İrandan yan keçən Amerika raketləri - ANALİTİK

ABŞ İraq, Suriya və Yəməndə Tehrana hücum edir

BMT Təhlükəsizlik Şurası Rusiyanın təşəbbüsü ilə ABŞ-ın İraq və Suriyada iranpərəst qruplara qarşı bir sıra hava hücumları ilə əlaqədar təcili iclas keçirəcək. Çünki Yəməndə husilərin mövqelərinə yeni hücumların da daxil olduğu bombardman Yaxın Şərqdə daha da eskalasiyaya və anti-Amerika əhval-ruhiyyəsinin artmasına səbəb olub. Hava hücumlarının yönəldiyi İranın özündə də ABŞ-ın hərəkətləri “strateji səhv” adlandırılıb. Bayden administrasiyasının hərəkətləri onun respublikaçı əleyhdarları tərəfindən də kəskin tənqid edilib və onlar üçüncü ölkələrdə onunla əlaqəli birləşmələrə deyil, İranın özünə qarşı zərbələrin endirilməsini tələb ediblər.

Rusiya Federasiyasının BMT-dəki daimi nümayəndəsinin birinci müavini Dmitri Polyanski “ABŞ-ın İraq və Suriyaya zərbələrinin sülh və təhlükəsizliyə yaratdığı təhdidlərlə əlaqədar” BMT Təhlükəsizlik Şurasının təcili iclasının keçiriləcəyini açıqlayıb. Moskvanın tələbi ilə BMT Təhlükəsizlik Şurasına sədrlik edən Qayana iclasını Nyu-York vaxtı ilə bazar ertəsi 16:00-a (Bakı vaxtı ilə çərşənbə axşamı 01:00) təyin edib.

BMT Təhlükəsizlik Şurasındakı müzakirə ərəfəsində Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi sərt bəyanatla çıxış edib. “Biz suveren dövlətlərə qarşı ABŞ-Britaniya təcavüzünün bu yeni açıq-aşkar aktını qətiyyətlə pisləyirik. Biz yaranmış vəziyyətin BMT Təhlükəsizlik Şurası vasitəsilə təcili nəzərdən keçirilməsinə çalışırıq”, - Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova insidentlə bağlı bildirib və əlavə edib ki, hava hücumları münaqişəni daha da qızışdırmaq üçün xüsusi olaraq hazırlanmışdır. Demək olar ki, fasiləsiz son vaxtlar İraq və Suriyada guya iranpərəst qrupların hədəflərinə hücum etməklə ABŞ məqsədyönlü şəkildə regionun ən böyük ölkələrini münaqişəyə cəlb etməyə çalışır.

Əraziləri vurulan İraq və Suriyada ABŞ-ın hərəkətləri kəskin etirazlara səbəb olub. Suriya Xarici İşlər Nazirliyi təəccüblə qeyd edib ki, Amerikanın hücumu Suriyanın şərq bölgəsinə yönəlib. Suriya qüvvələri burada İŞİD terror qruplaşmasının qalıqları ilə mübarizə aparır, ABŞ isə bu istiqamətdə terror fəaliyyətini canlandırmaq üçün fəaliyyət göstərir. Suriyanın SANA agentliyinin verdiyi məlumata görə, ABŞ-ın hücumları həm hərbçilərin, həm də mülki şəxslərin həlak olmasına, dövlət və şəxsi mülkiyyətə ciddi ziyan vurub.

Öz növbəsində, İraq silahlı qüvvələrinin baş komandanının nümayəndəsi Yəhya Rəsul hücumları “İraqın suverenliyinin pozulması və hökumətin ölkədəki vəziyyəti sabitləşdirmək səylərinə zərbə vurmaq” adlandırıb. Onun sözlərinə görə, Birləşmiş Ştatlar “İraqı və bütün regionu gözlənilməz və dəhşətli nəticələri olan vəziyyətə sürükləyə bilər”. İraq hökumətinin sözçüsü Bassem əl-Avadi də Amerikanın zərbələrini şərh edərək, “İraq təhlükəsizlik qüvvələrinin Akaşat və Əl-Qaim bölgələrində, eləcə də mülki əhalinin yaşadığı qonşu yaşayış məntəqələrindəki yerlərinin bombalandığına” işarə edib. Onun sözlərinə görə, İraqdakı beynəlxalq koalisiya “ona verilən tapşırıqlardan və ona verilən mandatdan yayınaraq” İraq üçün təhlükəsizlik təhdidləri yaradıb.

ABŞ-ın 16 nəfərin ölümü ilə nəticələnən zərbələrinə cavab olaraq İraqın baş naziri Məhəmməd Şia Sabbar əl-Sudani şənbə günü ölən əsgərlərin və mülki şəxslərin xatirəsinə ölkədə üç günlük milli matəm elan edib. Öz növbəsində, Amerika komandanlığı hava hücumlarının ABŞ-ın İordaniyadakı hərbi bazasına edilən son hücuma cavab olduğunu bildirir və onların hədəfini İraq və Suriyada İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ilə əlaqəli silahlı qruplar adlandırır. Şənbə günü gecə Pentaqon İraq və Suriyada 85-dən çox İran İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun obyektləri və əlaqəli birləşmələrinin məğlub edildiyini bildirdi. ABŞ ordusu bildirib ki, hava hücumları komanda məntəqələri, kəşfiyyat mərkəzləri, raket və dron anbarları, eləcə də SEPAH və onun İraq və Suriyadakı etibarlı qüvvələrini sursatla təmin edən obyektləri hədəf alıb.

İraq və Suriyanın bombalanmasından sonra Associated Press Amerika nümayəndəsinə istinadən, əməliyyatın missiyasının tam şəkildə tamamlandığını - bütün planlaşdırılan hədəflərin, eləcə də bir neçə "əməliyyat zamanı meydana çıxan dinamik hədəflərin" vurulduğunu bildirib.

Şənbə günü axşam İraq və Suriyadakı zərbələrdən bir neçə saat sonra ABŞ hərbi hava qüvvələri Böyük Britaniya ilə birlikdə Yəməndə son həftələrdə üçüncü əməliyyatını həyata keçirib.
Pentaqonun bəyanatında qeyd olunub ki, Amerika və Britaniya müttəfiqləri “Avstraliya, Bəhreyn, Kanada, Danimarka, Hollandiya və Yeni Zelandiyanın dəstəyi ilə Yəməndə 13 yerdə 36 husi hədəfinə mütənasib və lazımi əlavə silsilə zərbələr endiriblər”.

Amerika komandanlığının sözlərinə görə, Yəmən ərazisinə yeni hücumlar husilərin ticarət gəmilərinə, eləcə də Qırmızı dənizdəki döyüş gəmilərinə qarşı davam edən hücumlarına cavab olub. Avstraliya, Bəhreyn, Böyük Britaniya, Danimarka, Kanada, Hollandiya, Yeni Zelandiya və ABŞ-dan verilən birgə bəyanatda qeyd edilib ki, "aparılan dəqiq zərbələr husilərin imkanlarını zəiflətmək və pozmaq üçün nəzərdə tutulub". Zərbələrin hədəfi yerin dərinliklərində yerləşən silah anbarları, raket sistemləri və qurğuları, hava hücumundan müdafiə sistemləri və radarlar olub.

Bu arada, İraq və Suriyada Amerikanın hücumuna məruz qalan qrupların, eləcə də Ənsar Allah hərəkatının Yəmən husilərinin arxasında duran əsas xarici qüvvə olan İran rəhbərliyi ABŞ-ın hərbi əməliyyatını “strateji səhv” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Naser Kənani deyib: “İraq və Suriyaya hücum ABŞ hökumətinin növbəti qumar oyunu və strateji səhvidir və bunun regionda gərginliyi və qeyri-sabitliyi artırmaqdan başqa bir nəticəsi olmayacaq”. O, ABŞ-ı hücuma məruz qalan ölkələrin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü pozmaqda, habelə beynəlxalq hüquqa və BMT Nizamnaməsinə məhəl qoymamaqda ittiham edib.

Bu arada, ABŞ administrasiyasının strateji hədəfi elan edilən İranın cilovlanması idi, onun əmri ilə daha üç ölkə bombalanıb. Bu, prezident Baydenin respublikaçı əleyhdarları arasında açıq-aşkar məyusluğa səbəb oldu. İordaniyadakı Amerika bazasına hücumdan dərhal sonra senator Lindsey Graham Ağ Evi “İrana sərt zərbə endirməyə” çağırıb. Onu bir çox respublikaçı konqresmenlər, həmçinin Tramp administrasiyasında keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Con Bolton dəstəkləyib, o, vaxtilə İranın özünün cəzalandırılmasının əsas ideoloqu olub.

Ağ Evin hərəkətlərindən narazılığını bildirən ABŞ Nümayəndələr Palatasının sədri Mayk Conson İordaniyadakı ABŞ hərbi bazasına qarşı hücuma qarşı gözlənilən cavab barədə bir həftə ərzində dünyanı məlumatlandıran prezident Baydeni tənqid edib. Consonun fikrincə, bu, Vaşinqtonun Yaxın Şərqdəki təhlükəsizliyinə təhdidlərə cavab vermək imkanlarını azaldıb. “Təəssüf ki, administrasiya tam bir həftə gözlədi və cavabın necə olacağını dünyaya, o cümlədən İrana teleqraf etdi. “İctimai əllərin sıxışdırılması və həddindən artıq siqnal verilməsi bizim son aylarda davam edən hücumlar seriyasına qəti son vermək qabiliyyətimizi azaldır”, - Mayk Conson bildirib.

Onun sözlərinə görə, prezident Baydenin İranı “əhliləşdirmək” strategiyasının “beynəlxalq ictimaiyyət və regional sabitlik üçün fəlakətli” olduğunu sübut etməsinin vaxtı çatıb. ABŞ Konqresinin spikeri məsələnin qiymətini açıqlayıb: “Biz ABŞ hərbi qüvvələrinə qarşı 150-dən çox hücumla üzləşmişik, amerikalıların həyatını itirmişik və regionda milyardlarla dollar xərcləmişik”.

İranın xarici işlər naziri Hüseyn Əmir Abdullahiyan Yaxın Şərq dövlətləri ərazisində hərbi əməliyyatlar aparan ABŞ və Böyük Britaniyanı “regionun qəzəbinə tuş gəlməməyə” çağırıb.
“Biz ABŞ və Böyük Britaniyanın Yəmənə hərbi hücumlarını, eləcə də ABŞ-ın İraq və Suriyadakı təcavüzünü qətiyyətlə pisləyirik. Bölgənin qəzəbini hiss etməyin”, - o, X sosial şəbəkəsindəki səhifəsində yazıb. İran diplomatiyasının rəhbəri əlavə edib ki, onun ölkəsi “İraq, Suriya, Yəmən və Fələstinin təhlükəsizliyini düşünür, bütün bölgənin təhlükəsizliyini təmin edir".

Fevralın 4-də İslam Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Nasser Kənani Çafi bildirib ki, ABŞ və Böyük Britaniya qiyamçı Yəmənin Ənsar Allah hərəkatının (husilərin) mövqelərinə hücumları davam etdirərək, bütün regionda təhlükəsizliyi təhdid edir. Kənani Çafi ABŞ-ın İraq və Suriyaya zərbələrini “strateji səhv” adlandırıb.

V.SALAH