33-cü səfər

Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan parlament seçkilərindən sonra ilk dəfə Rusiyaya işgüzar səfərə yola düşüb. Ermənistan Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin məlumatına görə, Paşinyan Yekaterinburqda keçiriləcək "İnnoprom-2026" beynəlxalq sənaye sərgisinin plenar iclasında iştirak edəcək. TASS-ın məlumatına görə, o, həmçinin Rusiyanın Baş naziri Mixail Mişustinlə görüşməyi planlaşdırır.

Səfər statistikası

Ermənistan parlament respublikasıdır və icra hakimiyyəti Baş nazirə məxsusdur. Nikol Paşinyan bu vəzifəni 8 may 2018-ci ildən tutur. 2018-ci ildən 2026-cı ilə qədər o, Rusiyaya 32 dəfə (2020-ci il istisna olmaqla) səfər edib. Ermənistan Baş nazirinin Rusiyaya ən çox səfərləri 2018, 2021 və 2022-ci illərdə olub (hər biri altı dəfə). 2019-cu ildə Nikol Paşinyan Rusiyaya üç dəfə, 2023-cü ildə dörd dəfə, 2024-cü ildə iki dəfə, 2025-ci ildə dörd dəfə və 2026-cı ildə bir dəfə (indiyə qədər) səfər edib.

2022-ci ilin aprel ayında Ermənistanın Baş naziri Rusiyaya ilk və yeganə rəsmi səfərini edib. Ümumilikdə, Nikol Paşinyan yüksək səviyyəli ikitərəfli danışıqlar üçün Rusiya Federasiyasına səkkiz səfər edib. Dörd dəfə (2021, 2022 və 2023-cü illərdə iki dəfə) Ermənistanın Baş naziri Rusiyada Qarabağ nizamlanması ilə bağlı Rusiya Prezidenti və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə üçtərəfli danışıqlarda iştirak edib. Bu səfərlər zamanı Nikol Paşinyan həmçinin Vladimir Putinlə ayrı-ayrı görüşlər keçirib.

Bundan əlavə, Ermənistanın Baş naziri MDB, KTMT və AİB ilə bağlı görüşlərdə, eləcə də böyük forumlarda (SPIEF, 2019; EEF, 2022) və Qələbə Günü şənliklərində (2023, 2025) iştirak etmək üçün Rusiya Federasiyasına səfər edib. Bu səfərlər zamanı Ermənistanın Baş naziri ilə Rusiya Prezidenti arasında ikitərəfli görüşlər də keçirilib.

Nikol Paşinyanın Rusiyaya səfərləri yalnız Moskva və Sankt-Peterburqla yanaşı, Soçi (2018, 2021, 2022, 2023), Primorsk diyarı (2022), Nijni Novqorod vilayəti (2022) və Altay Respublikası (2025) şəhərlərini də əhatə edir.

2024-2026-cı illərdə səfərlərin xronologiyası

Son iki ildə Nikol Paşinyan Rusiyaya yeddi dəfə səfər edib. 8 may 2024-cü ildə Moskvaya işgüzar səfəri zamanı Ermənistanın Baş naziri Avrasiya İqtisadi Birliyi haqqında Müqavilənin imzalanmasının 10-cu ildönümü münasibətilə keçirilən Avrasiya İqtisadi Birliyinin (AAİB) yubiley sammitində iştirak edib. Sammitdən sonra Nikol Paşinyan Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə danışıqlar aparıb. İki lider iqtisadi blok da daxil olmaqla ikitərəfli və regional münasibətləri müzakirə edib və respublikanın bir neçə bölgəsində Rusiya sərhədçilərinin fəaliyyətini dayandırmaq barədə razılığa gəliblər.

8 oktyabr 2024-cü ildə Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında iştirak etmək üçün Moskvaya işgüzar səfər etdi. Sammit çərçivəsində o, Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşdü.

8-9 may 2025-ci il tarixlərində Ermənistanın Baş naziri Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 80 illiyi münasibətilə keçirilən şənliklərdə iştirak etmək üçün Moskvaya səfər etdi. 9 may tarixində Nikol Paşinyan Qırmızı Meydanda Qələbə Günü paradında iştirak etdi və sonra digər dövlət başçıları ilə birlikdə Aleksandr bağındakı Naməlum Əsgərin məzarına gül dəstələri qoydu.

24-25 iyul 2025-ci il tarixlərində Ermənistanın Baş naziri Rusiya, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Özbəkistan hökumət başçılarının da qatıldığı Beynəlxalq Ətraf Mühit Konfransında iştirak etmək üçün Altay Respublikasına işgüzar səfər etdi. 24 iyulda Rusiyanın Baş naziri Mixail Mişustin ilə görüşdə Paşinyan Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) çərçivəsində Rusiya və Ermənistan arasında əməkdaşlığı, eləcə də Cənubi Qafqazdakı vəziyyəti müzakirə etdi. 25 iyulda Baş nazir Beynəlxalq Ətraf Mühit Konfransında çıxış etdi.

25-26 sentyabr 2025-ci il tarixlərində Nikol Paşinyan Moskvaya işgüzar səfər etdi. 25 sentyabrda o, Rusiyanın nüvə sənayesinin 80 illiyinə həsr olunmuş VDNH-də keçirilən "Dünya Atom Həftəsi" çərçivəsində Qlobal Atom Forumunda iştirak etdi. 26 sentyabrda o, Kremldə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə görüşdü. İki lider Ermənistan Atom Elektrik Stansiyasının fəaliyyətini və müxtəlif ikitərəfli məsələləri müzakirə etdi.

21-22 dekabr 2025-ci il tarixlərində Ermənistanın Baş naziri Sankt-Peterburqa işgüzar səfər etdi. 21 dekabrda o, Boris Yeltsin Prezident Kitabxanasında AİB Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasında iştirak etdi. Dekabrın 22-də Nikol Paşinyan Ermitajın Müqəddəs Georgi zalında keçirilən qeyri-rəsmi MDB sammitində iştirak etdi və bundan əvvəl muzeyin baş direktoru Mixail Piotrovski qonaqlara Ermitajda ekskursiya etdi. Qeyri-rəsmi sammitdən sonra Nikol Paşinyan Vladimir Putinlə görüşdü. Elə həmin gün Baş nazir Sankt-Peterburqdakı erməni icmasının nümayəndələri ilə görüşdü.

1 aprel 2026-cı ildə Nikol Paşinyan Moskvaya işgüzar səfər etdi. Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə danışıqları zamanı tərəflər Rusiya-Ermənistan münasibətlərini, o cümlədən enerji və nəqliyyat, Avrasiya regionunda inteqrasiya əməkdaşlığını və regional məsələləri, xüsusən də Cənubi Qafqazda iqtisadi, nəqliyyat və logistika əlaqələrinin inkişafını müzakirə etdilər. 18 apreldə Paşinyan həmçinin jurnalistlərə bildirib ki, Ermənistan və Rusiya hərbi-texniki sahədə əvvəllər bağlanmış müqavilələri həyata keçirmək barədə razılığa gəliblər.

Bütün bu səfərlər bir sualı daha çox aktuallaşdırır: məhsuldar olmayan səfərlər daha çox kimə lazımdır, problemləri basşdan aşan Ermənistana, yoxsa hələ də özünə dost axtaran Rusiyaya?

V.VƏLİLİ