Qardaşlıqdan strateji müttəfiqliyə - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin təhlükəsizliyinin təmin olunması təkcə hərbi gücdən deyil, həm də etibarlı tərəfdaşlıqlardan və strateji müttəfiqlik münasibətlərindən asılıdır. Qlobal və regional təhlükəsizlik çağırışlarının artdığı bir dövrdə dost və qardaş ölkələr arasında formalaşan əməkdaşlıq mexanizmləri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan arasında son illərdə inkişaf edən münasibətlər təkcə üç ölkənin maraqlarına deyil, bütövlükdə regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edən mühüm platformaya çevrilib.

Azərbaycan və Türkiyə arasında münasibətlər ortaq tarixə, dilə, mədəniyyətə və milli-mənəvi dəyərlərə əsaslanır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin müəllifi olduğu “Bir millət, iki dövlət” prinsipi bu münasibətlərin ideoloji əsasını təşkil edir. Prezident İlham Əliyevin və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi ilə iki qardaş ölkə arasında əməkdaşlıq bütün sahələrdə olduğu kimi, hərbi və təhlükəsizlik istiqamətində də yeni mərhələyə yüksəlib.

2021-ci il iyunun 15-də imzalanmış Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərində keyfiyyətcə yeni mərhələnin əsasını qoydu. Bəyannamə iki ölkə arasında müttəfiqlik münasibətlərini rəsmiləşdirməklə yanaşı, müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur. Bu sənəd təkcə ikitərəfli münasibətlərin deyil, bütövlükdə regionun təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşmasında mühüm rol oynayır.

Şuşa Bəyannaməsində müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq xüsusi yer tutur. Sənəddə qeyd olunur ki, tərəflər milli və beynəlxalq öhdəliklərini nəzərə almaqla dəniz, hava və kosmos sahələrində qarşılıqlı texnologiya mübadiləsini həyata keçirəcək, müştərək qabiliyyətlərin inkişaf etdirilməsi məqsədilə birgə layihələri təşviq edəcək, müdafiə sənayesi texnologiyalarının inkişafına töhfə verəcək və birgə tədqiqat, istehsalat layihələrini dəstəkləyəcəklər. Bu müddəalar gələcək dövrdə Azərbaycan və Türkiyənin hərbi-sənaye əməkdaşlığının daha da genişlənəcəyini göstərir.

Azərbaycanın hərbi və xarici siyasət sahəsində mühüm tərəfdaşlarından biri də Pakistan İslam Respublikasıdır. Pakistan Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan ilk dövlətlərdən biri olmaqla yanaşı, hər zaman ölkəmizin haqlı mövqeyini dəstəkləyib. Qarabağ məsələsində Pakistanın nümayiş etdirdiyi prinsipial mövqe Azərbaycan xalqı tərəfindən yüksək qiymətləndirilir. Eyni zamanda, Azərbaycan da Pakistanın milli maraqlarına hörmətlə yanaşaraq qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlərin inkişafına xüsusi önəm verir.

Son illərdə Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli əməkdaşlıq mexanizmləri daha da güclənib. Müntəzəm keçirilən zirvə görüşləri, müdafiə nazirlərinin toplantıları, birgə hərbi təlimlər və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiya üç ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın real məzmununu formalaşdırır. Bu əməkdaşlıq qarşılıqlı etimada, ortaq maraqlara və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə əsaslanır.

Azərbaycan Ordusunun Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin müasir modelinə uyğunlaşdırılması prosesi də hərbi əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biridir. Birgə təlimlər, təcrübə mübadiləsi, hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlıq və müdafiə sənayesi üzrə ortaq layihələr Silahlı Qüvvələrimizin peşəkarlığının və döyüş qabiliyyətinin yüksəldilməsinə mühüm töhfə verir. Bu gün Azərbaycan Ordusunun əldə etdiyi uğurların arxasında məhz belə səmərəli beynəlxalq əməkdaşlıq da dayanır.

44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyə və Pakistanın Azərbaycana göstərdiyi siyasi və mənəvi dəstək qardaşlığın və strateji tərəfdaşlığın bariz nümunəsi oldu. Bu dəstək bir daha göstərdi ki, Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan arasındakı münasibətlər situativ maraqlara deyil, uzunmüddətli strateji hədəflərə və qarşılıqlı etimada əsaslanır.

Müasir dövrdə formalaşan Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan əməkdaşlığı yalnız üç ölkənin milli maraqlarına xidmət etmir. Bu platforma regional sabitliyin möhkəmləndirilməsi, təhlükəsizlik risklərinin azaldılması, beynəlxalq hüququn qorunması və yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaradılması baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Regionda yaranan yeni geosiyasi reallıqlar fonunda bu əməkdaşlığın rolu daha da artır.

Bu gün Azərbaycan, Türkiyə və Pakistan arasında münasibətlər qardaşlıq çərçivəsini aşaraq strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Ortaq tarix, ortaq dəyərlər və ortaq maraqlar üzərində qurulan bu əməkdaşlıq gələcək illərdə daha da güclənəcək və regionun təhlükəsizlik sisteminin mühüm dayaqlarından biri kimi çıxış edəcək.

26 İyun – Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə qürurla qeyd edə bilərik ki, güclü Azərbaycan Ordusu yalnız ölkəmizin milli təhlükəsizliyinin təminatçısı deyil, eyni zamanda dost və qardaş ölkələrlə birlikdə regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə töhfə verən mühüm qüvvədir. Azərbaycan-Türkiyə-Pakistan strateji tərəfdaşlığı da məhz bu məqsədlərə xidmət edən uğurlu əməkdaşlıq modelidir.

Gülrux Nağıyeva,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədr müavini Neftçala rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin baş fond mühafizi