“ABŞ-ın diqqətinin Asiya-Sakit okean regionuna yönəlməsi Yaxın Şərq siyasətinə təsir edir” -POLİTOLOQ DANIŞDI
“ABŞ və İsrail arasında strateji tərəfdaşlıq beynəlxalq münasibətlər sistemində ən möhkəm və davamlı əməkdaşlıq modellərindən biri kimi qiymətləndirilir. Bu münasibətlər yalnız hərbi və təhlükəsizlik sahələrini deyil, eyni zamanda siyasi, iqtisadi, texnoloji və kəşfiyyat istiqamətlərini də əhatə edən çoxşaxəli xarakter daşıyır”.
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında politoloq Rəşad Bayramov bildirib.
Onun sözlərinə görə, yaxın Şərqdə son onilliklər ərzində baş verən geosiyasi dəyişikliklərə baxmayaraq, Vaşinqton və Təl-Əviv arasındakı əlaqələr regionun təhlükəsizlik sisteminin əsas dayaqlarından biri olaraq qalır:
” ABŞ üçün İsrail bölgədə etibarlı strateji müttəfiq hesab olunur. İranın nüvə proqramı, regional təhlükəsizlik təhdidləri, radikal silahlı qrupların fəaliyyəti, enerji marşrutlarının qorunması və böyük dövlətlər arasındakı rəqabət İsrailin Vaşinqton üçün əhəmiyyətini daha da artırır.
Digər tərəfdən, İsrail üçün ABŞ hərbi yardım, diplomatik dəstək və beynəlxalq platformalarda siyasi təsir imkanları baxımından əsas tərəfdaş rolunu oynayır. ABŞ Konqresində və siyasi institutlarında İsrailə dəstəyin uzun illər ərzində formalaşmış güclü dayaqları mövcuddur. Bu amil iki ölkə arasındakı münasibətlərin yalnız ayrı-ayrı administrasiyaların siyasi kursundan asılı olmadığını, daha dərin institusional əsaslara söykəndiyini göstərir.
Bununla yanaşı, son dövrlərdə ABŞ-İsrail münasibətlərinin gələcəyi ilə bağlı müxtəlif müzakirələr də aparılır. ABŞ cəmiyyətində və siyasi dairələrində Yaxın Şərq siyasətinə münasibətdə müəyyən dəyişikliklər müşahidə olunur. Xüsusilə gənc seçicilər, bəzi demokrat siyasətçilər və insan hüquqları müdafiəçiləri İsrailin Fələstin məsələsinə yanaşmasını daha açıq şəkildə tənqid etməyə başlayıblar. Qəzza zolağında davam edən humanitar problemlər və regionda həyata keçirilən hərbi əməliyyatlar Vaşinqtonun İsrailə verdiyi dəstəyin gələcəkdə daha geniş ictimai və siyasi müzakirələrə səbəb ola biləcəyini göstərir.
Eyni zamanda, ABŞ-ın xarici siyasət prioritetlərinin getdikcə Asiya-Sakit okean regionuna yönəlməsi də Yaxın Şərq siyasətində müəyyən dəyişiklik ehtimallarını gündəmə gətirir. Bununla belə, mövcud geosiyasi reallıq yaxın və orta müddətli perspektivdə ABŞ-İsrail tərəfdaşlığının ciddi şəkildə zəifləyəcəyini deməyə əsas vermir.
İran amili, regional təhlükəsizlik çağırışları, hərbi-texnoloji əməkdaşlıq, kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi və tərəflər arasında formalaşmış dərin siyasi əlaqələr bu əməkdaşlığın əsas dayaqları olaraq qalır. Bu səbəbdən müəyyən məsələlər üzrə fikir ayrılıqları və taktiki xarakterli gərginliklər yaransa belə, münasibətlərin strateji mahiyyətinin dəyişməsi gözlənilmir.
ABŞ və İsrail arasında strateji əməkdaşlığın yaxın gələcəkdə də davam edəcəyi ehtimal olunur. Münasibətlərin forması və prioritetləri zaman-zaman dəyişə bilər, lakin tərəfləri birləşdirən fundamental təhlükəsizlik maraqları və geosiyasi amillər bu tərəfdaşlığın beynəlxalq siyasətin əsas elementlərindən biri kimi qalacağını göstərir”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB