“Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində problemli münasibətlərin idarə olunmasında əsas prinsiplərdən biri kommunikasiya kanallarının davamlılığının qorunmasıdır”.
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov bildirib.
Onun sözlərinə görə, xüsusilə coğrafi baxımdan qonşu olan dövlətlər üçün dialoqun saxlanılması strateji zərurət kimi çıxış edir:
”Coğrafiyanın dəyişməzliyi və qarşılıqlı asılılıq faktorları münasibətlərin tam şəkildə dayandırılmasını qeyri-real edir və bu səbəbdən davamlı ünsiyyət mexanizmləri ön plana çıxır.
Beynəlxalq praktikada birbaşa danışıqlar formatı daha effektiv vasitə kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan ilə Ermənistan arasında aparılan birbaşa təmaslar göstərir ki, vasitəçilərin iştirakı bəzən danışıqlar prosesini uzada və nəticələrin əldə olunmasını gecikdirə bilər. Əksinə, tərəflər arasında üz-üzə dialoq konkret problemlərin daha operativ və nəticəyönümlü şəkildə həllinə şərait yaradır. Bu yanaşma beynəlxalq diplomatiyada qəbul olunmuş effektiv üsullardan biri hesab edilir.
Münaqişələrin idarə olunmasında digər mühüm prinsip problemli məsələlərin gizlədilməsi deyil, açıq şəkildə müzakirəyə çıxarılmasıdır. “Tikanlı məsələlərin” təxirə salınması problemlərin yığılmasına, qarşılıqlı etimadın azalmasına və nəticə etibarilə kiçik insidentlərin genişmiqyaslı böhranlara çevrilməsinə səbəb ola bilər. Bu baxımdan şəffaflıq və açıq dialoq münaqişələrin eskalasiyasının qarşısını almaqda vacib rol oynayır.
Eyni zamanda, üçüncü tərəflərin təsiri beynəlxalq münasibətlərdə əlavə gərginlik yaradan amillərdən biri kimi çıxış edə bilər. Belə hallarda tərəflərin birbaşa və açıq kommunikasiya qurması daha da əhəmiyyət kəsb edir. Bu, həm yanlış anlaşılmaların qarşısını alır, həm də müstəqil qərarvermə imkanlarını genişləndirir.
İkitərəfli münasibətlərdə baş verən fövqəladə insidentlər, məsələn, aviasiya hadisələri, dövlətlərarası əlaqələr üçün ciddi sınaq xarakteri daşıyır. Belə vəziyyətlərdə dövlətlər adətən beynəlxalq hüquq normalarına istinad edir, obyektiv və şəffaf araşdırmaların aparılmasını tələb edir, həmçinin məsuliyyət və kompensasiya məsələlərini gündəmə gətirirlər. Bu yanaşma diplomatik praktikada standart və legitim hesab olunur.
Bununla yanaşı, uğurlu diplomatik strategiya prinsipial mövqe ilə dialoqun davam etdirilməsi arasında balansın qorunmasını tələb edir. Çünki uzunmüddətli perspektivdə tam qarşıdurma heç bir tərəf üçün səmərəli nəticə vermir. Əgər tərəflərdən biri ilkin mərhələdə konstruktiv reaksiya vermirsə belə, diplomatik proses dayanmaq əvəzinə daha mərhələli və bəzən daha sərt ritorika ilə davam etdirilir.
Beynəlxalq münasibətlərdə sabitliyin təmin olunması üçün davamlı dialoq, açıq müzakirə və hüquqi əsaslara söykənən yanaşmalar əsas şərtlər kimi çıxış edir. Bu prinsiplərin tətbiqi münaqişələrin idarə olunmasında və qarşılıqlı etimadın bərpasında mühüm əhəmiyyət kəsb edir”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
.jpg)
USD
EUR
GBP
RUB
