...Hətta Ukraynada mümkün atəşkəs belə Avropada gərginliyi azaltmayacaq. Əksinə, Amerikanın qeyri-kommersiya tədqiqat təşkilatı RAND-ın mütəxəssisləri NATO ilə Rusiya arasındakı qarşıdurmada yeni, daha təhlükəli bir mərhələnin riski barədə xəbərdarlıq edirlər.
SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Foreign Affairs yazır.
Dörd illik müharibədən sonra Qərb ölkələri Kiyevi dəstəkləməyə, yüz milyardlarla dollar yardım göndərməyə və Moskvaya qarşı sanksiya təzyiqini artırmağa diqqət yetiriblər. Lakin aktiv hərbi əməliyyatlara son qoymaq münaqişənin kök səbəblərini həll etməyəcək.
Rusiyanın sürətləndirilmiş yenidən silahlanmaya başlaması və Avropada hibrid əməliyyatları gücləndirməsi gözlənilir, NATO ölkələri isə hərbi xərclərini artırmağa və şərq cinahlarını gücləndirməyə davam edəcəklər.
Əslində, Soyuq Müharibədən sonra yaranan əvvəlki təhlükəsizlik sistemi artıq dağılıb. Rusiya ilə Qərb arasında dialoq minimuma endirilib, iqtisadi əlaqələr kəskin şəkildə məhdudlaşdırılıb və qarşılıqlı inamsızlıq səviyyəsi onilliklər ərzində ən yüksək səviyyəyə çatıb.
Bu fonda təsadüfi eskalasiya riski artır.
Mümkün ssenarilərə hərbi texnika, kiberhücumlar, sabotaj və ya bir-birinin hərəkətlərinə səhv qiymət verilməsi ilə bağlı hadisələr daxildir.
Hətta lokal insident, məsələn, infrastruktura dəyən ziyan və ya hava məkanının pozulması belə, zəncirvari reaksiyaya və böyük böhrana səbəb ola bilər.
"Boz zonalar" - sabotaj və kiberhücumlar da daxil olmaqla gizli əməliyyatlar ayrıca bir təhlükə yaradır.
NATO getdikcə bu cür hərəkətlərə daha güclü cavab verməyi düşünür və bu da birbaşa münaqişə ehtimalını artırır.
Ukrayna və Belarus əlavə risk zonaları olaraq qalır.
Minskdə tammiqyaslı hərbi əməliyyatların və ya siyasi qeyri-sabitliyin yenidən başlaması ittifaq ölkələrini münaqişəyə cəlb edə bilər.
Ekspertlər vurğulayırlar ki, NATO-nun əsas vəzifəsi eyni zamanda Moskva ilə dialoq mexanizmləri yaratmaqla yanaşı, çəkindirməni gücləndirməkdir.
Təkliflərə "qaynar xətt"ə bənzər rabitə kanallarının bərpası və hərbi insidentlərin qarşısını almaq üçün razılaşmaların hazırlanması daxildir.
Eyni zamanda, müttəfiqlər birliyi qorumalıdırlar. Transatlantik əlaqələrin zəifləməsi çəkindirməni azalda və Rusiyanı daha riskli hərəkətlər etməyə sövq edə bilər. Analitiklər razılaşırlar ki, Avropa hətta kiçik bir səhvin belə böyük bir münaqişəyə səbəb ola biləcəyi uzun müddətli qeyri-sabitlik dövrünə qədəm qoyur.
Bu şəraitdə diplomatiya və eskalasiyaya nəzarət hərbi güc qədər vacib hala gəlir.
Əli Babayev
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB