Azərbaycanlı dənizçilər riskli bölgələrdə işləyərkən hansı sığortaya malik olmalıdır? - EKSPERT AÇIQLADI
Azərbaycanlı dənizçilər riskli bölgələrdə işləyərkən adi tibbi və ya səfər sığortası ilə kifayətlənməməli, onların həyatını və sağlamlığını, əməkhaqqını, repatriasiya xərclərini, eləcə də müharibə, terror və piratlıq kimi riskləri əhatə edən sığorta təminatına malik olmalıdırlar.
Bu barəd SİA-ya təhlükəsizlik eksperti Samir Nəbiyev danışıb.
O bildirib ki, ilk növbədə, istehsalat qəzaları və peşə xəstəlikləri üzrə icbari sığorta, gəmi heyətinin həyat və sağlamlıq sığortası, ölüm və daimi əlillik halları, müalicə və tibbi evakuasiya xərcləri nəzərə alınmalıdır. Eyni zamanda, əməkhaqqının ödənilməsi və dənizçinin vətənə qaytarılması, yəni repatriasiyası ilə bağlı xərclər üçün də müvafiq sığorta və ya maliyyə təminatı mövcud olmalıdır:
“Bəzi marşrutlarda, xüsusilə dəniz quldurluğu təhlükəsinin yüksək olduğu ərazilərdə əlavə sığorta təminatına ehtiyac yaranır. Məsələn, Afrika sahillərinin bəzi hissələrində piratlıq riskləri ilə əlaqədar müharibə riskləri (War Risks), terrorizm (Terrorism), piratlıq və gəminin ələ keçirilməsi (Piracy/Hijacking) üzrə təminatlar nəzərdə tutulmalıdır. Belə ərazilərə səfər zamanı girov götürülmə və fidyə tələbi risklərini əhatə edən Kidnap & Ransom (K&R) sığortası da əhəmiyyətlidir.
Azərbaycan bayrağı altında üzən gəmilərdə gəmi sahibinin heyət üzvlərinin həyat və sağlamlığının, əməkhaqqının və repatriasiya xərclərinin təminatı ilə bağlı öhdəlikləri mövcuddur. Bununla yanaşı, Azərbaycan işəgötürəni ilə əmək müqaviləsi bağlayan dənizçilər üçün istehsalat qəzaları və peşə xəstəlikləri üzrə icbari sığortanın xaricdə görülən işlərə şamil olunması məsələsi də nəzərə alınmalıdır.
Burada vacib məqam ondan ibarətdir ki, adi icbari sığorta çərçivəsində hərbi əməliyyatlar, terror və iğtişaşlarla bağlı hallar sığorta ödənişindən imtina səbəbi ola bilər. Dəniz sığortasında da müharibə və piratlıq riskləri standart təminatdan istisna edilə bilər. Buna görə də dənizçinin çalışdığı marşrutun xüsusiyyətləri nəzərə alınmalı, həmin risklər sığorta polisində ayrıca və açıq şəkildə təminata daxil edilməlidir.
Xarici bayraq altında üzən gəmilərdə isə əsas meyar yalnız dənizçinin vətəndaşlığı deyil, gəminin bayrağı, əmək müqaviləsinin şərtləri və tətbiq olunan kollektiv müqavilədir. Dəniz Əmək Konvensiyasının (MLC 2006) tətbiq olunduğu gəmilərdə repatriasiya, dənizçinin işəgötürən tərəfindən tərk edilməsi, ölüm və uzunmüddətli əlillik halları ilə bağlı maliyyə təminatı tələbləri də nəzərə alınmalıdır.
Qeyd edək ki, Azərbaycan MLC 2006-nı hələ ratifikasiya etməyib. Buna görə də xarici bayraqlı gəmilərdə çalışan azərbaycanlı dənizçilərin sığorta təminatı qiymətləndirilərkən gəminin bayrağı, əmək müqaviləsi və müvafiq beynəlxalq tələblər ayrıca araşdırılmalıdır.
Beləliklə, riskli bölgələrdə çalışan dənizçilər üçün ən məqsədəuyğun yanaşma heyətin fərdi bədbəxt hadisə sığortası (Crew Personal Accident), heyətə görə məsuliyyət təminatı (Crew Liability), müvafiq hallarda MLC və P&I təminatı, eləcə də müharibə, piratlıq və terror risklərini əhatə edən əlavə sığorta təminatlarının birlikdə nəzərdən keçirilməsidir. Sığorta polisində konkret risk zonası, sığorta məbləği və istisnalar yazılı şəkildə göstərilməlidir.
Qeyd: Mətni dərc etməzdən əvvəl MLC 2006-nın Azərbaycanda ratifikasiya statusunu, eləcə də sığorta təminatlarının hüquqi əsaslarını rəsmi mənbələrdən dəqiqləşdirmək məqsədəuyğundur. Səs yazısında bəzi terminlər aydın eşidilmədiyindən onları kontekstə uyğunlaşdırdım”.
Ayşən Vəli
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB