Ötən gün İsveçrənin "UBS" bankı dünyanın ən bahalı şəhərlərinin reytinq cədvəlini açıqladı.
Dünyanın 73 şəhərində insanlar arasında keçirilən sorğuda Bakı 48 yerdədir. Qeyd edək ki, ötən il Azərbaycan paytaxtı cədvəlində 36-cı bahalı şəhər idi.
Dünyanın ən bahalı şəhəri Norveçin paytaxtı Oslo, ikinci bahalı şəhər İsveçrənin Sürix şəhəri, üçüncü sırada isə Cenevrə yer alıb.
Dünyanın ən bahalı şəhərləri sırasına Kopenhagen, Stokholm, Tokio, Sidney, Helsinki, Toronto, Sinqapur, Vyana, Paris, Lüksemburq və Nyu-York da var.
Dünyanın ən ucuz şəhəri isə 214-cü sırada Pakistanın Kəraçi şəhəridir.
Bakı Amsterdam, Dubay, Praqa, Braziliyadan bahadır
Ötən ilki siyahıda Türkiyənin İstanbul şəhəri 44-cü, bu il isə 28-ci yerdədir. Bu isə o deməkdir ki, ötən il İstanbulda qiymətlərin Bakıdan daha ucuz olsa da bu il, qonşu dövlətdə bahalaşma baş verib.
Ancaq bir çox böyük şəhərlər var ki, orada qiymətlər Bakıdan xeyli ucuzdur. Məsələn bu ilki cədvəldə Amsterdam, Dubay, Praqa, Braziliya, Avstraliyanın Melbourne şəhəri, İsveçin Stokholm şəhəri, Çinin Guangznou şəhəri və sair şəhərlərdə bahalılıq Bakı ilə müqayisədə xeyli aşağıdır.
Bəs, görəsən şəhərlərin bahalılığı hansı meyarlarla ölçülür və Bakının bu siyahıda ön hər il ön yerlərdə durmasının səbəbi nədir?
Qeyd edək ki, dünya ölkələri arasında bahalılığa görə reytinq cədvəli tərtib olunanda məhsul və xidmətlərin dəyəri, mənzil kirayəsi, ərzaq, benzin, əyləncə imkanlarının qiyməti nəzərə alınır. Həmçinin, təbii fəlakət, üsyanlar, inflyasiya, dünya valyutalarının dollara nisbətən möhkəmlənməsi, yanacağın qiymətlərinin bahalanması qiymətlərə təsir edən amil kimi götürülür.
Bu qiymətlər öyrənildikdən sonra etalon bir şəhər seçilir və qiymətlər həmin şəhərlə müqayisə olunur.
Siyahıya nəzər salsaq görərik ki, Asiyada qiymətlər Avropa və Amerikadan bahadır.
Bizdə xidmət aşağı, qiymət yüksəkdir
İqtisadçı İlham Şaban Bakının bahalı şəhərlər sırasında hər il ön sıralarda olmasının səbəbinin bir neçə amillərlə bağlı olduğunu dedi: "Bu cədvəllər tərtib olunarkən əhalinin orta aylıq gəlirinin bazar qiymətləri ilə nisbəti əsas götürülür. Bir müqayisə aparaq. Məsələn, bu gün bizdə 92-93 keyfiyyətli yanacağın qiyməti 75 sent, yəni Avropadan 2,5 dəfə ucuzdur. Ancaq bu o demək deyil ki, bizdə yanacaq ucuzdur. Bu gün Azərbaycanda orta aylıq əmək haqqı 358 manat, yəni 310 avrodur. Qərbi Avropada isə orta aylıq əmək haqqı 2 min avrodur. Digər inkişaf etmiş ölkələrdə də əmək haqqı bizdəkindən iki dəfə yüksəkdir. Bunun qarşılığında isə qiymətlər, ictimai xidmətlərin səviyyəsi bizdən həm ucuz, həm də bir necə dəfə keyfiyyətlidir. Həyat səviyyəsi isə bizdən xeyli yüksəkdir. Digər ölkələrlə müqayisədə otellərin, ictimai xidmətlərin də səviyyəsi çox aşağıdır. Bu gün Türkiyə ilə müqayisədə bizdəki çimərliklərin vəziyyəti olduqca aşağıdır. Bu gün Amburanda xidmətin qiyməti 18 manatdırsa, oradakı xidmətlərin səviyyəsi Türkiyənin ictimai çimərliklərindən bir necə dəfə aşağıdır. Tunisdə təmənnasız olan çimərlik xidmətlərinə yerli çimərliklərin çatması üçün isə illər lazımdır. Ancaq bu gün çimərliklərdə soyuducudan gətirilən bir nimçə qarpızın qiyməti 10 manatdır. Xaricdə 20 dollarlıq kupon almaqla 24 saat Disneylendə attraksionlardan istifadə etmək olar. Bizim Milli parkda isə keyfiyyətsiz attraksionun bir neçə dəqiqəsinin qiyməti 3 manatdır. Adambaşına 50-100 manata olan otellərin qiyməti Türkiyədə xeyli ucuz və bizdən dəfələrlə keyfiyyətlidir. Müqayisə üçün onu da deyim ki, bu gün dünyanın istənilən inkişaf etmiş ölkəsində restoranlarda qiymət Bakıdakında xeyli ucuzdur. Məsələn, Moskvada 14 manata ən yüksək səviyyədə yemək mümkündür. Bizim bulvarda isə bir çaynik çay 12 manat, bir butulka pivə 6 manatdır. Bu il turizm xidmətlərinin qiymətinin ucuzlaşacağı bildirilsə də bu vədlər də özünü doğrultmadı. Ötən il Nabranda "Xan çinarda" dincəlmək 20 manat idisə, bu il qiymətlər 25-30 manata qalxmışdı. Bütün bunlar qiymət cədvəlinin tərtibi zamanı öyrənilir və nəticələrə təsir edir".
İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Rauf Quliyev isə hesab edir ki, Bakının bahalı şəhərlər sırasında durmasının səbəbi burada qiymətlərin heç zaman ucuz olmamasıdır: "Hətta böhran dövründə də ölkədə qiymət artımına rast gəlindi. Evlərin qiymətində ucuzlaşma müşahidə olunur. Ancaq inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə yenə də daşınmaz əmlakın qiyməti bizdə bahadır. Qida məhsullarının, enerjinin və s. qiymətləri də yüksəkdir. Mağazalarda satılan ərzaq məhsullarını almaq hər kəsin cibinə uyğun deyil. Qiymət artımının psixoloji amillərlədə də bağlıdır. Bakıda əksər vaxtlar süni şəkildə qaldırılır. Hesablamalar zamanı isə əhalinin gəlirlərini nəzərə almaqla hesablanır və onun müqabilində qiymət siyasəti qurulur".
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB