Azərbaycanın hərbi-sənaye kompleksinin inkişaf dinamikası və hər iki ildən bir Bakı Ekspo Mərkəzində təşkil olunan ADEX (Azərbaycan International Defence Exhibition) sərgisi ölkənin geostrateji və texnoloji müstəqilliyinin əsas sütunlarından biridir. 44 günlük Vətən Müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal antiterror tədbirləri müasir döyüş əməliyyatlarının xarakterini kökündən dəyişdi. Bu qlobal hərbi transformasiya fonunda Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Sənayesi Nazirliyi (MSN) və yerli özəl hərbi-texnoloji şirkətlər tərəfindən yaradılan silah sistemləri, pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və zirehli texnikalar ölkəmizin regiondakı hərbi-texniki üstünlüyünü təmin edən başlıca amilə çevrilib.
ADEX sərgisi sadəcə silahların nümayiş olunduğu sərgi deyil; o, dünyanın aparıcı müdafiə sənayesi nəhənglərinin və hərbi ekspertlərin bir araya gəldiyi qlobal intellektual və texnoloji mərkəzdir. Sərgidə Türkiyə, İsrail, Pakistan, Avropa və digər qabaqcıl hərbi sənaye dövlətlərinin qabaqcıl texnologiyaları təmsil olunur. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq hərbi-texniki əməkdaşlıqda etibarlı və şəffaf tərəfdaş olduğunu bir daha təsdiqləyir.
ADEX yerli müdafiə sənayesinin əldə etdiyi nailiyyətlərin, o cümlədən beynəlxalq standartlara tam cavab verən intellektual silah sistemlərinin geniş auditoriyaya təqdim edilməsi üçün əsas tribuna rolunu oynayır.
2005-ci ildə Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin yaradılması ilə təməli qoyulan yerli hərbi istehsal qısa müddət ərzində kəmiyyət dəyişikliyindən keyfiyyət mərhələsinə keçdi. Azərbaycan ilk mərhələdə müxtəlif çaplı sursatlar, minaatanlar, atıcı silahlar və artilleriya vasitələrinin istehsalına nail oldu. Bu, müharibə şəraitində xarici təchizat zəncirindən asılılığı minimuma endirdi. Yerli müəssisələrdə istehsal olunan modernləşdirilmiş hərbi texnikalar, yüksək dəqiqlikli sursatlar və gecəgörmə cihazları 44 günlük müharibədə ordumuzun əsas hərəkətverici qüvvəsi oldu.
Azərbaycanın müdafiə sənayesinin cari inkişaf səviyyəsi bir neçə əsas istiqamət üzrə qruplaşdırılır: Pilotsuz uçuş aparatları (PUA) və Zərbə sistemləri. Müasir müharibələrin taleyini dəyişən PUA texnologiyaları sahəsində Azərbaycan həm yerli istehsal, həm də strateji tərəfdaşlarla (xüsusilə Türkiyə ilə) birgə layihələr həyata keçirir.
Kamikadze PUA-lar düşmənin canlı qüvvəsini və zirehli texnikasını yüksək dəqiqliklə məhv edən yerli istehsal olan zərbə PUA-ları sərgi iştirakçılarının diqqətini çəkən əsas məhsullardandır. Kəşfiyyat PUA-ları isə çətin dağlıq relyefdə məlumat toplamaq, hədəfləri real vaxt rejimində izləmək və artilleriya atəşini tənzimləmək üçün istifadə olunan optik sistemlərlə təchiz edilmiş aparatlardır.
"Mina təhlükəsizliyi" və zirehli maşınlar işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minatəmizləmə əməliyyatları və sərhəd təhlükəsizliyi üçün xüsusi olaraq layihələşdirilmiş mina əleyhinə dözümlü zirehli maşınlardır (MRAP tipli texnikalar). Tank və artilleriya modernizasiyası mövcud zirehli texnikaların aktiv müdafiə sistemləri, müasir idarəetmə və atəşə nəzarət (C4ISR) sistemləri ilə təchiz edilməsi üçündür.
Müasir döyüş meydanında informasiya üstünlüyü həlledici rol oynayır. Radioelektron mübarizə vasitələri: düşmənin rabitə xətlərini və PUA idarəetmə tezliklərini sıradan çıxaran yerli istehsal olan radiomaneə sistemləridir. Şifrəli və dayanıqlı rabitə komplestləri hərbi birləşmələr arasında fasiləsiz, təhlükəsiz məlumat mübadiləsini təmin edən rəqəmsal rabitə qurğularıdır.
Azərbaycanın müdafiə sənayesi artıq təkcə öz ordusunun daxili ehtiyaclarını ödəmir, həm də beynəlxalq bazarlara çıxan keyfiyyətli məhsullar təqdim edir. ADEX sərgisi çərçivəsində imzalanan ixrac müqavilələri və memorandumlar Azərbaycan istehsalı olan hərbi texnikanın dünya bazarında rəqabətədavamlı olduğunu sübut edir. Azərbaycanın yerli PUA istehsalı və beynəlxalq hərbi-texnoloji əməkdaşlığı ölkənin geostrateji müstəqilliyinin və regional təhlükəsizlik memarlığının əsas təminatçısıdır. Müasir hərbi elmin tələblərinə cavab verən bu potensial Azərbaycanın Cənubi Qafqazda sülhün, sabitliyin və qətiyyətli suverenliyin əbədi qarantı olduğunu bir daha təsdiqləyir.
ADEX sərgisində nümayiş etdirilən müasir silah sistemləri Azərbaycanın hərbi-sənaye kompleksinin hansı inkişaf yolu keçdiyini aydın şəkildə nümayiş etdirir. Ölkənin iqtisadi müstəqilliyi, elmi-texniki potensialı və strateji tərəfdaşlıqları sayəsində formalaşan bu güc Cənubi Qafqazda sülhün, təhlükəsizliyin və suverenliyin sarsılmaz zəmanətidir.
V.VƏLİLİ
Bütün xəbərlər Facebook səhifəmizdə
.png)
USD
EUR
GBP
RUB