Etirazlar kriminallaşır – BAXIŞ BUCAĞI

Paşinyanın rəqibləri həlledici günü seçiblər

“Vətən uğrunda Tavuş” hərəkatının lideri Baqrat Qalstanyan bildirib ki, iyunun 9-da axşam İrəvanın “Respublika” meydanında daha bir böyük mitinq keçiriləcək. Beləliklə, müxalifət bir keşişin rəhbərlik etdiyi hərəkatın Tavuş bölgəsindən paytaxta çatmasından sonra ilk ayı qeyd edəcək. Qalstanyanın komandası deyir ki, o, “vacib, oyunu dəyişdirən çıxış” edəcək. Bununla bağlı Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın əleyhdarlarından ən azı 100 min insanı küçələrə çıxarmağa çağırılır.

Qalstanyan artıq müvəqqəti Nazirlər Kabinetinin formalaşdırılması ilə bağlı ilk tezislərini açıqlayıb. Birincisi, hakimiyyət müxtəlif siyasi qüvvələrin tərəfdarları arasında barışıq əldə edəcək. İkincisi, müstəqil xarici siyasət yürütməyə çalışacaq. Üçüncüsü, ədalət prinsipini pozmamaq üçün “müəyyən müddətdə” növbədənkənar parlament seçkiləri olacaq. Bundan əvvəl isə Qalstanyan baş nazir olmaq istədiyini bildirib. Lakin onun hökumətinə kimi qəbul etməyə hazır olduğu hələlik məlum deyil. Müxalifətçinin sözlərinə görə, indiki hakimiyyət adları bilən kimi həmin şəxsləri təqib etməyə başlayacaq. Buna baxmayaraq, ehtimal etmək olar ki, onun tərkibinə parlamentdəki “Mənim namusum var” və “Ermənistan” fraksiyaları ilə əlaqəli siyasətçilər də daxil olacaq, onlar artıq Paşinyanın impiçmentini təşkil etməyə hazır olduqlarını bəyan ediblər.

Xüsusilə, Ermənistanın eks-prezidenti Serj Sarkisyan Qalstanyanla görüşüb. Bu barədə müxalifətin “Hraparak” qəzetinin yazdığına görə, “Vətən uğrunda Tavuş” hərəkatının lideri keçmiş dövlət başçısına əvvəlcə Paşinyanı parlament proseduru ilə dərhal istefaya göndərəcəyinə ümid etdiyini, lakin sonra küçənin o tayında ona təzyiq etmək qərarına gəldiyini deyib. Öz növbəsində Sarkisyan Qalstanyan Tavuş bölgəsindən İrəvana çatmamışdan əvvəl hərəkatı dəstəklədiyini və “Nikoldan qurtulmağa” kömək etməyə hazır olduğunu bildirib.

“9 iyun mitinqi Baqrat üçün vəziyyəti öz xeyrinə çevirmək üçün son şansdır. Qeyri-adi nəsə etmək lazımdır, heç olmasa küçə toqquşmaları təşkil etmək lazımdır... Əks halda onun etirazı sönəcək. Hələlik belədir: hər gün onun ətrafına getdikcə daha az tərəfdar toplaşır. O, vaxtaşırı maraqlı nəsə vəd edir, insanlar gəlir, amma belə bir şey olmur və bu, ona olan inamı daha da əridir”, – İrəvandan olan proqramçı Gevorq deyib. “Dostlarımın çoxu inanır ki, insanlar gücsüzlüklərindən əsəbiləşərək Baqratın ətrafına toplaşıblar. Üstəlik, qəzəb onları daha da zəiflədir. Məsələn, deyirlər ki, onlarla razılaşmayan hər kəs türkdür və ya Qərbdən pul alır. Və sonda mütləq ölümlə hədələyirlər. Bu, ancaq hakimiyyətin əlindədir. Bu cür müxalifət insanları qorxuda bilər”, – digər İrəvan sakini, həkim Hayk hesab edir.

Eyni zamanda hər iki həmsöhbət qeyd edib ki, Baqrat Qalstanyanın özü ehtiyatlı davranmağa çalışır. Onu xarizmatik lider və yaxşı natiq kimi görürlər, baxmayaraq ki, onun konkret heç nə demədiyini qeyd edirlər, ona görə də deyəsən, müstəqil fəaliyyət göstərmir. Bu arada Paşinyanın komandası hökumət başçısının imicini gücləndirmək üçün deyil, rəqiblərini gözdən salmaq üçün fəaliyyətə başlayıblar. Məsələn, hakimiyyətə bağlı media Qalstanyanın hərəkatının iki üzvünün müxalifətin mitinqlərində iştirak edənlərə 5 min dram (1144 rubl) ödənilməsini müzakirə etdiyi və çətin “iş” şəraitindən şikayət etdiyi audioyazı yayıb. İstintaq Komitəsi insanlara rüşvət vermə maddəsi ilə cinayət işi açıb və artıq əsas şübhəli şəxsi saxlayıb. Öz növbəsində Qalstanyanın ətrafında olanlar deyiblər ki, həqiqətən də söhbət olub, amma media “Qarabağ ləhcəsi”ndən bir sözü erməni dilinə səhv tərcümə edib, ona görə də bütün məna səhv çatdırılıb. Əslində, onlar pul transferini yox, ayaqqabıları müzakirə ediblər, müxalifət əmin edir.

