Dəmir barmaqlıqlar arxasındakı həyat...

...Qazaxıstanla sərhəddən cəmi 20 dəqiqəlik məsafədə yerləşən Orenburq bölgəsindəki Sol-İletsk şəhərində məşhur bir cəza koloniyası yerləşir.

Bura “Qara delfin” kimi tanınır və Rusiyanın ən qaranlıq həbsxanalarından biri hesab olunur və məhbuslar burada ömürlük həbs cəzası çəkirlər.

Buranın ətrafında bir çox şayiələr var. Məsələn, məhbuslara yalnız kameralarının xaricində əyilmiş şəkildə hərəkət etməyə icazə verilir, binanın planını xatırlamamaları üçün başlarına torbalar geyinirlər və hətta digər məhbuslarla belə ünsiyyət qurmaları qadağandır. Bəs bu miflər doğrudurmu? Yoxsa qatillərə və pedofillərə daha sərt davranılır?

SİA bu barədə rus saytlarına istinad edir.

Dörd səviyyə...

...Ən təhlükəsiz zonaya girməzdən əvvəl sistemin müxtəlif rejimlərini başa düşməyə dəyər. “Qara delfin” yalnız ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmişlər üçün cəza koloniyası deyil. Ən yüngüldən ən ağırına qədər bir neçə səviyyəyə malikdir. Ən asan seçim koloniyadan 100 kilometr aralıda yerləşən islah mərkəzidir. Orada məhbuslar yalnız gecə yatır və gündüzlər çöldə işləyirlər.

Onlar mobil telefonlardan istifadə edə, öz maşınlarını sürə və əsasən fermalarda işləyə bilərlər.

Növbəti səviyyə cəzaçəkmə məntəqəsidir. Bu cür müəssisələrin ərazisində məhbuslar tikinti ilə məşğul olurlar və perimetrdən kənarda mal-qara və məhsul yetişdirirlər. Onların kolbasa fabriki, süd zavodu və öz fermaları var. Məhsullar təkcə “Qara delfin”lərə deyil, həm də bölgədəki adi mağazalara çatdırılır.

Maksimum təhlükəsizlik müəssisəsi tam hüquqlu cəza koloniyasıdır. Burada məhbuslar yemək hazırlayır, ərazini təmizləyir və paltar yuyurlar.

İstehsal sahəsində yelləncəklər, manqal və zibil qabları düzəldirlər. Və nəhayət, piramidanın zirvəsi ömürlük həbsdir. Bu kateqoriyadakı məhbusların sərbəst hərəkət etməsinə icazə verilmir. Onlar ya yaşayış kamerasında, ya da iş kamerasında saxlanılırlar. "Qara delfin" məhz burada düşür.

Məhbuslardan yarım milyard mənfəət...

Burada məhkumlar həmçinin ayaqqabı və forma istehsalı emalatxanasında çalışırlar.

...Biz burada gündə 30-40 cüt ayaqqabı tikirik. Bunlar ayaqqabı üst geyimləridir. Biz həmçinin personal və xüsusi təyinatlılar üçün baş geyimləri tikirik. Keçən il Federal Penitensiar Xidmət üçün forma tikmək üçün dövlət müqaviləsi qazandıq.

Bunu koloniya rəisi bildirir.

Lakin ən təəccüblüsü koloniyanın maliyyə müstəqilliyidir.
...2025 və 2024-cü illər üçün iki il ardıcıl olaraq təxminən yarım milyard rubl mənfəət əldə etmişik. İstehsal sektorunun inkişafı, əsaslı təmir və tikinti üçün federal büdcədən səkkiz ildir ki, bu bölməyə heç nə ayrılmayıb. Hər şey istehsal hesabına maliyyələşdirilir.

Bunu koloniya rəisi bildirir.

Məhbusların işlədiyi üçmərtəbəli bina məhbusların özləri tərəfindən bir ilə tikilib. Burada hər şey var: iş stansiyaları, tualetlər, duşlar və rahat temperatur üçün split sistemli kondisionerlər…

…Orta hesabla, yanvar ayında orta əmək haqqı məhbuslar üçün 20.000 540 rubl təşkil edir. Minimum əmək haqqı 27.000 930 rubl tşkil edir.

Məhbuslar üçün nağd pul qadağandır. Bütün vəsaitlər şəxsi hesablarda saxlanılır. Məhkumlar ərzaq və ya zəruri əşyalar almaq və ya qohumlarına pul köçürmək üçün müraciət edə bilərlər.

