İpoteka anlayışa yanaşmada iki istiqamət fərqlənir
Belə ki əhalinin əksəriyyəti uzun müddətli kredit almağa müsbət yanaşmasa da, digər əksəriyyət hissə isə ipoteka ilə ev almağı ən əlverişli yol sayır. Bəs ipotekanın üstünlüyü nədir? Təsəvvür edin, siz ailənizlə birgə 50 min manat məbləğində mənzil almaq niyyətindəsiz. Amma sizin cəmi 15 min manat yığılmış pulunuz var. Qalan pul üçün varinatlar aşağıdakılardır:
Kredit almaq istəsəniz qalan 35 min manatı üstəlik uzun müddətə (məsələn 25 il üçün) bankdan almaq orta səviyyədə maaş alan ailə üçün heç də real deyil. Bu pulu yığmağa çalışsanız təsəvvür edin, hər "fors major" halında ağlınıza gələcək ilk fikir evdə olan pulunuzdan istifadə olacaq. Məsələn, valideylərinizdən biri xəstələnsə onun sağlamlığı üçün bu puldan götürəcək və fikirləşəcəksiniz ki, sonra yerinə qoyaram. İpoteka krediti vasitəsi ilə ev almaq. Bu variantda isə siz ipoteka krediti götürə və yeni mənzilinizə ailənizlə birgə köçə bilərsiniz.
Görüldüyü kimi ən real variant yenə də ipoteka kreditidir. İpoteka krediti almaq istənilən evin dəyəri yığılmış puldan daha çox olan mənzil almağı planlaşdıran insanlar üçün ən optimal yoldur. Eyni zamanda ipoteka krediti ev almaq üçün kifayət qədər pul olmadıqda belə, sizə öz şəxsi mənzilinizdə yaşamaq imkanı yaradır.
Təsəvvür edək ki, siz ipoteka krediti götürməyi qərar aldınız. İpoteka krediti götürərkən siz ilkin ödəniş etmək məcburiyyətindəsiniz, dövlət hesabına və ya ayrıca bankdan asılı götürməyinizdən asılı olaraq, həm ilkin ödəniş məbləği, həm də illik faiz dəyişəcəkdir. Siz topladığınız 15 min manatı ilkin ödəniş olaraq təqdim edə bilər, qalan 35 min manat məbləğində ipoteka krediti götürə bilərsiniz. Əgər siz ipoteka krediti götürsəniz, onda 25 il müddətində hər ay 318 manat ödəyəcəksiniz. (kreditin şərtləri: müddət 25 il, illik 10%).
Kirayə yoxsa ipoteka krediti?
Sizin üçün kirayə evdə yaşamağın və ya ipoteka krediti götürməyin hansının daha əlverişli olduğunu bilmək üçün aşağıdakıları oxuya bilərsiniz:
Kirə aylıq ödəniş tələb edir və bu ödəniş 200-250 AZN hesab etsək (Ailə üçün minimal göstərici nəzərə alsaq), ipoteka krediti üçün 318 AZN sizə çox görsənə bilər, ama nəzərə ala bilərsiniz ki o ev nəticədə sizin olacaq.
Kirədə yaşayarkən əhalinin çoxu müqavilə bağlamır, bu səbəbdən ev sahibi evin qiymətini istədiyi vaxt min bahənə ilə artıra bilər, ama sizin ödəcəyiniz ipoteka krediti məbləği annuitet ödəniş olduğuna görə, yəni hər ay bərabər ödəniş etdiyinizə görə dəyişməyəcək.
Kirəyə ev tutarkən çoxumuz müqavilə tələb etmirik, nəticədə evdən nə vaxt bizi "ata biləcəklərinidə" bilmirik, yəni ev yiyəsi əgər bizdən daha çox pul verən kimsə tapsa bahənə ilə bizdən evdən çıxmağı tələb edə bilər, ancaq ipoteka krediti ödəyərkən siz əslində ödədiyiniz hər məbləğdə evə daha çox sahib olursunuz.
Kirəyə evdə nəyi isə təmir etmək əlverişsizdi, çünki nəticədə başqasının evi üçün pul xərcliyirsiz, ama ipoteka ilə aldığınız evdə təmir işləri görürsünüzsə onda siz öz evinizi təmir etmiş olursunuz və s.
Bu aspektlərdən düşündükdə əgər ilkin ödəniş məbləğini ödəyə bilirsinizsə, o zaman ən optimal variant ipoteka kreditidir.
AIF-u və ya Bank hesabına ipoteka krediti götürməyin üstünlüyü nədir?
Azərbaycan İpoteka Fondu əhaliyə birbaşa ipoteka kreditlərinin verilməsi ilə məşğul olmur. Əhaliyə ipoteka kreditlərinin verilməsi AMB tərəfindən seçilmiş müvəkkil kredit təşkilatları tərəfindən həyata keçirilir. Yəni nəticədə həm dövlət- İpoteka fondu hesabına ayrılmış ipoteka kreditlərinə, həm də ayrıca bank hesabına ayrılmış ipoteka kreditlərinə əhali tərəfdən kifayət qədər maraq yüksəkdir. Ancaq burda bir neçə məqam var.
Bank hesabına ipoteka kreditinə ehtiyac adətən dövlət hesabına verilən kreditin bitdiyi və ya ona çoxlu növbə olduğu vaxt aktuallaşır.
Beləki, İpoteka fondu hesabına ayrılmış bu kreditlərin faiz dərəcəsi 8%, güzəştli 4% olduğu halda, özəl banklarda faiz təxminən 10-20 % arası dəyişir.
İpoteka fondu ilə alınan kreditlərdə müddət 25-30 il olduğu halda, özəl banklarda həmin müddət daha azdır, məsələn 10 il. Maxsimal məbləğ İpoteka fondu ilə alınan kreditlərdə 50 000 AZN olduğu halda, özəl bankda 100 000 AZN ola bilər. İlkin ödəniş tələblər də fərqlidir, məsələn İpoteka fondu ilə alınan kreditlərdə 15-20% olduğu halda, özəl banklarda həmin faiz daha çox 20-35% arası dəyişir.
İpoteka krediti bank hesabına verildikdə müştəridən 1-3% komisyon haqqı tutulur, İpoteka fondu ilə alınan ipoteka kreditində isə proqram şərtlərinə əsasən borcun rəsmiləşdirilməsinə görə komissiya borcun məbləğinin 0,1%-dən artıq olmamalıdır.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB