“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Abiy Ahmed arasında keçirilən geniştərkibli görüş və imzalanmış sənədlər müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əməkdaşlığın institusional əsaslar üzərində qurulmasının əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir”.
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında politoloq Aytən Qurbanova bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu təmaslar Azərbaycan diplomatiyasının coğrafi baxımdan şaxələndirilməsi strategiyasının praktiki nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər və ölkənin xarici siyasətində Afrika istiqamətinin ardıcıl şəkildə prioritetləşdiyini göstərir:
“Müasir geopolitik reallıqlar şəraitində dövlətlərin yalnız regional deyil, qlobal əməkdaşlıq şəbəkələrini genişləndirməsi strateji zərurətə çevrilmişdir. Azərbaycanın Afrika qitəsinə yönələn diplomatik fəallığı bu kontekstdə iqtisadi, siyasi və humanitar əlaqələrin diversifikasiyasına xidmət edir. Xüsusilə Efiopiya Federativ Demokratik Respublikası Afrika qitəsində siyasi nüfuzu, regional inteqrasiya proseslərində rolu və sürətlə inkişaf edən iqtisadi potensialı ilə seçilən dövlətlərdən biri hesab olunur.
Efiopiya ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq tərəfdaşlıq coğrafiyasını genişləndirərək qlobal Cənub ölkələri ilə qarşılıqlı faydalı münasibətlərin formalaşmasına imkan yaradır. Bu istiqamət beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsində “çoxvektorlu diplomatiya” modeli kimi xarakterizə olunur və dövlətlərin müxtəlif siyasi-iqtisadi mərkəzlərlə paralel əməkdaşlıq qurmasına şərait yaradır.
Görüş çərçivəsində imzalanmış sənədlər iqtisadi əməkdaşlığın institusional mexanizmlərinin formalaşdırılmasına yönəlmişdir. Sənədlər yalnız siyasi dialoqun gücləndirilməsi ilə məhdudlaşmır, həm də ticarət, investisiya, logistika, kənd təsərrüfatı və humanitar sahələr üzrə konkret fəaliyyət istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsinə xidmət edir. Bu isə əməkdaşlığın deklarativ deyil, praktik nəticələrə əsaslanan mərhələyə keçdiyini göstərir.
Elmi baxımdan bu proses iqtisadi diplomatiyanın güclənməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun inkişafı strategiyası yeni bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsini tələb edir. Afrika bazarları isə demoqrafik artım, urbanizasiya və iqtisadi transformasiya prosesləri fonunda perspektivli əməkdaşlıq məkanı kimi çıxış edir.
Humanitar əməkdaşlıq komponenti də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təhsil, mədəniyyət, texnologiya transferi və insan kapitalının inkişafı sahəsində əlaqələrin genişləndirilməsi uzunmüddətli strateji tərəfdaşlığın formalaşmasına zəmin yaradır. Bu yanaşma klassik diplomatiyadan fərqli olaraq “yumşaq güc” alətlərinin tətbiqini ön plana çıxarır.
Görüşün digər mühüm aspekti Azərbaycanın müstəqil və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursunun davamlılığını nümayiş etdirməsidir. Dövlət müxtəlif regionlarla paralel əməkdaşlıq quraraq beynəlxalq sistemdə geosiyasi riskləri diversifikasiya edir və iqtisadi asılılıq imkanlarını minimuma endirməyə çalışır. Bu strategiya ölkənin beynəlxalq arenada manevr imkanlarını genişləndirən əsas faktorlardan biridir.
Beynəlxalq münasibətlər nəzəriyyəsi baxımından belə diplomatik fəallıq orta güc dövlətlərinin (middle power diplomacy) davranış modelinə uyğun gəlir. Azərbaycan regional aktor olmaqla yanaşı, müxtəlif qitələr arasında əlaqələndirici platforma rolunu gücləndirməyə çalışır. Afrika istiqamətində atılan addımlar bu konsepsiyanın praktiki tətbiqi kimi çıxış edir.
Eyni zamanda, əməkdaşlığın genişləndirilməsi çoxtərəfli diplomatiya çərçivəsində də mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Afrika ölkələri beynəlxalq təşkilatlarda geniş təmsilçiliyə malikdir və qarşılıqlı siyasi dəstək mexanizmləri qlobal qərar qəbuletmə proseslərinə təsir imkanlarını artırır. Bu amil Azərbaycan diplomatiyasının strateji hesablamalarında xüsusi yer tutur.
Azərbaycan–Efiopiya münasibətlərinin inkişafı yalnız ikitərəfli əlaqələrin genişlənməsi kimi deyil, həm də Azərbaycanın qlobal diplomatik mövqeyinin möhkəmləndirilməsi kontekstində qiymətləndirilməlidir. İqtisadi əməkdaşlıq, humanitar əlaqələr və siyasi dialoqun paralel inkişafı ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində dayanıqlı və çoxşaxəli tərəfdaşlıq modelini formalaşdırdığını göstərir.
Prezident İlham Əliyevin Afrika istiqamətində diplomatik təşəbbüsləri Azərbaycanın qlobal əməkdaşlıq xəritəsini genişləndirərək ölkənin siyasi və iqtisadi dayanıqlığını gücləndirən mühüm strateji addım kimi dəyərləndirilə bilər”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
.jpg "TV-lərin reytinq bazarı: satan razı, bəs alan?")
.jpg "Problemi Harda Axtaraq? - ABŞ, Televiziya Yoxsa Tıxac!")
.jpg)
USD
EUR
GBP
RUB