“ABŞ–İran qarşıdurması Yaxın Şərqdə güc balansı və enerji təhlükəsizliyinə təsir edir” - POLİTOLOQ DANIŞDI
“Amerika Birləşmiş Ştatları ilə İran arasında münasibətlər 1979-cu il İran İslam İnqilabından sonra uzunmüddətli geosiyasi rəqabət və qarşılıqlı etimadsızlıq müstəvisində inkişaf etmişdir. Bu münasibətlər əsasən iqtisadi sanksiyalar, siyasi təzyiq mexanizmləri, regional təsir uğrunda mübarizə və zaman-zaman müşahidə olunan hərbi gərginliklə xarakterizə olunur. Son illərdə isə İsrail faktorunun regional proseslərdə daha fəal iştirak etməsi Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik mühitini daha da mürəkkəbləşdirmişdir”.
Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında politoloq Tofiq Abbasov bildirib.
Onun sözlərinə görə, mütəxəssislərin qiymətləndirməsinə görə, ABŞ tərəfindən İrana qarşı genişmiqyaslı hərbi müdaxilə ehtimalı müəyyən siyasi və strateji məhdudiyyətlər səbəbindən aşağı səviyyədə qiymətləndirilir:
”Bunun əsas səbəblərindən biri İranın asimmetrik müdafiə və cavab imkanlarıdır. İranın raket potensialı, regiondakı silahlı qruplarla əlaqələri və strateji dəniz marşrutlarına təsir imkanları ciddi çəkindirici faktor hesab olunur. Xüsusilə Hörmüz boğazı kimi mühüm enerji keçid nöqtələrinin təhlükə altına düşməsi qlobal enerji bazarlarında ciddi iqtisadi risklər yarada bilər.
Digər mühüm amil beynəlxalq sistemdə mövcud olan güc balansıdır. Çin və Rusiya kimi böyük dövlətlərin regiondakı maraqları və dolayı təsir imkanları mümkün hərbi eskalasiyanın miqyasını məhdudlaşdıran faktorlar sırasında göstərilir. Bu səbəbdən ABŞ–İran münasibətləri daha çox siyasi təzyiq, diplomatik mesajlar və məhdud lokal qarşıdurmalar çərçivəsində davam edir.
İran daxilində xarici təzyiqlərin artması isə əksər hallarda cəmiyyət daxilində siyasi və milli konsolidasiyanı gücləndirir. Bu vəziyyət ölkə rəhbərliyinin geri addım atmaq imkanlarını müəyyən qədər məhdudlaşdırır. Digər tərəfdən, ABŞ-ın daxili siyasi mühiti, seçki prosesləri, iqtisadi prioritetlər və ictimai rəy də genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara ehtiyatlı yanaşmanı şərtləndirir. Xüsusilə Donald Trump kimi siyasi fiqurların xarici siyasət strategiyalarına təsiri bu prosesdə mühüm rol oynayır.
Mövcud şəraitdə ABŞ–İran qarşıdurması artıq yalnız ikitərəfli münasibətlər səviyyəsində deyil, həm də Yaxın Şərqdə regional güc balansı, qlobal enerji təhlükəsizliyi və böyük dövlətlərarası rəqabət kontekstində qiymətləndirilir. Hazırkı mərhələdə genişmiqyaslı müharibə ehtimalı zəif görünsə də, regionda gərginliyin davam etməsi, lokal toqquşmaların baş verməsi və paralel diplomatik proseslərin aparılması daha real ssenari kimi dəyərləndirilir”.
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
.jpg)
.png)
USD
EUR
GBP
RUB