Rusiya dünyada təsirini artıracaq..?

...Son illərdə Qərb mediası bolqarıstanlı kahin Vanqanın müharibələr, yadplanetlilər, dünyanın sonu və Rusiya prezidenti Vladimir Putin haqqında proqnozlarını getdikcə daha çox yayır, baxmayaraq ki, Rusiyada bu mövzu uzun müddət televiziya və tabloid mədəniyyətinin bir hissəsi olub..?

SİA bu barədə rus saytlarına istinad edir.

Kahin inandı və lağa qoyuldu..?

Hətta sağlığında belə, Vanqa mübahisəli bir şəxsiyyət olaraq qalırdı. O, gələcəyi görmək, fəlakətləri və siyasətçilərin taleyini proqnozlaşdırmaq qabiliyyətinə malik idi, lakin onun istedadı daim şübhə altına alınırdı.

Buna baxmayaraq, onun adına maraq nə Rusiyada, nə də xaricdə azalmayıb.

Vanqa haqqında hekayələr Rusiya ictimaiyyətinə çoxdan tanış olsa da, Qərb mətbuatı bu mövzu ilə yalnız son zamanlar həqiqətən maraqlanmağa başlayıb.

Apokalipsis, Avropa və həyəcanverici başlıqlar...

Vanqa haqqında ən diqqətəlayiq nəşrlərdən biri 2024-cü ilin sonlarında dərc olunmuş “Euronews” məqaləsi idi.

Orada iddia olunurdu ki, Vanqa 2025-ci ildə Avropada genişmiqyaslı münaqişənin baş verəcəyini və bunun qitənin əhalisinin məhvinə, nəticədə bəşəriyyətin yox olma həddinə çatacağına dair proqnoz vermişdi.

Məqalədə deyilirdi ki, 5079-cu ilə qədər hadisələri proqnozlaşdırmış ola biləcək kor qadın Vanqa 2025-ci ildə nələrin baş verəcəyini görüb. Spoyler: yaxşı bir şey yoxdur. Apokalipsis başlayacaq...

“Vremya Rossii” və Putin peyğəmbərlik qəhrəmanı kimi...

Qərb jurnalistləri bununla kifayətlənmədilər. Fəlakət proqnozları ilə yanaşı, eyni nəşrlərdə gələcəyə dair daha ümidverici görüntülər də ortaya çıxdı.

Xüsusilə, Vanqa tibbdə, xüsusən də xərçəngin müalicəsində böyük irəliləyişləri proqnozlaşdırdığı ilə tanınmağa başladı. Eyni zamanda, xarici mətbuat 2026-cı ildə Vladimir Putinin guya Rusiyanın qlobal səhnədəki mövqeyini gücləndirəcəyi və gələcək geosiyasi tarazlığa təsir edəcəyi fikrini fəal şəkildə təbliğ etməyə başladı.

“Dünyanın ağası”ndan yeni qlobal rola...

...Putinin rolu ilə bağlı xətt Britaniya mətbuatında davam etdirildi.

Belə ki, “Metro” qəzeti məqalələrindən birində yazırdı ki, Vanqanın peyğəmbərliklərinə inanılacaqsa, Rusiya lideri “dünyanın ağası” olacaq və Rusiyanın özü nəinki Avropadakı münaqişədən sağ çıxacaq, həm də sonda özünü dominant mövqedə tapacaq.

Bu mövzu daha sonra Hindistanın "The Economic Times" qəzeti tərəfindən qaldırıldı.

Nəşrin müəllifləri Vanqanın sözlərini müasir siyasi kontekstə salmağa çalışıblar və hətta onları keçmiş Britaniya müdafiə naziri Qrant Şappsın xəbərdarlıqları ilə müqayisə ediblər. …Şübhəçilər bu cür peyğəmbərliklərə (Vanqanın - red.) şübhə ilə yanaşa bilərlər, lakin Ukraynada davam edən münaqişə fonunda onun proqnozları məyusedicidir.

