Çevriliş qorxusu

Putin sui-qəsd cəhdindən narahatdır

2026-cı ildə Putin bir dəfə də olsun hərbi obyektlərə baş çəkməyib. Rusiya prezidentinin təhlükəsizliyinə cavabdeh olan Federal Mühafizə Xidməti (FSO), mümkün sui-qəsd cəhdi qorxusu səbəbindən Vladimir Putinin mühafizə tədbirlərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Bu, CNN və Financial Times jurnalistləri tərəfindən nəzərdən keçirilən Avropa ölkəsinin kəşfiyyat məlumatları ilə əldə edilən nəticədir.

Bunkerlər və səyahət məhdudiyyətləri

Bunkerlərdə uzunmüddətli qalmalar: Putin, xüsusən də Krasnodar diyarında, modernləşdirilmiş bunkerlərdə bir neçə həftə keçirir. Putinin ziyarət etdiyi yerlərin siyahısı əhəmiyyətli dərəcədə azaldılıb. Nə o, nə də ailəsi artıq Moskva bölgəsindəki iqamətgahlarına və ya Valdaya səyahət etmir. Hərbi obyektlərə baş çəkmək olmaz. 2026-cı ildə Putin, keçən il bu cür səfərlərin müntəzəm olmasına baxmayaraq, bir dəfə də olsun hərbi obyektlərə baş çəkməyib.

Rusiya mediası prezidentin fəaliyyəti haqqında məlumat vermək üçün əvvəlcədən hazırlanmış video görüntülərdən istifadə etməyə davam edir. Kreml müntəzəm olaraq sözdə "konservləşdirilmiş" videolar dərc edir. İştirakçılardan çəkiliş günü və yayım günü eyni geyinmələri xahiş olunur, lakin hamı bunu edə bilmir.

İşçi qaydaları

Putinlə birbaşa işləyən işçilərə digər təhlükəsizlik tədbirləri də tətbiq olunur. Onun yaxın çevrəsindəkilərin evlərində müşahidə sistemləri quraşdırılıb. Aşpazlara, mühafizəçilərə və fotoqraflara ictimai nəqliyyatdan istifadə etmək qadağandır. Onlar prezident administrasiyası daxilində iki səviyyəli təhlükəsizlik yoxlamasından keçirlər, o cümlədən Federal Mühafizə Xidməti (FSO) tərəfindən yoxlama.

Putinə yaxın işləyən işçilərə yalnız internetə çıxışı olmayan telefonlardan istifadə etməyə icazə verilir. Artan təhlükəsizlik tədbirlərinə FSO əməkdaşlarının hazırda it dəstələrinin iştirakı ilə apardıqları genişmiqyaslı yoxlamalar daxildir. İt dəstələri həmçinin mümkün dron hücumlarına cavab vermək üçün Moskva çayı boyunca yerləşdirilir. Bundan əlavə, narahatlıqlar səbəbindən Moskvanın müəyyən ərazilərində rabitə şəbəkələri vaxtaşırı bağlanır. Jurnalistlərin sözlərinə görə, Federal Mühafizə Xidməti həmçinin gizli prezident fərmanına əsaslanaraq Putinlə bağlı hər hansı bir xəbər və ya media nəşrini izləyir və təsdiqləyir.

Təhlükəsizlik qüvvələri münaqişəsi

Bəzi tədbirlər general-leytenant Fanil Sarvarovun sui-qəsdindən sonra tətbiq edilib. 2025-ci ilin dekabr ayında Rusiya Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının əməliyyat təlimi şöbəsinin rəisi Fanil Sarvarov Moskvada evinin yaxınlığındakı dayanacaqda avtomobili partladılarkən öldürülüb. İstintaq Komitəsi Ukrayna kəşfiyyat orqanlarının iştirakını araşdırıb. Avropa kəşfiyyatının məlumatına görə, bu sui-qəsdin müzakirəsi təhlükəsizlik qüvvələrinin nümayəndələri arasında münaqişəyə səbəb olub. Hesabatda hadisədən üç gün sonra, 25 dekabrda Vladimir Putin tərəfindən çağırılan təhlükəsizlik qüvvələrinin iclası təsvir olunur. Jurnalistlərin sözlərinə görə, təhlükəsizlik qüvvələrinin nümayəndələri təhlükəsizlik sisteminin çatışmazlıqlarına görə məsuliyyəti bir-birinin üzərinə atıblar.

Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Valeri Gerasimov FSB direktoru Aleksandr Bortnikovu hücumlardan qorunma təmin edə bilməməsinə görə kəskin tənqid edib. Bortnikov resursların çatışmazlığından şikayətlənib və Müdafiə Nazirliyini yüksək vəzifəli şəxslərin fiziki qorunması üçün xüsusi bölmənin olmamasına görə tənqid edib. Rosqvardiya direktoru Viktor Zolotov israr edib ki, onun resursları Müdafiə Nazirliyinin zabitlərinin qorunmasına ayrılmamalıdır.

Putin sonda görüşdə sakitliyə çağırıb və bir həftə ərzində konkret həll yollarının təqdim edilməsini əmr edib. Görüşdən sonra o, FSO direktoru Dmitri Koçnevlə görüşüb. Bu görüşdən sonra gücləndirilmiş mühafizə altında olan şəxslərin siyahısını Baş Qərargahın üç müavini də daxil olmaqla on yüksək rütbəli generalın daxil edilməsi ilə genişləndirmək qərarı verilib.

Sui-qəsd riski

Avropa kəşfiyyatının məlumatına görə, mart ayının əvvəlindən bəri Putin həssas məlumatların sızması və sui-qəsd və ya dövlət çevrilişi cəhdi riski ilə bağlı narahatdır. O, Rusiya siyasi elitasının mümkün sui-qəsd cəhdində dronlardan istifadəsindən qorxur. 2024-cü ilin may ayından Təhlükəsizlik Şurasının katibi vəzifəsini tutan və hərbi ali komandanlıqda əhəmiyyətli təsirini saxlayan keçmiş müdafiə naziri Sergey Şoyqu potensial sabitliyi pozan amil hesab olunur.

2026-cı ilin mart ayının əvvəlində Şoyqunun keçmiş birinci müavini Ruslan Tsalikov Moskvada həbs edilib (o, cinayətkar təşkilat yaratmaqda, mənimsəmədə və rüşvətxorluqda şübhəli bilinir). Hesabatda qeyd olunur ki, bu həbs elitalar üçün gizli təhlükəsizlik zəmanətlərinin pozulması kimi qəbul edilir. Bu, Şoyqunun mövqeyini zəiflədir və onun da cinayət məsuliyyətinə cəlb olunma ehtimalını artırır.

Eyni zamanda, CNN qeyd edir ki, hesabatda Şoyqu ilə bağlı iddialar üçün heç bir dəlil yoxdur və bu cür məlumatların təbiəti bəzi detalların yoxlanılmasını çətinləşdirir.

V.VƏLİLİ