Kral binaları və müasir rahatlıq…

Təhlükəsizlik və lazımsız hərəkəti minimuma endirmək üçün binalar arasındakı dəhlizlər tamamilə metal örtüklüdür. Məhbuslar ətrafda baş verənləri görə bilmirlər ki, bu da münaqişələrin qarşısını almağa kömək edir.

Buradakı binalardan biri "Kral" və ya "Ketrin" binası adlanır - o, 1912-ci ildə II Nikolayın dövründə yenidən qurulub.

Ömürlük həbs cəzasına məhkum edilmiş məhbuslar üçün kameranın içərisində tualet, barmaqlıqlı pəncərə və video nəzarət sistemi olan tam təchiz olunmuş vanna otağı var.

Məhbuslar özləri telekanalı dəyişə bilməzlər. Burada ancaq vətənpərvərlik filmləri, mədəni proqramlar və xəbər buraxılışları yayımlanır.

“Qara delfin” koloniyasında gündəlik rejim...

...Burada bütün kateqoriyalardan olan məhbusların riayət etdikləri ciddi bir rejim var.

...Onları səkkiz saat fasiləsiz yuxudan məhrum etməməliyik. Səhər saat altıda oyanırıq, fiziki məşqlər edirik, tualetə gedirik, kameranı təmizləyirik və sonra işə yollanırıq. İş günü həftənin altı günü, şənbə günü isə beş saat olmaqla yeddi saatdır. İşdən sonra şəxsi vaxt, mədəni fəaliyyətlər, televizora baxmaq, şam yeməyi və yatmağa hazırlaşmaq olur. İşıqlar axşam saat onda söndürülür...

“Qara delfin” Koloniyasında məşq meydançaları

Xarici dünya ilə ziyarətlər və əlaqələr...

Ömürlük həbs cəzası çəkənlər üçün əsas duyğu gözləmədir. Ziyarət, telefon zəngi, hətta dadlı bir şey ala bilmək üçün maaş gözləməsi...

Ailə ilə əlaqə həmişə itirilmir. Analar, atalar, bacılar, qardaşlar, uşaqları olan arvadlar onilliklərdir gəlir və bir çoxları evli qalırlar.

Hətta ikili Rusiya və Almaniya vətəndaşlığı olan bir qadının ömürlük həbs cəzası çəkən bir kişi ilə rəsmi olaraq evləndiyi bir hal da olub.

Yeri gəlmişkən, burada ömürlük cəza çəkənlər üçün bir şans var - 25 ildən sonra şərti azadlığa buraxılmaq üçün müraciət edə bilərlər.

Amma hələlik heç kim bu fürsətdən istifadə etməyib.

“Qara delfin” haqqında miflər...

Koloniya haqqında ən qorxulu şayiələr məhbusların köçürülmə şərtləri ilə bağlıdır. İddialara görə, onlar yalnız başlarına torbalar qoyularaq və əlləri bağlı şəkildə kameralarından çıxarılırlar.

Koloniyanın rəisi bunu qəti şəkildə təkzib edir.

Bəs ünsiyyət qadağası necədir?

...Əlbəttə ki, məhbuslar danışa, söhbət edə və hekayələr paylaşa bilərsiniz. Ədəbsiz dil və ya jarqonlardan istifadə etmək qadağandır. Bu, qayda və qanunların 110 saylı sərəncamında nəzərdə tutulub...

“Qara delfin” həbsxanasının içərisindəki kilsə...

Həbsxana ərazisində bir pravoslav kilsəsi var. İkonlar, vitraj pəncərələr, qurbangah, menora, hətta çilçıraq - hamısı məhbuslar tərəfindən əl ilə hazırlanmış və ağacdan yonulmuşdur.

...Burada müsəlmanlar üçün dua otağı da var.

Koloniyanın qeyri-rəsmi adının tarixi...

“Qara Delfin” koloniysıanın simvolu iki qara delfin olan bir fəvvarədir. Əfsanəyə görə, onu ömürlük həbs cəzası çəkən bir manyak yaradıb.

Lakin bunun doğru olmadığı deyilir.

Belə ki,1990-cı illərin sonlarında administrasiya fasadı bəzəmək qərarına gəlib. Əvvəl ayı təklif ediblər, lakin delfinlər - su - fəvvarə üçün mükəmməl idi.

Onlar armatur, sement və qumdan iki delfin düzəldiblər. Sonra, 2000-ci ildə, müxbirlər gəlməzdən əvvəl, yaxşı boya üçün pul olmadığı üçün onları qara rəngə boyayıblar.

Jurnalistlərdən biri delfinlərin fonunda məhbusları daşıyan məhbusun şəklini çəkib və üzərinə "IK-6 (Qara delfin)" başlığı qoyub.

...Və beləcə davam etdir.

Əli Babayev