətləndirdi. Üçtərəfli bəyanata əsasən Laçın,
Ağdam və Kəlbəcərin Azərbaycana qaytarılması təmin edildi.Lakin həmin mərhələdə Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın tam nəzarətində deyildi. Buna görə də Laçının tam azadlığı üçün növbəti mühüm mərhələ qarşıda dayanırdı.
26 avqust 2022 – Laçın şəhərinə qayıdış
2022-ci il avqustun 26-sı Laçının tarixində yeni və mühüm səhifə açıldı. Həmin gün Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndləri Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Beləliklə, Laçın şəhərinin azadlığı tam təmin olundu.
Bu hadisə təkcə coğrafi ərazinin nəzarətə götürülməsi deyildi. Bu, illərlə doğma yurduna qayıtmaq arzusu ilə yaşayan insanların ümidlərinin gerçəkləşməsi idi.
Bu səbəbdən 26 avqust laçınlılar üçün sadəcə təqvimdə qeyd olunan tarix deyil. Bu gün həsrətin sona çatmasının, doğma torpağın yenidən sahiblərinə qovuşmasının rəmzidir.
Laçın – Böyük Qayıdışın simvollarından biri
İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı Azərbaycanın dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir.
Laçın bu prosesin ən mühüm nümunələrindən birinə çevrilib. Şəhərdə yaşayış binaları, fərdi evlər, sosial obyektlər, yollar və digər infrastruktur yenidən qurulur. Dövlət tərəfindən həyata keçirilən layihələr nəticəsində Laçın müasir şəhər siması qazanır.
Prezidentin rəsmi internet səhifəsində qeyd olunur ki, Laçın şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı 2023-cü il mayın 27-dən başlayıb və proses davam edir.Bu qayıdışın ən mühüm tərəfi yalnız insanların mənzillə təmin olunması deyil. Əsas məqsəd burada dayanıqlı həyatın, sosial mühitin və iqtisadi fəallığın yenidən formalaşdırılmasıdır.
Yenidən qurulan Laçın
Bu gün Laçında aparılan quruculuq işləri şəhərin gələcək inkişafına hesablanıb. Yeni yaşayış məhəllələri, sosial obyektlər, yollar, mühəndis-kommunikasiya infrastrukturu və digər layihələr şəhərin müasir standartlar əsasında inkişaf etdirilməsinə xidmət edir. Laçının təbii imkanları da onun gələcək inkişafında mühüm rol oynayır. Dağlıq relyef, zəngin meşə örtüyü, çaylar və təmiz təbiət turizm və rekreasiya imkanlarının genişləndirilməsi üçün böyük potensial yaradır.
Bununla yanaşı, regionun iqtisadi potensialının bərpası yerli əhalinin məşğulluğunun artırılmasına və yeni iqtisadi imkanların yaradılmasına şərait yarada bilər.
Tarixi yaddaş və milli irs
Laçının dirçəldilməsi yalnız müasir şəhərsalma layihələri ilə məhdudlaşmır. Rayonun tarixi-mədəni irsinin qorunması və bərpası da mühüm istiqamətlərdəndir.İşğal dövründə Azərbaycanın digər ərazilərində olduğu kimi Laçında da tarix-mədəniyyət nümunələri ciddi zərər görüb. Buna görə də azadlıqdan sonrakı mərhələdə tarixi yaddaşın qorunması, mədəni irsin bərpası və gələcək nəsillərə çatdırılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Laçının tarixi yalnız keçmişin xatirəsi deyil. Bu tarix gələcək nəsillərin milli yaddaşının mühüm hissəsidir.
Laçın şəhəri – yeni inkişaf mərhələsində
Laçının azadlığı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunmasının mühüm nəticələrindən biri olmaqla yanaşı, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun yeni inkişaf mərhələsinin başlanğıcını da ifadə edir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışlarında Laçının strateji əhəmiyyəti ilə yanaşı, burada aparılan genişmiqyaslı quruculuq işlərinə də xüsusi diqqət yetirilir. Laçın şəhərində Şəhər Gününün ilk dəfə 2023-cü ildə keçirilməsi də bu yeni mərhələnin simvolik göstəricilərindən biri olub.
Bu gün Laçın artıq yalnız keçmişdə yaşanan ağrılı hadisələrlə xatırlanan şəhər deyil. O, dirçəlişin, quruculuğun və gələcəyə inamın rəmzinə çevrilir.
Şəhidlərin xatirəsi daim yaşayacaq
Laçının azadlığı Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı Zəfərin tərkib hissəsidir. Bu Zəfərin əldə olunmasında Azərbaycan Ordusunun hərbi qulluqçularının, şəhidlərin və qazilərin böyük rolu var.
“Laçının azad olunmasına görə” medalı təsis edilərək Laçının azad edilməsi uğrunda aparılmış döyüş əməliyyatlarında iştirak edən hərbi qulluqçuların təltif olunması dövlət səviyyəsində bu qəhrəmanlığın əbədiləşdirilməsinin nümunələrindən biridir. Ona görə də Laçın Gününün hər qeyd olunması həm də şəhidlərimizin əziz xatirəsinə ehtiram deməkdir.
Laçının gələcəyi
Laçının gələcəyi Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirdiyi Böyük Qayıdış strategiyası ilə sıx bağlıdır. Burada məqsəd insanların doğma torpaqlarına təhlükəsiz, rahat və layiqli şəkildə qayıtmasını təmin etməklə yanaşı, regionu müasir, dayanıqlı və iqtisadi baxımdan fəal məkana çevirməkdir.
Laçında yeni yaşayış məhəllələrinin salınması, sosial infrastrukturun yaradılması və iqtisadi imkanların genişləndirilməsi şəhərin gələcəkdə regionun mühüm yaşayış və turizm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün zəmin yaradır.Bu baxımdan Laçın Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən bərpa-quruculuq siyasətinin ən parlaq nümunələrindən biri kimi diqqət çəkir.
26 avqust – Laçın şəhəri günü Azərbaycanın Zəfər tarixinin mühüm səhifələrindən biridir. Bu tarix işğalın ağır nəticələrindən qurtuluşu, tarixi torpaqlara qayıdışı və yeni həyatın başlanmasını özündə birləşdirir.
2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonunun Azərbaycana qaytarılması, 2022-ci il avqustun 26-da Laçın şəhəri, Zabux və Sus kəndlərinin tam nəzarətə götürülməsi, 2023-cü ildən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin şəhərə qayıdışının başlanması Laçının müasir tarixində bir-birini tamamlayan mühüm mərhələlərdir.
Bu gün Laçında həyat yenidən canlanır. Vaxtilə həsrətlə xatırlanan küçələrdə insanların səsi eşidilir, yeni evlərdə işıqlar yanır, məktəblər və sosial obyektlər fəaliyyət göstərir, şəhər gələcəyə doğru addımlayır.Laçın Gününün əsas mesajı da məhz budur: torpaq yalnız azad edilməklə deyil, üzərində həyat yenidən qurulmaqla tam dirçəlir.Laçın artıq keçmişin həsrət şəhəri deyil. O, Azərbaycanın Zəfərinin, milli iradəsinin, Böyük Qayıdışının və gələcəyə inamının canlı simvollarından biridir.
David Seliverstov,
"Magen David Azerbaijan" insan hüquqlarının müdafiəsi və xeyriyyəçilik cəmiyyətinin sədri
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB