Türkiyədə daha şanslı - RAKURS

Türkiyədə mayın 14-də keçiriləcək ümumi seçkilərin nəticəsini gənclər və hələ də qərar qəbul edə bilməyənlər müəyyən edəcək. Bu yaxınlarda keçirilən sosioloji sorğuya görə, Rəcəb Tayyib Ərdoğanın əsas rəqibi, müxalifət lideri Kamal Kılıçdaroğluya qalib gəlib, gəlməyəcəyi bu seçici kateqoriyasından asılı olacaq. Əlavə dəstək almaq üçün türk siyasətçilərinin müxtəlif üsullardan, o cümlədən xarici siyasət faktorundan istifadə etmə ehtimalları da var. İndi Türkiyə siyasətində hər şey bir aydan sonra keçiriləcək parlament və prezident seçkilərinə yönəldiyindən, kənar tədbirlərin keçirilmə ehtimalı da azalıb. Hətta Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri gözlənilmədən Ərdoğanın Putinin aprelin 27-də Türkiyədə gözlənildiyi barədə xəbəri də təsdiq etməyib.

Seçki kampaniyası finiş xəttinə yaxınlaşır. Aprelin 11-də ölkənin Ali Seçki Komissiyası parlament seçkilərində iştirak etmək üçün namizədlərin müraciətlərinin qanunvericiliyə uyğunluğuna baxılmasını başa çatdırıb. Seçkiqabağı siyahılar tərtib edilib. Parlament uğrunda əsas mübarizə müxalifətdəki “Altılı Masa” adlandırılan blokla hakim Ədalət və İnkişaf Partiyasının (AKP) rəhbərlik etdiyi arasında gedəcək. Buna uyğun olaraq, prezident seçkilərində iki əsas namizəd var. Bunlar “Altılı Masa”nın lideri Kılıçdaroğlu və prezident Ərdoğandır.

“Hürriyet” qəzeti ötən həftə ölkənin ən nüfuzlu sosioloji xidməti “Optimar”ın keçirdiyi yeni sorğunun nəticələrini dərc edib. Onun sözlərinə görə, belə çıxır ki, hər iki siyasətçinin şansları təxminən bərabərdir, amma Ərdoğanın şansları bir az daha çoxdur. Respondentlərin 45,9%-i ona səs verəcək. Kılıçdaroğlu üçün - 43,9%. "Optimar"ın sorğularına görə, ikinci aydır ki, əsas namizədlər arasındakı uçurum getdikcə dərinləşir. Ancaq məlumdur ki, Ərdoğanın yenə də qalib gələcəyinə inanan türklərin faizi ona səs verəcəklərdən qat-qat çoxdur. 53,4% onun yenidən seçiləcəyinə əmindir. Amma yalnız 42,1% Qılıçdaroğlunun qələbəsinə inanır. Eyni zamanda, bütün sosioloji xidmətlər, hətta namizədlərdən birinə açıq rəğbət bəsləsələr də, qərarsız seçicilərin çox olması və bu seçkilərdə gənclərin fəallığının həmişə olduğu kimi yüksək olacağı ilə razılaşırlar. Bütün bunlar səsvermənin nəticəsini gözlənilməz edir.

Seçkiqabağı rakursdan indi Türkiyə rəsmilərinin bəyanatlarını və hərəkətlərini - xüsusən də Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun A-Haber telekanalına verdiyi sensasion müsahibəni nəzərdən keçirməyə dəyər. Türkiyənin özündə və təbii ki, ölkənin qərb qonşusunda ən çox Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin rəhbəri tərəfindən Yunanıstana qarşı edilən hücuma diqqət yetirilir. O, bir daha xatırladıb ki, Egeydə "müəyyən müddətsiz suverenliyə malik" mübahisəli ərazilər var. Türkiyədə baş verən zəlzələdən sonra iki ölkənin səlahiyyətliləri bir-birinə hücum etməkdən çəkinməyə söz verib. İndi “zəlzələ diplomatiyası” bitdi. Ərdoğan bir çoxları qərarsız olan, xarici siyasətdə sərt xətt tərəfdarı olan millətçi türklərin səsləri üçün mübarizə aparır. Ona görə də Yunanıstana qarşı yumşaqlıq nümayiş etdirmək istəmir.

Amma Türkiyə lideri də əsas müttəfiqi ABŞ-ı bir daha qəzəbləndirmək istəmir. Yəqin ki, Çavuşoğlunun müsahibəsinin Rusiyada ən böyük rezonansa səbəb olan hissəsi bu faktın etirafı kimi dəyərləndirilməlidir. Nazir bildirib ki, “Hazırda nə Ərdoğanın Rusiya Federasiyasına, nə də Putinin Türkiyəyə səfəri nəzərdə tutulmur”. Bu, martın sonunda Rusiya prezidentinin də "Akkuyu" AES-in açılışı üçün aprelin 27-də Türkiyəyə “gələ biləcəyini” deyən rəsmi dairələrin açıqlamaları ilə uyğun gəlmir. Rusiya Federasiyası Prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov çərşənbə axşamı açılış mərasimində Rusiya nümayəndə heyətinə kimin rəhbərlik edəcəyi ilə bağlı daha sonra məlumat verəcəyi vədi ilə kifayətləndi. Amma Çavuşoğlunun sözlərinə görə, Putinin Türkiyədə heç olmasa seçkilərə qədər gözlənilmir. Nəzərə alsaq ki, aprel ayında Amerika səfirinin Kılıçdaroğlu ilə görüşündən sonra Ərdoğanın ABŞ-la münasibətləri kəskinləşib, belə ehtiyatlılıq ən azı məntiqli görünür.

Müxalifət liderinin özü də yaxın vaxtlarda diqqətini bir çox problemlərin həllinə yönəldəcək ki, bunlardan da başlıcası “Altılı Masa”nın vəhdətinin təmin edilməsi və müttəfiq axtarışıdır. Seçkilərdə həlledici səsi prezidentliyə namizədini irəli sürməyən kürd yönümlü Xalqların Demokratiya Partiyası (HDP) təmin edə bilər. Sorğuya görə, kürdlərin yaşadığı bölgələrdə seçicilərin təxminən 80%-i hələ də mövqelərini bəlli etməyiblər. Lakin HDP ona qarşı çıxsa, böyük ehtimalla kürdlər səs verməyəcək və Ərdoğan ikinci turda qalib gələcək. Qələbə üçün isə Kılıçdaroğluna bu partiyanın neytrallıqdan çıxması lazımdır. HDP ilə ittifaq seçiciləri qorxuda bilər. Seçkilərə qalan müddətdə Kılıçdaroğlunun bu çətin dilemmanı həll edəcəyi gözlənilmir.

Yenə deyirik, Türkiyədə seçkilərin taleyini xalq həll edir. Kiminsə səfəri, hansı dövlətinsə namizədlərdən birinin "saqqızını oğurlamaq" niyyəti və arxada duran planlar bu vacib tədbirin mahiyyətini azalda və insanları ümidsiz hala sala bilməz. Türkiyənin rəqibləri də bilir ki, istənilən halda bu ölkədən bir vasitə kimi, haqq-hesab çürüdülən döyüş meydanı olaraq istifadə etmək ən böyük yanlışlıqdır.

V.VƏLİYEV