Zəngilanın azadlığı və dirçəlişi Azərbaycanın tarixi Zəfərinin təntənəsidir - MƏQALƏ

Zəngilan Azərbaycanın qədim tarixə, zəngin mədəniyyətə və əlverişli coğrafi mövqeyə malik rayonlarından biridir. Araz çayının sahilində yerləşən bu diyar füsunkar təbiəti, təbii sərvətləri, münbit torpaqları və strateji əhəmiyyəti ilə seçilir. Zəngilanın tarixi Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dəyərləri, torpağa bağlılığı və dövlətçilik ənənələri ilə sıx bağlıdır. Bu qədim yurdun azadlığı və yenidən qurulması xalqımızın tarixi yaddaşında xüsusi yer tutur.

XX əsrin əvvəllərində Cənubi Qafqazda baş verən mürəkkəb siyasi proseslər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə ciddi təsir göstərmişdir. Zəngəzur bölgəsinin qərb hissəsinin 1920-ci illərin əvvəllərində Ermənistan SSR-in tərkibinə verilməsi Azərbaycanın tarixi torpaqlarının parçalanması ilə nəticələnmişdir. Bu hadisələr xalqımızın tarixi yaddaşında dərin iz buraxmış, milli maraqların və ərazi bütövlüyünün qorunmasının vacibliyini bir daha nümayiş etdirmişdir.

Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistan silahlı qüvvələrinin hücumlarına məruz qalan Zəngilan şəhəri 29 oktyabr 1993-cü ildə işğal edilmişdir. İşğal nəticəsində rayonun əhalisi doğma yurdlarını tərk etmək məcburiyyətində qalmış, minlərlə insan Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində məskunlaşmışdır. Uzun illər davam edən işğal dövründə yaşayış məntəqələri, tarixi-mədəni abidələr və infrastruktur ciddi dağıntılara məruz qalmışdır. Buna baxmayaraq, zəngilanlılar doğma torpaqlarına qayıdacaqları günə inamlarını itirməmiş, bu arzunun gerçəkləşməsini böyük səbirsizliklə gözləmişlər.

2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifələrindən birinə çevrildi. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusu döyüş meydanında misilsiz qəhrəmanlıq göstərərək işğal altında olan torpaqlarımızın azadlığı uğrunda uğurlu hərbi əməliyyatlar həyata keçirdi. 2020-ci il oktyabrın 20-də Zəngilan şəhərinin və rayonun bir sıra kəndlərinin işğaldan azad edilməsi böyük tarixi və strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Bu qələbə xalqımızda sonsuz sevinc və qürur hissi yaratmaqla yanaşı, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində mühüm mərhələ oldu.

Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il oktyabrın 31-də imzaladığı sərəncama əsasən, hər il oktyabrın 20-si Zəngilan Şəhəri Günü kimi qeyd edilir. Bu əlamətdar tarix Azərbaycan xalqının birliyini, ordumuzun gücünü, qəhrəman əsgər və zabitlərimizin fədakarlığını təcəssüm etdirir. Zəngilan Şəhəri Günü həm də doğma torpaqlarından illərlə ayrı düşmüş insanların qayıdış sevincini, ölkəmizin suverenliyinin və dövlətçilik iradəsinin təntənəsini ifadə edir.

Zəngilanın azad edilməsindən sonra rayonda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinə başlanılmışdır. Azərbaycan dövləti işğaldan azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsi, müasir infrastrukturun yaradılması və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirir. Rayonda avtomobil yolları, elektrik və su təchizatı sistemləri, yaşayış binaları, məktəblər və digər sosial obyektlər inşa olunur. Bu layihələr Zəngilanın gələcək inkişafı və əhalinin rifahının yüksəldilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Ağalı kəndində həyata keçirilən “Ağıllı kənd” layihəsi işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müasir yaşayış mühitinin yaradılmasının parlaq nümunəsidir. Layihə çərçivəsində yaşayış evləri, sosial obyektlər və zəruri infrastruktur qurulmuş, sakinlərin rahat və təhlükəsiz yaşayışı üçün şərait yaradılmışdır. Ağalı kəndinin bərpası Böyük Qayıdış proqramının mühüm mərhələlərindən biri olmaqla, kənd həyatının yenidən canlanmasına, məşğulluğun artırılmasına və bölgənin iqtisadi potensialının inkişafına töhfə verir.

Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanının istifadəyə verilməsi, Horadiz–Cəbrayıl–Zəngilan–Ağbənd avtomobil yolunun tikintisi, kənd təsərrüfatı və digər iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi rayonun strateji və iqtisadi əhəmiyyətini daha da artırır. Bu layihələr bölgənin nəqliyyat imkanlarını genişləndirir, sahibkarlığın inkişafı üçün yeni imkanlar yaradır və Zəngilanın ölkəmizin iqtisadi həyatına daha fəal inteqrasiyasına şərait yaradır.

Bu gün Zəngilan özünün yeni inkişaf dövrünü yaşayır. Dağıdılmış yaşayış məntəqələri yenidən qurulur, müasir infrastruktur yaradılır, sakinlərin doğma torpaqlarına qayıdışı davam edir. Zəngilanın dirçəlişi Azərbaycan dövlətinin gücünün, xalqımızın sarsılmaz iradəsinin və tarixi ədalətin bərpasının göstəricisidir.

20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü hər bir azərbaycanlı üçün qürur və iftixar mənbəyidir. Bu tarix bizə Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərimizin qəhrəmanlığını, qazilərimizin fədakarlığını və xalqımızın birliyini xatırladır. Zəngilanın azadlığı və yenidən qurulması Azərbaycanın tarixi Zəfərinin davamı, Böyük Qayıdış siyasətinin və gələcəyə inamının parlaq təcəssümüdür.

YAP Qubadlı rayon təşkilatının sədri Təhmasib Rüstəmov