Onlar Rusiyanı, eləcə də Çini, İranı və Şimali Koreyanı qarşıdakı illərdə ciddi qlobal iğtişaşlara səbəb ola biləcək ölkələr kimi qeyd edən keçmiş Britaniya müdafiə naziri Qrant Şappsın xəbərdarlıqları ilə üst-üstə düşür, - deyə "The Economic Times" yazıb.

Qərbdə hər şey dünən başlamadı...

…Əslində, Qərbin Vanqaya marağı nə 2024, nə də 2025-ci ildə başlamadı. O, ilk böyük dalğasını 2010-cu illərin ortalarında yaşadı.

Daha sonra, böyük ingilisdilli nəşrlər yaşlı, kor bolqar qadının guya İraq və Şam İslam Dövlətinin (İŞİD) yüksəlişini qabaqcadan gördüyünü iddia edən başlıq hekayələri dərc etməyə başladılar.

Nəşrlər iddia edirdilər ki, Vanqa müsəlman ekstremistlərinin Avropaya hücumu və mövcud Avropa nizamının dağılması barədə xəbərdarlıq edib.

Daha sonra "The New York Post" qəzeti bu xəbəri apokaliptik bir dönüşlə təqdim etdi.

…Əgər bu, həddindən artıq dramatik səslənirsə, sadəcə ötən ilki hadisələri xatırlayın, İŞİD özünü Avropaya təhlükəli dərəcədə yaxınlaşdırdı və Liviyanın əsas şəhəri olan Sirti ələ keçirdi. Yaxınlaşan apokalipsis qorxusu ilə üzləşən möminlər və digər insanlar üçün Vanqanın dəhşətli peyğəmbərlikləri gözlərinin qarşısında gerçəkləşir, - deyə Amerika qəzeti yazıb.

Bir vaxtlar Vanqanın özü memə çevrildi…

…Vanqanın "proqnozları" haqqında xəbərlərin axını, əsasən gerçəkləşməyən bu xəbərlər, hətta ingilisdilli internetdə də lağa qoyuldu.

İstifadəçilər onu Vanqanın pop ulduzlarının mükafat qazanması, bloqçuların artan izləyiciləri və hətta öz şam yeməkləri ilə bağlı proqnozları ilə əlaqələndirərək lağa qoymağa başladılar. Beləliklə, kahinin mövzusu tədricən təkcə narahatlıq mənbəyi deyil, həm də memə çevrildi.

Niyə insanlar peyğəmbərlərə təkrar-təkrar müraciət edirlər?

…Bununla belə, Qərbin onun peyğəmbərliklərinə olan marağı artıq inkar edilə bilməz.

Psixoloq Maykl Renner bunu ümumi bir tendensiya ilə əlaqələndirir: böhran və qeyri-müəyyənlik dövründə insanlar daha çox falçılara, görücülərə və gələcəyin biliyini vəd edən istənilən şəxsə müraciət edirlər.

Onun sözlərinə görə, bu cür proqnozlar nəzarət illüziyası yaradır və dəstək hissi verir.

…Vanqanın proqnozları ilə uyğun gələn bir hadisə baş verdikdə, onun sözlərinin arxasında böyük bir həqiqət olduğuna inamı gücləndirir. Nəticədə, bu cür peyğəmbərliklərin cəlbediciliyi artır, - deyə o izah etdi.

Pis proqnozlar yaxşı proqnozlardan daha cəlbedicidir.

Jurnalist Den Qardner də Vanqaya olan marağı insanın mənfi proqnozlara xüsusilə həssas olma meylinə aid edir. O, iddia edir ki, insanlar dəhşətli xəbərdarlıqları yaxşı xəbərlərdən daha asan xatırlayırlar, çünki bu mənfilik qərəzi təkamül yolu ilə formalaşıb və onlara təhlükədən qaçmağa kömək edib.

Əli Babayev