Bundan başqa, iyunun 3-də Qalstanyan özü Artur və Artak Sarkisyan qardaşlarını öz mitinqinin səhnəsinə dəvət edib. “Keniyadan olan çox əziz qohumlarımız və dostlarımız. Onlar çox maraqlı ermənilərdir, canlarını və həyatlarını fəda edirlər. Artakın beş, Arturun səkkiz uşağı var”, - Qalstanyan qeyd edib. Artak cavab verib ki, keşişin apardığı mübarizə “ən düzgün”dür, ona görə də ona qoşulublar. Bu arada Ermənistanda “qardaşlar” 2023-cü ildə İrəvan Ağsaqqallar Şurasına seçkilər zamanı peyda olublar. Artur Qalstanyanın ən yaxın adamlarından biri olan müxalifətçi Suren Petrosyanı dəstəkləyirdi. Təbii ki, Ermənistan hakimiyyəti müxalifət hərəkatını gözdən salmaq üçün bundan istifadə edib.

“Çətin ki, Qalstanyanın bazar günü keçiriləcək mitinq Ermənistan üçün əlamətdar hadisə olsun. Yenə də onun hərəkatı bütün ay ərzində sönmək yolundadır və qarşısına qoyduğu məqsədlərin heç birinə nail ola bilməyib: Paşinyanın impiçmentinin başlaması, yolların blokadaya alınması və s. Amma bu, o demək deyil ki, Paşinyan əvvəllər düşündüyündən də güclüdür və ya mövqeyini möhkəmləndirib. Əksinə, ölkənin bütün siyasi sistemi, o cümlədən iqtidar və müxalifətin legitimliyi zəifləyir”, - politoloq Arşaluys Mqdesyan bildirib.

Bu arada...

Ermənistan mətbuatı Baqratın etiraz üsulunu ələ salan məqalələr tiraşlayır. “Armenianreport” isə bunları yazıb: “Baqrat sadəcə, yüksək səslə, mürəkkəb suallara cavab axtaran kütləni qızışdıra bilən bir şey söyləmək istəyir, lakin bunun üçün heç bir məsuliyyət daşımamaq kimi iddiasını da gizlətmir! Təəssüflər olsun ki, müxalifət yeni lideri ilə Paşinyanı devirəcəyini düşünür, amma yanılır. Artıq bir aya yaxındır ki, Ermənistanda “yorulmaz” Baqrat Qalstanyanın müxalifətçi, bəzən kortəbii, bəzən də süni şəkildə dəstəklənən “Vətən naminə Tavuş” hərəkatı davam edir. Əsasən Nikol Paşinyanın siyasətindən razı olmayan vətəndaşlar etirazçılara qoşulur.

Ermənistanda bir çoxları - həm hakimiyyət düşərgəsindən, həm də vətənpərvərlik şüarlarından istifadə edən Tavuş hərəkatı "köhnə" qüvvələrdən - Paşinyanın 6 ildən çox əvvəl devirdiyi qüvvələrdən ilhamlanıb. Əgər hərəkatın liderlərindən biri – deputat Qarnik Danielyan – Köçəryanın idarə etdiyi “Ermənistan” fraksiyasının nümayəndəsi, onun fraksiyadakı həmkarı – ikinci prezidentin oğlu Levon Köçəryan bu qədər səylə sübut edibsə, bunu inkar etmək çətindir. Cümə günü isə Ermənistanın digər eks-prezidenti Serj Sarkisyan birmənalı olaraq Ermənistan Respublikasının baş naziri postuna Baqrat Qalstanyanı dəstəklədiyini bəyan edib.

Putin Rusiyasının bu hərəkata mümkün dəstəyi haqqında da çox danışılır. Bəli, dünən həm Putin, həm də Mişustin Paşinyanı ad günü münasibəti ilə təbrik etsələr də, ruslar bizə selin apardığı dəmir yolunu təmir etməyə kömək etsə də, bu, ümumi mənzərəni dəyişmir: Kreml Nikol Paşinyan rejimini sevmir və onun siyasi vektorunu dəyişmək üçün çalışır.

Beləliklə, biz çox gözəl başa düşürük ki, “köhnə rejim”in Baqrat Srbazanın hərəkatında iştirakı faktdır və Rusiyanın ona rəğbət bəsləməsi ehtimalı yüksəkdir. Amma indi “Vətən üçün Tavuş” hərəkatının Sarkisyan və Köçəryanla qohumluğundan deyil, Nikol Paşinyanın erkən inqilabi hərəkatı ilə müəyyən oxşarlıqdan danışmaq yerinə düşər. 2018-ci ildə erməni dilində səslənən təsirli “Serji rədd et” şüarı altında fəaliyyət göstərən “Addım atın” hərəkatı kimi, Baqrat Srbazan tərəfdarları da yolları, küçələri və dövlət əhəmiyyətli magistralları bağlayırlar. Bununla da tıxac yaratmaq və erməni cəmiyyətinin müəyyən hissəsinin haqlı qəzəbinə səbəb olur.

“Baqratçılar”ın açıq populizmi

Baqrat Qalstanyan kimdir? Sadəcə xidməti dayandırılmış ruhani lider. Baqrat Srbazan hətta Parlamentin deputatı da deyil. O, xalqın adından, hətta dini, mənəvi, əxlaqi, ən dünyəvi və siyasi mühakimələri səsləndirə bilərmi? Cavab bəllidir, “yox”. İkincisi, əgər ruhani atanın bəxti gətirsə və o, ya baş nazir və yaxud ən azından hansısa yüksək dövlət postunu tutsa, onda nədənsə danışmaq olar. Ermənistanda hakimiyyətə gəldikdən ertəsi gün, ancaq böhrandan çıxmaq üçün proqram təqdim etdikdən, Paşinyanın bağladığı ziddiyyətlərin dolaşıqlığını açandan, idarəçilik, iqtisadi, hərbi mənada dövlətçiliyi gücləndirəndən, geosiyasi müttəfiqlər haqqında qərar verəndən, bir sözlə, Ermənistanı ayağa qaldırandan sonra Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinə yenidən baxmaq mümkün olacaq.

V.VƏLİYEV