"Cinayət hüququ üzrə şəxsiyyət əleyhinə olan cinayətlər dedikdə, bir qayda olaraq, vətəndaşların həyatına, səhhətinə, azadlığına, şərəf və ləyaqətinə və sair bu kimi şəxsi nemətlərə qəsd edən və bilavasitə cinayət qanunvericiliyində nəzərdə tutulan ictimai təhlükəli əməllər anlaşılır ki, buna görə də Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində ayrıca fəsil müəyyən edilmişdir".
Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında hüquqşünas, Hüquqi-Sosial Yardım və Maarifləndirmə İctimai Birliyin sədri Fariz Əkbərov bildirib.
Onun sözlərinə görə, şəxsiyyət əleyhinə olan cinayətlər Azərbaycan Respublikası CM-nin Xüsusi hissəsinin XVIII fəslində nəzərdə tutulmuşdur:
"Bu fəsildə cəmiyyətin müasir inkişaf dövründə şəxsiyyətə qəsd edən müxtəlif xarakterli ictimai təhlükəli əməllərə görə məsuliyyət müəyyən edilmişdir.
Belə əməllərdən biri də insan orqanlarının və ya toxumalarının alqı-satqısı və onların transplantasiya məqsədi ilə götürülməsinə məcbur etmədir.
İnsan orqan və toxumalarının donorluğu və transplantasiyası haqqında Azərbaycan Respublikası Qanunun 1-ci maddəsində göstərilmişdir ki,
1.1. Bu Qanunda istifadə edilən əsas anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir:
1.1.1. insan orqanları – şəxsiyyətin xarakterik xüsusiyyətlərini müəyyən etməyən anatomik struktur vahidi;
1.1.2. insan toxumaları – insan orqanının eyni mənşəyə, quruluşa və funksiyaya malik hüceyrə və hüceyrəarası maddələr qrupu;
1.1.3. donor orqan – müalicə məqsədilə bir insandan digərinə köçürülən orqan və ya toxuma;
1.1.4. insan orqanlarının transplantasiyası (bundan sonra – transplantasiya) – sübutlu təbabətə əsaslanan bütün digər müalicə üsulları effekt vermədikdə insan həyatının xilas edilməsi və sağlamlığının bərpası üçün cərrahiyyə əməliyyatı aparmaqla xəstəliyi olan şəxsdə olmayan və ya funksiyasını itirmiş orqanların donordan alınmış orqanlarla əvəz edilməsi;
1.1.5. orqan donorluğu – donor orqanların transplantasiya məqsədilə canlı insandan, yaxud meyitdən götürülməsi, donorun diaqnostik müayinəsi, ölümdən sonra donorluq zamanı donor orqanların funksionallığının təmin edilməsi, donor orqanların saxlanması və daşınması, idxalı və ixracı üzrə fəaliyyət;
1.1.6. donor – orqanları transplantasiya məqsədi ilə götürülən canlı insan, yaxud meyit;
1.1.7. canlı donor – öz orqanlarını xəstəliyi olan şəxslərə transplantasiya məqsədilə könüllü olaraq verən tam fəaliyyət qabiliyyətli on səkkiz yaşına çatmış (sümük iliyi və kök hüceyrələri istisna olmaqla) şəxs;
1.1.8. meyit donor – orqanları transplantasiya məqsədilə götürülən, bioloji ölüm və ya beynin bütün funksiyalarının tam dayanması və geridönməz prosesləri qeydə alınmış (bundan sonra - beyin ölümü) bir yaşına çatmış şəxs;
1.1.9. resipiyent – müalicə məqsədilə donor orqanı köçürülən şəxs;
1.1.10. məlumatlandırılmış razılıq – donorun, resipiyentin və ya onların qanuni nümayəndəsinin donor orqanların götürülməsi və transplantasiya barədə könüllü qərar qəbul etdiyini, müalicənin məqsədləri və faydası, müalicə tədbirlərinin həcmi, metodu, ehtimal olunan risklər, həmçinin müalicədən imtina və onun dayandırılması imkanı barədə ona təqdim edilmiş məlumatı başa düşdüyünü forması müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilən, bu Qanunun 17.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan halda notarial qaydada təsdiq olunmuş ərizə ilə bildirməsi;
1.1.11. resipiyentin gözləmə vərəqəsi – transplantasiya məqsədi ilə uçota götürülən resipiyentlərin növbəli siyahısı;
1.1.12.ksenotransplantasiya – heyvan orqanlarının insana köçürülməsi;
1.1.13. əlaqələndirici qurum – orqan donorluğu və transplantasiyanın təşkili və əlaqələndirilməsini həyata keçirən dövlət qurumu.
1.2. Bu Qanunda istifadə olunan digər anlayışlar Azərbaycan Respublikasının Ailə Məcəlləsində, “Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda və Azərbaycan Respublikasının digər normativ hüquqi aktlarında müəyyən olunmuş mənaları ifadə edir.
İnsan orqanlarının və toxumalarının, donor orqanların qanunsuz alqı-satqısı, transplantasiya qaydalarının pozulması və şəxsin razılığı olmadan donor orqanının götürülməsi cinayət məsuliyyətinə səbəb olur".
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
USD
EUR
GBP
RUB
